Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, zorunlu mali mesuliyet sigortasında tam kusurlu sürücünün mirasçılarının destekten yoksun kalma tazminatı istinaf incelemesi.
Özet: Davacıların, kendi kusuruyla ölümlü trafik kazasına karışan müteveffa oğullarının destekten yoksun kalma tazminatını, kazanın meydana geldiği tarihteki zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarının tam kusurlu desteğin mirasçılarını da kapsadığı gerekçesiyle sigorta şirketinden talep ettiği, ancak ilk derece mahkemesinin müteveffanın üçüncü kişi olmadığı ve sigorta şirketinin mirasçılara karşı sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davayı reddetmesi üzerine, davacıların kanun ve poliçe değişikliklerinin kaza tarihinden sonra olduğunu belirterek ret kararının kaldırılması talebiyle istinaf başvurusunda bulunduğu bir hukuki evraktır.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ███████ - ████████T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ26. HUKUK DAİRESİESAS NO : ███████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 04.10.2024NUMARASI : ████████ Esas ████████ KararDAVANIN KONUSU : Ölüm Sebebiyle Açılan TazminatKARAR TARİHİ : 04.06.2026GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 04.06.2026 İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.02.2014 tarihinde davacıların oğlu sürücü ... sevk ve idaresindeki kaza tarihi itibariyle ... AŞ'ne Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracı ile seyir ettiği sırada bordör taşına çarpıp yoldan çıktığı, sürücü ... ve aynı araçta bulunan yolcu ...'in üstü açık araçtan fırlayıp düşmek suretiyle hayatlarını kaybettiklerini, kazanın oluşumuna müteveffa sürücünün aşırı hız kuralını ihlal etmiş olmasının neden olduğunu, olay nedeniyle davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, zararın tazmini için davalı sigorta şirketine 06.02.2023 tarihinde başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmayarak 17.02.2023 tarihinde temerrüde düştüğünü belirterek, şimdilik ...için 100,00-TL, ... için 100,00-TL olmak üzere toplam 200,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 01.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte limit sınırları içerisinde davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 268.000,00-TL olduğunu, mütevvefanın kazaya tam kusuruyla sebebiyet verdiğini dolayısıyla dava konusu tazminatın teminat dışı kaldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacıların müteveffanın desteğine ihtiyaçlarının olmadığını, sigortacının ancak gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, davalı şirketin avans faizi sorumluluğunun bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ ;Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; sürücü/muris ...'nın adına kayıtlı bulunan ve davalı sigorta şirketine zorunlu malî mesuliyet sigortalı olan araç ile kendi kusuru ile gerçekleşen tek taraflı trafik kazasında vefat ettiği anlaşılmakta olup, dava dışı sürücünün üçüncü kişi olmadığı, dolayısıyla davacı mirasçıların da üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği, davalı sigorta şirketinin de dava dışı murisin hak sahipleri olan davacılara karşı sorumlu tutulamayacağı, bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden davanın reddi gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın 01.02.2014 tarihinde gerçekleştiğini, 2015 tarihli Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ile "A.6. D)Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” teminat dışı bırakıldığını, kaza tarihi olan 01.02.2014 tarihinde sigorta şirketleri desteğin tam kusuruyla sebebiyet verdiği kazalarda da destekten yoksun kalanlara destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, desteğin kusurunu destekten yoksun kalanlara yüklemeyeceğini, 14.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla yapılan değişiklik ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 92. Maddesinin değiştirildiğini, kazanın belirtilen değişikliklerden önce meydana geldiğini, belirterek; kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;Davanın ölümlü trafik kazası nedeniyle davacıların zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesine göre ise kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre, sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile 12.8.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.Somut olayda kaza tarihi 01.02.2014 olup davacılar murisinin davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olan ve idaresinde bulunan araç ile neden olduğu trafik kazası neticesinde vefat etmiş olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı, kaza tarihi yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın yürürlük tarih olan 01.06.2015 tarihinden önce olduğundan, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan 12.8.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.Davalı taraf, kaza yapan aracı ZMSS ile sigortalayan şirket olup, sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nun 85, 91 ve devamı maddeleri gereğince, araç işleteni tarafından yaptırılması zorunlu olan ve 92. madde kapsamında belirtilen haller dışındaki işletenin sorumluluğunu üstlenen mali sorumluluk poliçesinden kaynaklanan zararlarla sınırlı olduğundan davalı ancak sigorta teminatı kapsamındaki zararlardan sorumludur. Müteveffa sürücü yakınlarının ölenin salt mirasçısı değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına haiz olmaları nedeniyle ölüm nedeniyle doğrudan bu kişilere üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun bu kişilere yansıtılamayacağından araç sürücüsünün kusurlu olması desteğinden yoksun kalanları etkilemeyecektir. Dolayısıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 12.08.2003 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve ZMMS poliçesi kapsamında işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına alan davalının üçüncü kişi konumunda olan müteveffa sürücünün yakınlarının oluşan destekten yoksun kalma zararını karşılama yükümlülüğü bulunduğundan, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 4. HD'nin 10.02.2022 tarih ve ██████████ E. - █████████K. HGK'nun 15.6.2011 tarih ve ███████-142 E. - 411 K. 22.2.2012 tarih ve ███████-787 E. ███████ K., 16.01.2013 tarih ve ███████-1491 E. ve ███████ K.)Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davacılar vekilinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, 2-Davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 04.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n