Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazası sonrası oluşan kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı talepli davanın istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, 20.03.2023 tarihli bir trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının, kazaya karışan ve %100 kusurlu bulunan sigortalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından talep ettiği maddi tazminat davasının ilk derece mahkemesi kararını ele almaktadır; davacı, kaza sonucu %1 sürekli iş göremezliğe uğramış ve 45 günlük bakıcı ihtiyacı doğmuş olup, mahkeme sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu ve davacının bu zararlar nedeniyle tazminata hak kazandığını tespit etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ███████ - ████████T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ26. HUKUK DAİRESİESAS NO : ███████ KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 12.11.2024NUMARASI : ████████ Esas ████████ KararDAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)KARAR TARİHİ : 04.06.2026GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 04.06.2026 İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.03.2023 tarihinde davalı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobil ile ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, olay nedeniyle kalıcı iş göremezliğe maruz kaldığını, bakıcı ihtiyacının doğduğunu, kazanın oluşumunda ...plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, uğranılan maddi zararların tazmini için davalı sigorta şirketine 07.06.2023 tarihinde başvuruda bulunulduğunu, ancak yasal süre içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde de bir anlaşma sağlanamadığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak şimdilik kalıcı iş göremezlik için 50.000,00-TL, bakıcı gideri için 100,00-TL olmak üzere toplam 50.100,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında verilen 25.06.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile 115.671,91-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 15.012,00-TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 130.683,91-TL olacak şekilde dava değerini artırmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasına karıştığı iddia edilen ...plakalı aracın davalı şirkete 26.05.█████████ tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, poliçeden kaynaklanan sorumluluklarının poliçe teminat limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu, davalı şirket temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, yapılan son yasal düzenlemeler ile sağlık hizmet bedelleri, geçici iş göremezlik zararı ve tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanacağını, sigorta şirketlerinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacının maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi tarafından tespitinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ Mahkemece, iddia, savunma benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihinde ...’in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacı ...’ın yaralandığı, kazaya karışan ...plakalı aracın davalı ... Sigorta Şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza nedeniyle davacıda oluşan yaralanmanın niteliği ve sonuçlarına ilişkin olarak davacı hakkında ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 02.02.2024 tarihli raporda; davacının 20.03.2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına bağlı olarak meydana gelen yaralanmaları dikkate alınarak, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel engel oranı hesaplandığında, trafik kazasına bağlı toplam vücut engel oranının % 1 olup, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin ise 45 (kırk beş) gün olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 4 (dört) aya kadar uzayabileceği hususlarının tespit edildiği, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 24.06.2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...'ın ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçta arka koltukta yolcu olarak bulunduğu sırada karşı yönden gelen ve kontrolsüz olarak şerit değiştiren araç tarafından içerisinde bulunduğu araca çarpıldığı olayın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, davalı ... Sigorta Şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ...’in meydana gelen kazada % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan ... plakalı aracın dava dışı sürücü ...’in olayda kusurunun bulunmadığı, davacının 45 günlük bakıcı ihtiyacı nedeniyle uğradığı maddi zararın 15.012,00-TL, davacının % 1 oranında maluliyeti nedeniyle uğradığı sürekli kısmi iş göremezlik zararının ise toplam 115.671,91-TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamaların ve hesaplamada kullanılan yöntemlerin usul, yasa ve Yargıtay İçtihatlarına uygun olduğu, davacının uğradığı bu zararların kazaya sebep olan ...plakalı aracın kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini temin eden davalı sigorta şirketinin poliçeden doğan sorumluluğu kapsamında kaldığı, söz konusu poliçenin kaza tarihi itibariyle sakatlanma halinde kişi başına azami 1.200.000,00-TL, sağlık gideri olarak da azami 1.200.000,00-TL teminat sağladığı, davacının tarafından poliçe teminatının ödenmesi konusunda 07.06.2023 tarihinde davalı ... Sigorta Şirketine başvuruda bulunulduğu, hasar dosyası açıldığı, ancak bir ödeme yapılmadığı, bu nedenle davalının Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi uyarınca başvuruyu takip eden 8 iş günü sonunda temerrüde düşmüş olduğu belirtilerek, davacının davasının talep artırım dilekçesi kapsamında artırılan tutarlar üzerinden kabulü ile; Davacının sürekli iş göremezlik kaybı nedeniyle uğradığı 115.671,91-TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri zararı karşılığı uğradığı 15.012,00-TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 130.683,91-TL maddi zararın davalıdan temerrüde düştüğü tarih olan 20.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ; Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava kapsamında aldırılan 06.02.2024 tarihli raporda 20.03.2023 tarihli trafik kazasında davacı ...'