ankara 14. asliye ticaret mahkemesinin, çalışmayan ayıplı saman balya makinesi nedeniyle uğranılan üretim ve kar kaybı ile bedel iadesi talepli alacak davası kararı.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin, çalışmayan ayıplı saman balya makinesi nedeniyle uğranılan üretim ve kar kaybı ile bedel iadesi talepli alacak davası kararı.

Özet: Davacı, davalılardan satın aldığı saman balya makinesinin teknik ve mekanik olarak ayıplı çıkması ve tamir edilememesi nedeniyle mevsimlik balya işini yapamayarak gelir kaybına uğradığını iddia ederek, ayıplı malın bedelinin iadesi ve üretim ile satıştan mahrum kalınan karların tazminini talep etmiş; davalılar ise ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı, zaman aşımı, yetkisizlik gibi itirazlarla davanın reddini, davacının zarar iddialarının temelsiz olduğunu savunmuşlardır.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Karar

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : ALACAK

DAVA TARİHİ : █████/2016

KARAR TARİHİ : █████/2025

YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde açılan Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA :

Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davalı ... şirketi tarafından üretilen, diğer davalı ... şirketinin satıcılığını yaptığı saman balya makinesini █████/2016 tarihinde satın aldığını, davacının buğday ve arpa hasadından kalan sapları saman ve fiğ balyası haline getirip satmak suretiyle geçimini sağladığını, yaptığı işin mevsimlik nitelikte bir iş olduğunu, davalılardan 2005 yılından itibaren değişik zamanlarda makine alımı yaptığını, davaya konu makineyi satın aldıktan sonra arazide yapmış olduğu çalışmalar sırasında makinenin balya yapmaya teknik ve mekanik olarak ehil olmadığını tespit ettiğini, durumu satıcı firmaya bildirdiğini, satıcı firmanın üretici firma ile iletişim kurulduğunu ve sezon öncesinde makinenin kullanmaya uygun hale getirileceğini beyan ettiğini, ancak buna rağmen gerek satıcı firmanın, gerekse üretici firmanın satmış oldukları makinenin tamirini üstlenmediklerini, satın aldığı makinenin tamirinin yapılmaması nedeniyle davacının belirtilen yıl içerisinde çalışamadığını, sap ve fiğ balyası yapamaması nedeniyle zarara uğradığını, ayrıca gerek kendisinin, gerekse iş yapmayı kararlaştırdığı diğer çiftçilerin saplarını ve fiğlerini balya haline getirememesi nedeniyle kendisinin ve diğer çiftçilerin saplarının tarlada kaldığını, bu suretle de elde etmeyi amaçladığı bir kısım gelirlerden mahrum kaldığını, gerek mahrum kaldığı gelirlerden, gerekse ayıplı ürünün çalışamaması nedeniyle oluşan zararlardan ayıplı ürünü satan ve üreten davalıların sorumlu olduğunu belirterek, gizli ayıplı ve tamiri gerçekleşmeyen malın bedeli karşılığında iadesine, davacının mahrum kaldığı üretim ve satıştan doğan zararlarının davalılardan alınmasına karar verilmesini istemiştir

YANIT :

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; süresinde ayıp ihbarı yapılmadığını, zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, yetkili mahkemenin .... Mahkemesi olduğunu, davacının dilekçesinde belirtmiş olduğu gelir miktarı dikkate alındığında tacir sınıfında olduğunu, görevli mahkemenin bu nedenle asliye ticaret mahkemesi olduğunu, gizli ayıp iddiasının davacı tarafından ispatlanmasının gerektiğini, aldığı makineyi kontrol etme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının satın aldığı makineyi kullanıp kullanmadığı, işlerini satın aldığı makine ile yapıp yapmadığı hususlarının belli olmadığını, zarar iddiasının ve tazminat taleplerinin haksız ve dayanaksız olduğunu, fiğ balyası yapılabilmesi için makinenin ... adı verilen parçasının sökülmesinin gerektiğini, davacının bu hususu yerine getirmeksizin makineyi çalıştırdığını, parçanın sökülmesinin yetkili servis tarafından yapılmasının gerektiğini, makinenin satış tarihi dikkate alındığında arazide arıza verdiği iddiasına yönelik tarihte arızanın tespit edilmesinin mümkün olmadığını, davacının uğradığı zararı ispat edemediğini, davalının kusurunun bulunmadığını, davacının taleplerinin açık olmadığını belirterek, öncelikle davanın harç, zaman aşımı, görev, yetki yönlerinden reddine, işin esasına girilmesi halinde ise haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Makina Şirketi vekili cevap dilekçesinde; Davalının dava konusu makinenin üreticisi olduğunu, diğer davalı ile aralarında bayilik veya benzeri bir anlaşma olmadığını, dava konusu makinenin diğer davalıya satışının yapıldığını, davacıya yapılan bir satışın bulunmadığını, davaya konu makinenin arızasına yönelik servis hizmetinin diğer davalı tarafından verildiğini, davalı şirket tarafından kendisine ulaşılmasından sonra dava konusu makinede üretimden kaynaklı bir hata olup olmadığı hususunun tespiti için personel görevlendirildiğini, servis hizmeti verildiğini, ancak hizmet sonrasında gerek davacı tarafından, gerekse hazır bulunan akrabası tarafından servis hizmet tutanağının imzalanmadığını, servis hizmeti neticesinde davacının öne sürdüğü arızaların giderildiğini, davacı tarafından davalıya herhangi bir ihtarname gönderilmediğini, davacının oluştuğunu öne sürdüğü zararlardan herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER :

