hırsızlık davasında istinaf mahkemesinin duruşmasız beraat bozma kararının hukuka aykırılığı, yargıtay ve anayasa mahkemesi kararları ışığında incelenmiştir.

Hırsızlık davasında istinaf mahkemesinin duruşmasız beraat bozma kararının hukuka aykırılığı, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında incelenmiştir.

Özet: Hırsızlık suçundan beraat eden sanık hakkında verilen kararın, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından 5271 sayılı Kanunun 280/1-e ve f maddelerinde belirtilen sınırlı haller dışında duruşma açılmaksızın, tanık beyanı ve Adli Tıp Kurumu raporundaki kısmi benzerlik gibi delillere dayanılarak bozulmasının hukuka aykırı olduğu; Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden verilen bu bozma kararının yasal dayanağının bulunmadığı ve bu tür kararların, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda, hukuka açık ve ağır aykırılık teşkil ederek mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği tespit edilmiştir.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Kanun'un 286/1. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi uyarınca temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanığın temyiz isteminin, “savunması önemsenmeyip bir kişinin mesnetsiz dayanağı olmayan beyanı üzerinden cezalandırılmasına karar verildiğine, dosyada somut bir delil bulunmadığına, masumiyet karinesinin esas olduğuna, hakkında verilen kararın bozulmasına'', sanık müdafiinin temyiz isteminin ise, ''Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli raporda görüntülerdeki şahsın sanık ile kısmi benzerlikleri olduğunun ancak karar vermek için yetersiz olduğunun belirtildiğine, dosyada ne bir parmak izi ne de sanığın şuçu işlediğine dair başkaca delil bulunmadığına, şikâyetçi de sanığın suçu işlediğini görmediğine, sadece tanık ...'ın beyanına dayalı ceza verildiğine, mesleğinin muhbirlik olduğu söylenen tanığın sözüne itibar edilerek sanığa ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğuna, eksik inceleme sonucunda karar verildiğine, sanık hakkında beraat kararı verilmesine'' yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Kayseri 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.10.2022 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen beraat hükmüne yönelik o yer Cumhuriyet savcısının istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 20.12.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “... Tanık ...'ın kamera görüntülerindeki şahsın sanık olduğuna dair teşhis ve beyanı ile görüntülerdeki şahsın sanık ile kısmi benzerlik gösterdiğine dair İstanbul Adli Tıp Kurumunun █████/2022 tarihli raporu birlikte değerlendirildiğinde sanığın üzerine atılı hırsızlık suçunu işlediğinin sabit olması karşın mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi hukuka aykırı olup istinaf başvurusunda bulunanın istinaf itirazları bu sebeple yerinde görüldüğünden” bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 20.12.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Kayseri 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 16.02.2023 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.