ın yaralanması sebebiyle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla kişinin bedensel özür oranının % 1 olduğunu, tıbbi iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği, 45 gün süre ile bakıcı ihtiyacı doğabileceği yönünde görüş bildirildiğini, itiraza konu yerel mahkeme kararına esas alınan raporun, sürekli iş göremezlik oranı, geçici iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı süresi bakımından eksik ve hatalı incelemeye dayalı raporda belirtilen davacı hakkındaki bedensel özür oranına ve geçici iş göremezlik süresine dair görüşün eksik ve hatalı olduğunu, trafik kazası sonucunda ağır şekilde yaralanan davacının sol ayak kemiklerinde tarak kemiklerinde birden fazla parçalı kırık oluştuğunu, yine ayak bileğinde kırıklar ile eklem hareketlerinde büyük oranda kayıp yaşanmış olup vücudunun çeşitli yerlerinde çok sayıda kırık, yaralanma, ezilme, berelenme ve sıyrıklar meydana geldiğini, uzun süre yatarak tedavi gördüğünü, birçok cerrahi operasyon geçirdiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunda davacının fiziksel yaralanmalarını sol ayakta kemiklerindeki ve bileğinde meydana gelen kırıkları bunun eklem haraketleri ile skar dokusu gereği sol ayak baş parmağının haraket kısıtlılığı dengede zor durduğu haraket etmede ve günlük yaşamına devam etmekteki zorlukları gerektiği gibi değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile maluliyet rapor tanzim edildiğini, hükmedilen tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...araç, ticari faaliyeti kapsamında işletilen belediyeye ait araç olup dolayısıyla kullanım amacı ticari nitelikli olduğunu, kazaya sebebiyet veren aracın ticari amaçla kullanıldığı ve dava dilekçesinde avans faizi talep edildiği dikkate alınarak, hükmedilen tazminata işletilecek avans faizi işletilmesi gerektiğini, maddi tazminat hesabı eksik ve hatalı şekilde hazırlanan bilirkişi raporu / raporları ile davacı aleyhine olacak şekilde hüküm verildiğini, dava konusu maddi tazminatın hesaplamasında kullanılan aylık-yıllık gelir, asgari ücret, yaşam tabloları, bakiye ömür, hesap yöntemi, kusur, maluliyet vb. gibi hesaplamaya esas sair verilerde meydana gelmiş/gelecek artış ve lehe değişiklikler ile mevzuatta/içtihatta meydana gelmiş/gelecek lehe değişiklikler yönünden tüm hakların saklı tutulduğunu, hesaplamadaki aleyhe olan tüm hususlara itiraz ettiklerini belirterek, kararın kaldırılmasınına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Davanın trafik kazası nedeniyle yaralanarak cismani zarara uğradığını ileri süren davacının zorunlu mali mesuliyet sigorta (ZMMS) poliçesi kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri tazminatı talebinin kabulüne, tazminata kaza tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ilişkin feri nitelikteki istemlerinin ise reddine karar verilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Trafik kazalarında irdelenmesi gereken husus ise trafik kazasının meydana gelmesinde tarafların olaya etkileri ve dolayısıyla sürüş kusurlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu düzenlenmiştir. 1. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden,haksız fiilin gerçekleştiği tarih esas alınarak 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliği, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmesi gerekir. ( Yargıtay 4.HD'nin 29.06.2022 tarih ve █████████ E. █████████ K. ) Mahkemece davacının dava konusu kaza sonucu yaralanması nedeniyle maluliyetinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 02.02.2024 tarihli raporda davacının 20.03.2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazasına bağlı olarak meydana gelen yaralanmaları dikkate alınarak, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel engel oranı hesaplandığında, trafik kazasına bağlı toplam vücut engel oranının % 1 olup, sekel halini aldığı ve sürekli olduğu, kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin ise 45 (kırk beş) gün olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 4 (dört) aya kadar uzayabileceğinin belirlendiği, raporun; kaza tarihinde uygulanan yönetmelik hükümlerine göre davacının son durum raporunun alınarak, muayene edilerek ve tüm tedavi evrakları incelenerek düzenlendiği, anılan ilke, esaslara uygun, tedavi evrakları ile uyumlu ve maluliyetin tespiti hususunda yeterli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. 2. Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlâl etmesi hali 6098 TBK 54. maddesinde özel olarak hükme bağlanarak tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar, bedensel zararlar kapsamında sayılmış, ZMSS Genel Şartlarında da sakatlık nedeniyle ayrı, tedavi giderleri nedeniyle ayrı teminatlar verilmiştir. Sorumluluk hukukunun temel amacı, bir kimsenin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen eksilmeleri aynen veya nakden gidererek zarar görenin zarar verici olay sonucunda malvarlığında eksilen değer yerine nitelik veya nicelik yönünden eş bir değer koymaktır. Zarar görenin malvarlığında eksilen değer yerine aynı nitelikte bir değer konulması mümkün olduğu takdirde bu değer; bu mümkün olmadığı takdirde, nicelik yönünden, yani para ile ona denk bir değer konulur ve zarar verenin yerine getirmek zorunda olduğu bu yükümlülüğe tazminat yükümlülüğü adı verilir. Tazminat yükümlülüğünün, bir diğer ifadeyle zarar verenin ödeyeceği tazminat miktarının tespit edilebilmesi için, öncelikle zararın hesaplanması gerekmektedir. Bu kapsamda dosyaya kazandırılan hesap bilirkişi raporunda, brüt asgari ücret üzerinden bakıcı gideri tazminatı ile sürekli iş göremezlik zararının hesaplanması yönünden TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant formülü esas alınarak, bilinen / bilinmeyen dönem ayrımı yapılıp, bilinen dönemde kazadan sonra okula giderken, günlük işlerini yaparken vs.diğer yaşıtlarına göre daha fazla efor sarfedecek olması sebebiyle 18 yaşına kadar olan dönem içinde efor kaybı, 18 yaşından rapor tarihine kadar asgari ücret üzerinden, bilinmeyen dönem ise aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılarak, asgari ücreti üzerinden maluliyeti oranında yapılan hesaplama doğrultusunda tazminatın hüküm altına alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu hukuki ve maddi vakıalar ile toplanan tüm deliller karşısında; hükme esas alınan maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kazaya neden olan sigortalı aracın belediye adına kayıtlı olması nedeniyle ticari amaçla kullanılmadığı anlaşıldığından tazminata davalının sıfatına göre belirlenen temerrüt tarihinden yasal faiz yürütülmesine, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Taraflarca yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi uyarınca ilgilisine iadesine, 5-Kararın taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nın 361.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 04.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.