Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi, asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının alt yüklenicilerden rücuen tahsili davasında ilk derece mahkemesi kararını istinaf yoluyla inceleyerek esas hakkında düzelterek karar verdi.
Özet: Bu hukuki evrak, asıl işveren konumundaki davacının, alt işveren davalılarca çalıştırılan bir işçinin işçilik alacaklarını ödemesi üzerine, bu miktarı sözleşmesel hükümler ve mükerrer ödeme iddiasıyla davalılardan rücuen tahsil etme talebini incelemektedir; davalılar sorumluluklarının olmadığını veya kısmi olduğunu savunurken, ilk derece mahkemesi sözleşmesinde rücu şartı bulunan bir davalıyı tüm alacaktan, diğer davalıları ise sözleşmesel hüküm eksikliği nedeniyle Türk Borçlar Kanununun 167. maddesi gereğince yarı oranda sorumlu tutmuş ve davacı bu kısmi kabul kararını alacağın tamamının tahsili talebiyle istinaf etmiştir.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N E S A S H A K K I N D A K A R A R)ESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARIN:MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ : █████/2022ESAS-KARAR NUMARASI : ████████ E., ███████ K.DAVA : Alacak KARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026 Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352 madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Davalı şirketlerde işçi olarak çalışan ... tarafından işçilik alacakları için açtığı davada verilen karara istinaden icra dosyasına toplam 31.180,00 TL davacı tarafından ödendiğini, daha sonra 573,82 TL'nin kurumu iade edildiğini, bu itibarla 30.606,18 TL kurum zararının oluştuğunu, davalıların sözleşme ile çalıştırdığı personele ilişkin her türlü hukuki sorumluluğun kendisine ait olduğunu peşinen kabul ettiğini, dava açan ...'un ihale ile hizmet şirketlerin işçisi olduğunu davacının bu işçiler hakkında hiçbir tasarruf yetkisinin bulunmadığını, ayrıca davacının imzalamış olduğu sözleşmeler gereği şirketlere söz konusu kalemlerin zaten ödenmiş olduğunu, böylece aynı hususlara ilişkin ikinci kere mükerrer ödeme yapıldığını, dava öncesi arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını öne sürerek davanın kabulü ile 30.606,18 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...Ltd. Şti. ve ... Hiz. .... Ltd. Şti. vekili özetle: Davacının üst işveren olduğunu, davalıların davacının emir ve talimatlarına bağlı olduğunu ve bir tasarruflarının bulunmadığını, ancak sosyal güvenlik hukuku açısından işçi ile şeklen bir ilişkinin kurulduğunu, talep edilen tazminattan davalıların sorumlu olmadığını, davalıların sorumluluğunun alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili sorumluluğunun söz konusu olacağını, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalılar usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır. İlk derece mahkemesince "...Tüm dosya kapsamının incelenmesinde, davacı asıl işveren idare tarafından dava dışı işliye fazla mesai alacağı ve kıdem tazminatının davalı alt yüklenicilerden rücuen tahsili talep edilmiş olup, davacı tarafından sunulan sözleşmeler dışında sözleşme ekleri mahkememize ibraz edilememiş, inceleme sunulan sözleşmeler kapsamında yapılmıştır. Sunulan sözleşmelerde sadece davalı ...ve Tic AŞ (eski ünvalı ... Hiz. Ltd Şti) ile akdedilen hizmet alım sözleşmesinde, idare tarafından işçi alacaklarının ödenmesi halinde rücuya ilişkin şartlar düzenlenmiş olup, bu nedenle sadece bu davalı yönünden bilirkişi raporunda hesaplanan alacak miktarının tamamı üzerinden sorumlu tutulmasına karar verilmiş, diğer davalılar yönünden ise 6098 sayılı TBK 167. Maddesi gereğince tarafların yarı oranında sorumluluklarının olacağı kabul edilerek hesaplanan tazminat miktarları yarı oranında kabul edilmiş,davanın kısmen kabulüne ..." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ödediği bedelin ve fer'ilerinin tamamının tahsiline karar verilmesi gerektiği, sözleşmede hüküm bulunmadığı gerekçesiyle davalıların yarı oranda sorumluluklarına karar verilmesinin hatalı olduğu, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiği nedenleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat taleplidir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.Bu durumda İlk derece Mahkemesince, yukarıda açıklanan ilke göz önüne alınarak davacının rücu edebileceği alacağın hesabı gerekirken sadece bir davalı yönünden bilirkişi raporunda hesaplanan miktarın tamamı üzerinden sorumlu tutulmasına, diğer davalılar yönünden ise yarı oranında sorumluluklarının olacağının kabul edilmesi hatalı bulunmuştur.Diğer yandan davacı tarafın işçinin çalıştığı bilirkişi raporunda gösterilen ... Hizmetler şirketlerine davasını yöneltmediği, talep ettiği miktarın diğer davalılardan rücu edilmesi mümkün olmadığından davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/2.maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının hüküm fıkrasının düzeltilerek davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, aşağıda gösterildiği şekilde yeniden esas hakkında karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile: HMK 353/1.b.2 madde gereğince, Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ E., ███████ K. sayılı kararını kaldırarak yeniden esas hakkında karar verilmesine,"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;a)1,980,72 TL'sinden davalı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti.nin tek başına,b)2.740,45 TL'sinden davalı ... Hiz. Tem. Oto Gıda İnş. Tic. Ltd. Şti.&davalı ... San. Ltd. Şti.nin birlikte,c)407,00 TL'sinden davalı ... San. Ltd. Şti.nin tek başına,d)2.848,98 TL'sinden davalı ... Sist. Tic. Ltd. Şti.nin tek başına,e)542,66 TL'sinden davalı ... Sist. Tic. Ltd. Şti.&Davalı ... San. Ltd. Şti.nin birlikte,F) 2.876,11 TL'sinden davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek başına,g)9.754,36 TL'sinden davalı ... . ve Tic. Ltd. Şti.&davalı ... San. Ltd. Şti.nin birlikte,h)407,00 TL'sinden davalı ... . San. ve Tic. Ltd. Şti.&dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti.nin birlikte,ı)1.193,86 TL'sinden davalı ... Hizmetler Limited Şirketi (Eski Ünvanı: ... Tabl. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.) nin tek başına,i)1,845,05 TL'sinden davalı ... Yön. Hiz. İnş. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin tek başına,Olmak üzere; Tüm davalılar yönünden hükmolunan alacağın 28.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline,2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,3) Alınması gereken 2.090,71 TL harçtan peşin alınan 522,68 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.568,03 TLnin a) 154,29 TL TL’nin davalı ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti)’den tek başına,b) 211,16 TL’nin davalılar ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti) ile davalı ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,c) 31,36 TL’nin ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den tek başına,d) 210,74 TL’nin davalı ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(... Sist. Tic. Ltd Şti) tek başına,e) 41,81 TL ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı, ... Sist. Tic. Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,f) 443,43 TL’sinden ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,g) 752,02 TL’nin ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,h) 31,36 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,ı) 92 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... Tem Hiz. İns. Kay. Gıda Tabl. İnş San. Tic Ltd Şti) ‘den tek başına,i) 142,16 TL’sinden davalı ... Hiz. İnş Gıda. Tic. Ltd Şti’den tek başına olmak üzere alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4) 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 592,42 TL'nina) 97,41 TL TL’nin davalı ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti)’den tek başına,b) 133,32 TL’nin davalılar ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti) ile davalı ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,c) 19,80 TL’nin ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den tek başına,d) 138,60 TL’nin davalı ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(.... Sist. Tic. Ltd Şti) tek başına,e) 26,40 TL ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı, ... Sist. Tic. Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,f) 279,97 TL’sinden ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,g) 574,80 TL’nin ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,h) 19,80 TL’sinden davalı ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,ı) 58,08 TL’sinden davalı ... Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... Gıda Tabl. İnş San. Tic Ltd Şti) ‘den tek başına,i) 89,72 TL’sinden davalı ... Yön. Hiz. İnş Gıda. Tic. Ltd Şti’den tek başına olmak üzere davalılardan, 727,58 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 522,68 TL peşin harç, 741,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.908,98 TL masrafın davanın kabul ve red oranlarına göre 856,75 TL'sinin a) 140,81 TL TL’nin davalı ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti)’den tek başına,b) 192,70 TL’nin davalılar ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti) ile davalı ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,c) 28,62 TL’nin ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den tek başına,d) 200,34 TL’nin davalı ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(... Sist. Tic. Ltd Şti) tek başına,e) 38,16 TL ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı, .... Sist. Tic. Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,f) 404,68 TL’sinden ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ... İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,g) 686,30 TL’nin ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,h) 28,62 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ... İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,ı) 83,95 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... Hiz. İns. Kay. Gıda Tabl. İnş San. Tic Ltd Şti) ‘den tek başına,i) 129,74 TL’sinden davalı ... Yön. Hiz. İnş Gıda. Tic. Ltd Şti’den tek başına olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca; 24.596,16 TL vekalet ücretinin a) 1.815,18 TL’nin davalı ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti)’den tek başına,b) 2.484,19 TL’nin davalılar ... Hizmetler AŞ (eski ünvanı ...Hiz. Tem. Oto Gıda İnş Tic Ltd Şti) ile davalı ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,c) 368,94 TL’nin ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den tek başına,d) 2.582,58 TL’nin davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(...Tem Öz Güv. Sist. Tic. Ltd Şti) tek başına,e) 491,92 TL ...Hizmetler İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı, ...Tem Öz Güv. Sist. Tic. Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,f) 5.216,81 TL’sinden ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,g) 8.847,18 TL’nin ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) ve ... Tur. İnş. Tem. Tem. Hiz. Hay. İth. İhr. San Ltd Şti’den müştereken ve müteselsilen,h) 368,94 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ’den(eski ünvanı ...hizmetler İnş Tur. Araç Kir. San ve Tic Ltd Şti) tek başına,ı) 1.082,22 TL’sinden davalı ... İnş Oto. San ve Tic AŞ (eski ünvan ... Tem Hiz. İns. Kay. Gıda Tabl. İnş San. Tic Ltd Şti) ‘den tek başına,i) 1.672,52 TL’sinden davalı ... Yön. Hiz. İnş Gıda. Tic. Ltd Şti’den tek başına olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,7- Davalı ... İnş. Oto. San ve Tic. AŞ ile ... Hizmetler AŞ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar yönünden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine,"2-) Peşin yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 3-) Davacı tarafından istinaf aşamasında sarfedilen 214,10 TL yargılama gideri ile 220,70 TL istinaf başvuru harcı toplamı 434,80 TL'nın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 361 madde gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi.█████/2026Başkan Üye Üye Katip