Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin menfi tespit davasında kambiyo senedinin vasfı, teminat niteliği ve illetten mücerretliği konularını değerlendiren istinaf kararı.
Özet: Davacı şirket, bir eser sözleşmesi kapsamında teminat amacıyla verildiğini iddia ettiği ve sonradan kötü niyetle ciro edilerek aleyhine icra takibi başlatılan 300.000 TLlik senedin kambiyo vasfına haiz olmadığını ve kendisinin bu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, senedin teminat amacıyla düzenlendiği ve kötü niyetle takibe konulduğu iddialarının kanıtlanamadığı, senedin ifa amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği, davacının defterlerinde borç kaydının bulunmaması ve ödeme yapıldığının ispatlanamaması nedenleriyle menfi tespit davasını reddetmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : █████████ (ESASTAN RET )KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024ESAS-KARAR NO : ████████ E - ████████ K DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili; davalılardan ... tarafından müvekkili davacı şirket aleyhine Ankara 28. İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı senedin kambiyo senedi vasfı bulunmadığını, davacı şirketin kaşesi üzerine şirket temsilcisi tarafından atılmış bir imza bulunmadığını, senet üzerinde sadece kefil olarak bulunan ...'in avalist olarak imzasının yer aldığını, davacı ile davalılardan ...San. ve Tic. A.Ş. arasında 31.03.2008 tarihli eser sözleşmesi imzalandığını ve sözleşmenin 23.maddesinde davacının 300.000,00TL teminat senedi vermesinin kararlaştırıldığını, davacı tarafından 23.05.2008 tarihinde vade tarihi boş olarak 300.000,00TL bedelli senet tanzim edildiğini, işin süresinin 150 gün olup müvekkili tarafından 10 yıllık bir vadenin verilemeyeceğini, davacının edimlerini yerine getirdiğini ve işi bitirdiğini ancak davalılardan ...San. Ve Tic. A.Ş. tarafından senedin kötüniyetli olarak şirket ortağı ...'a ve ...'a ciro edildiğini, kötüniyetli olarak senedin takibe konulduğunu, şirket kayıtlarında senetle ilgili borç kaydının olmadığını belirterek, icra takibine konu senet nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığını tespitinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalılar ... ile ... San ve Tic A.Ş. vekili; dava konusu bononun tek başına borç ihtiva ettiğini, davacı tarafça senedin kambiyo senedi vasıflarına haiz olmadığının iddia edildiğini, ancak söz konusu iddianın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davaya konu bononun Türk Ticaret Kanununda düzenlenen tüm unsurları taşıdığını, bildirerek davanın reddiyle % 20’den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... vekili; █████/2018 vade tarihli 300.000,00-TL değerindeki dava konusu bononun müvekkiline ciro edilmiş bulunduğunu, söz konusu kambiyo senedinde iyi niyetli 3. kişi vasfına haiz olan hamil müvekkilinin vade tarihinin gelmiş olmasının akabinde, davacı-borçlu ... Taah. Tic. Ltd. Şti.'ye ihbarda bulunmasına rağmen, karşı yan tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde █████/2018 tarihinde bu kambiyo senedine haiz bonodan kaynaklanan cebri icra işlemlerinin keşideciyle birlikte bono üzerinde var olan tüm cirantalar aleyhine yapıldığını, şahsi defilerin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, kambiyo senetlerinin illetten mücerret senetler olduğunu, temel borç ilişkisinden bağımsız olduğunu, davacı-borçlu ile ...A.Ş arasındaki ticari ilişkinin geçerli olup olmamasının müvekkiline ciro edilen söz konusu senedin geçerliliğini etkilemediğini bildirerek davacnın reddine, müvekkili lehine % 20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davaya konu senedin illetten mücerret olduğu ve üzerinde teminata ilişkin bir ibarenin yer almadığı, bir belgeye de atıfta bulunulmadığı, davaya konu sözleşmede; “Yüklenici işin konusu işler için 300.000 YTL (üçyüzbin YTL) teminat senedi verecektir. Ankara SSK Bölge Müdürlüğünde açılan taşeron dosyası kapatılarak, borcu yoktur yazısı alınarak İşverene teslim edildikten ve inşaattaki hata ve eksiklikleri tamamladıktan sonra teminat senedi yükleniciye iade edilecektir” ifadelerine yer verildiği, sözleşmede davaya konu senede ilişkin bir düzenlemenin yer aldığı, ancak senedin vade ve tanzim tarihlerine açık bir şekilde atıfta bulunulmadığı, bu kapsamda senedin teminat senedi vasfında olmadığı, Ankara 45. Asliye Ceza Mahkemesi ████████ Esas sayılı ceza dosyasındaki kabulünde senedin iradeye aykırı doldurulduğu iddiası ile ilgili bir belge de sunulmadığının belirtildiği, bu durumda davaya konu senedin sözleşme kapsamında teminat amacıyla verildiğinin de kanıtlanmadığı, ifa amacı ile verildiğinin kabulünün gerektiği; davacı defterlerinde senedin kayıtlı olmadığı, davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu senet üzerinde yer alan ödeme tarihine göre bonoda davacı borcunu ödediğini İİK’nın 169/a maddesinde sayılan belgelerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesince verilen ihtiyati tedbir kararının HMK madde 397/2 maddesi gereğince iş bu kararın kesinleşmesine kadar devam etmesine, İİK 72/4 maddesi gereğince alacağın %20'sine karşılık gelen 60.000,00 TL tazminatın davacıdan alınarak icra takibini başlatan davalı ...'a ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili; takibe konu senedin █████/2008 tarihli sözleşmenin teminatı olarak verildiğini, sözleşme konusu edimlerini yerine getirdiğini ve senedin konusuz kaldığını, bu hususun dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, senedin ön yüzü incelendiğinde düzenleyen kısmında müvekkili şirketin kaşesi bulunmasına rağmen imza bulunmadığını, senedin kambiyo senedi vasfında olmadığını, mahkemece yanılgılı gerekçe ile karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık; davaya ve takibe konu bononun teminat senedi olduğu ve anlaşmaya aykırı olarak doldurularak ciro edildiği bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, davaya ve takibe konu senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu ve bedelsizlik olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davacının iddialarını usulüne uygun delillerle ispat edemediğinin anlaşılmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar ve ilam harcının, peşin alınan 5.128,00TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.396,00TL harcın istinaf eden davacıya iadesine,3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Katip... e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."