-Makina alış faturası,

-İhtarname örneği,

-Bilirkişi raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Davadaki talep, satım sözleşmesinden dönme, malın iadesi koşuluyla bedelinin iadesi, gizli ayıp nedeniyle oluşan zararın ve mahrum kalınan karın ödenmesi talebine yönelik tazminat istemine ilişkindir.

Dava başlangıçta .... esas, numarası verilmiş, görevsizlik kararı üzerine bu kez .... esas numarasına kaydı yapılmış, Mahkememizin.... Esas numarasına kayıt edilip verilen görevsizlik kararı ile dosya mahkememizin ....Esas numarasına kayıt edilmiş, yapılan yargılama sonucu .... Karar sayı ile, makine satış bedelinin davacıya iadesine, makinenin davalılara iadesine ve 84.958,00 TL davacı zararının davalılardan tahsiline karar verilmiştir. Tarafların istinaf inceleme talepleri .... Dairesinin █████/2024 Tarih, .... sayılı kesin kararı ile " makinenin iadesine ilişkin karar yerinde olmakla birlikte, davacının mahrum kaldığı gelire yönelik talebi ile ilgili olarak, davacı tacir olup ticari defterleri incelenerek geçmiş yıllara ilişkin iş kapasitesi de değerlendirilerek bilirkişiden rapor alınması gerekir iken bunun yapılmaması yasaya uygun görülmeyip, kararımızın kaldırılması yoluna gidilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi iade kararı öncesi davaya konu ... üzerinde konusunda uzman bilirkişiler makine mühendisi ... ile Ziraat Yüksek Mühendisi ... tarafından düzenlenen rapora göre, davaya konu edilen saman - balya makinesinin üretimden kaynaklı hatalı ve gizli ayıplı olduğu tespit edilmiş ve davacı zararının ise 170.188,00 TL olduğu belirlenmiştir.

İade kararı öncesi alınan bilirkişiler ziraat mühendisi ..., makine mühendisi ...ve hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen █████/2019 tarihli rapor ile, davaya konu makinenin gizli ayıplı olduğu, fiğ balyası bağlama yönünden davacının kiralamasına rağmen hasadı yapılmayan tarım arazisine yönelik mahrum kalınan gelir kaybının 75.430,00 TL, tarlada bulunan otların uzaklaştırma maliyetinin 9.500,00 TL, belirtilen alanda fiğ balyası yapılamamasından kaynaklanan zararının 7.358,00 TL, sap balyası yönünden mahrum kalınan gelir kaybının 77.600,00 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi iade kararı öncesi alınan bilirkişiler ziraat mühendisi ..., makine mühendisi .... ve hesap bilirkişisi .... tarafından düzenlenen █████/2020 tarihli ek rapor ile, davaya konu makinenin gizli ayıplı olduğunun, fiğ balyası bağlama yönünden davacının kiralamasına rağmen hasadı yapılmayan tarım arazisine yönelik mahrum kalınan gelir kaybının 58.557,50 TL, tarlada bulunan otların uzaklaştırma maliyetinin 9.500,00 TL, belirtilen alanda fiğ balyası yapılamamasından kaynaklanan zararının 7.358,00 TL, sap balyası yönünden mahrum kalınan gelir kaybının 77.600,00 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme taşınır satış sözleşmesidir. Davacı, TBK'nin 219 ve devamı maddeleri kapsamında satışa konu taşınır malın gizli ayıplı olması nedeniyle TBK'nin 227. maddesi uyarınca sözleşmeden dönme hakkını kullanmak suretiyle TBK'nin 229. maddesi kapsamında oluşan zararlarının giderilmesi talebinde bulunmuştur. Daha önce yapılan yargılama sonucu davacının satın aldığı ve davalıların imalatçısı ve satıcısı olduğu makinenin üretimden kaynaklanan gizli ayıplarının bulunduğu, tüm tamir çabalarına rağmen sorunların ortadan kaldırılamadığı, davacının arızalı bu makineye katlanmasının beklenemeyeceği, bu nedenle makinenin davalılara iadesi ile, makine bedelinin davalılardan tahsili gerektiği kabul edilmiştir.

