iş güvencesi kapsamında boşta geçen süre ödemeleri nedeniyle haksızca kesilen yaşlılık aylıklarının iadesi ve sosyal güvenlik kurumunun borç çıkarma işleminin iptali hakkında içtihat.

İş güvencesi kapsamında boşta geçen süre ödemeleri nedeniyle haksızca kesilen yaşlılık aylıklarının iadesi ve Sosyal Güvenlik Kurumunun borç çıkarma işleminin iptali hakkında içtihat.

Özet: Bu içtihat, iş akdi haksız feshedilen ve akabinde emekli aylığı bağlanan bir davacının, işe iade başvurusunun kabul edilmemesi üzerine eski işvereni tarafından "boşta geçen süre" için ödenen primler gerekçe gösterilerek Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından emekli aylığının kesilmesi ve borç çıkarılması işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir; zira mahkeme, bu ödemelerin fiili çalışma karşılığı olmayıp iş güvencesi kapsamında yapılan bir telafi olduğunu ve dolayısıyla kurumun bu dönem için yaşlılık aylığını kesmesinin veya borç tahakkuk ettirmesinin yersiz olduğunu belirtmiştir.

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı..............A.O'ya ait Adıyaman Bölge Müdürlüğünde çalışırken iş sözleşmesi feshedilen davacının işe iade başvurusunun kabul edilmediği, taraflar arasındaki anlaşma belgesi sonucu, boşta geçen süre olarak belirlenen dönem yönünden çalışılmadığı halde işverence sigorta primlerinin yatırılması üzerine, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bu dönemde ödenen yaşlılık aylıklarının yersiz olduğu belirtilerek borç çıkartılması üzerine, davacının bu dönemde fiili bir çalışması bulunmadığından, Kurum işleminin iptali ile emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kesinti yapılmasına yönelik Kurum işleminin iptaline ve yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş akdi özelleştirme nedeni ile feshedildikten sonra kendisine yaşlılık aylığı bağlanan davacı için, dava dışı iş yerinden yapılan ücret ödemesi ve prim kesintilerinin Kuruma bildirilmesi nedeniyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesi kapsamında ödenen yaşlılık aylıklarının Kurumca kesilerek borç çıkarma işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Ödenen 4 aylık ücret ve yatırılan sigorta primleri geçersiz fesihten dolayı işçinin fiili çalışması karşılığı olmayıp, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 21. maddesinde belirtildiği üzere iş güvencesi hükümleri kapsamında çalıştırılmadığı süreye ilişkin ödemedir. Bu nedenle davalı Kurum tarafından davacının fiili çalışması olmadığı halde çalıştığı işten ayrılmadığı gerekçesiyle 5535 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2. fıkrası kapsamında ilgili dönem yönünden yaşlılık aylığının kesilmesi ve bu dönemde yapılan ödemelerin borç çıkarılması işlemi yerinde değildir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.