İade kararındaki gerekçe dikkate alınıp yapılan değerlendirme sonucu bilirkişiler Mali Müşavir .... ve Ziraat Mühendisi ....' den asıl ve tarafların itirazları üzerine ek rapor alınmıştır.

Mali Müşavir bilirkişinin █████/2023 tarihli raporu ile iade kararı doğrultusunda davacının temin edilebilen ticari defter ve kayıtları incelenmek istenmiş, davacının ticari defter tutmadığı gibi, bağlı olduğu vergi dairesine beyanname vermediği için defterlerin incelenmesi yolu ile hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Mali Müşavir ve .... oluşan heyetten alınan █████/2025 tarihli birinci ek raporda, davacının sunduğu kira sözleşmeleri ile tek resmi kayıt olan ... üzerinde yapılan inceleme sonucu davacının 2016 yılı için balyalama makinesinin arızası nedeni ile balyalama için yapılan kiralama bedelinin 23.070,90 TL olduğu belirlenmiştir. Bu rapora yönelik itiraz ve beyanlar üzerine aynı bilirkişilerden alınan █████/2025 tarihli rapor ile davacının davalılardan satın ve teslim aldığı balyalama makinesinin ayıplı çıkması nedeni ile oluşan toplam davacı zararının 22.090,59 TL olması gerektiği belirlenmiş, bu rapor daha önce hazırlanan raporlar ve bu raporlara yönelik itirazlarda değerlendirilerek alınmış olup, iade kararı uyarınca davacı kayıtları olmadığı için iade kararı doğrultusunda inceleme yapılarak sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı, davacının sunduğu kiralama sözleşmeleri ve Çiftçi Kayıt Sistemi verileri esas alınarak hazırlanan ve gerekçeleri itibarı somut olaya uygun ve denetime açık olduğu için bu son rapora itibar edip, davacının 2016 yılında satın aldığı balyalama makinasının arızası nedeni ile oluşan toplam gelir kaybının 22.090,59 TL olduğu, bu nedenle davanın kısmen kabulüne, birlikte ifa kuralı dikkate alınarak satıma konu malın iadesi koşuluyla bedelinin iadesine, ayrıca doğrudan zarar kapsamında kalan zararların davalıların birlikte sorumlu olmaları nedeniyle davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;

1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile,

(a) Birlikte ifa kuralı da dikkate alınmak suretiyle, davalı ... Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen █████/2016 tarih, ... seri-sıra nolu fatura ile davacıya satışı yapılan ... marka, .... tipinde, .... üretim tarihli, ... seri nolu ...'nin davacı tarafından davalılara iadesi şartı ile 38.500,00 TL satış bedelinin dava tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE DAVALILAR ... ile ... Ticaret Limited Şirketinden MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

(b) 22.090,59 TL mahrum kalınan kara ilişkin zararın dava tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ İLE BİRLİKTE DAVALILAR ... ile ... Ticaret Limited Şirketinden MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.138,94 TL harçtan, dava açılışında alınan 400,00 TL peşin harç, ıslah nedeniyle alınan 2.901,26 TL ıslah harcı ve 685,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.986,26 TL harcın düşülmesi ile kalan 152,68 TL harcın DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3-) Davacı tarafından yapılan 517,50 TL tebligat ücreti, 11.900,00 TL bilirkişi ücreti, 253,80 TL keşif harcı, 288,00 TL posta gideri, toplamı 12.959,30 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 3.768,03 TL'si ile dava açılışında alınan 400,00 TL peşin harç, ıslah nedeniyle alınan 2.901,26 TL ıslah harcı ve talep artırım nedeniyle alınan 685,00 TL tamamlama harcı toplamından oluşan 7.754,29 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

4-) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-) Davalıların vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK MÜTESELSİLEN DAVALILARA VERİLMESİNE,

6-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı█████/2025

Katip ... Hakim ...

e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.