Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, menfi tespit davasında çekler nedeniyle borçlu olunmadığı iddiasıyla yapılan istinaf başvurusunu esastan reddederek ilk derece mahkemesi kararını onadı.
Özet: Davacı, davalıya mal alımı için verdiği ve mallar teslim edilmediği halde ödenen dört çek sonrası kalan altı çek için borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açmış, davalının sözleşme gereği edimlerini yerine getirmediğini, çeklerin avans olarak verildiğini ve davalının kötü niyetli olduğunu iddia etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, davacının çeklerin avans olarak verildiğine ve mal teslim edilmediğine dair yazılı delil sunamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, davacının bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu ise, bölge adliye mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, delillerin doğru değerlendirildiği sonucuna varılarak esastan reddedilmiş ve böylece davacının çekler nedeniyle borçlu olup olmadığı uyuşmazlığında ilk derece kararının onanmasına karar verilmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : ████████ (ESASTAN RET )KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023ESAS-KARAR NO : ████████ E - ████████ KDAVANIN KONUSU : Menfi Tespit KARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili; davalı şirket ile davacı arasında imzalanan protokol gereğince davacının ... mağazasında satacağı ürünleri davalıdan alacağını, alacağı mal karşılığı davalıya 10 adet çek verdiğini, davalının çekleri almasına rağmen malları teslim etmediğini, dört adet çekin davalıya ödendiğini, vadesi gelmemiş olan altı çeke ilişkin edimin ifa edilmediğini belirterek çeklerin davalı tarafından icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bununla birlikte borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİDavalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda;. TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalıya, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerektiği, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödeme aracı olan çekin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği ve aksini iddia eden ve çeklerin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiği ve mal teslim edilmediğini iddia eden davacı tarafından bu durumun yazılı delillerle ispatı gerekmekte olup davacı tarafça ispat yükümlülüğü yerine getirilmediği, dava dilekçesi ile yemin deliline de dayanılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili; davalı tarafın sözleşme gereği edimlerini yerine getirmediğini, bilirkişi raporu ile de müvekkilinin alacaklı olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafın ticari defterlerinin incelenememesi nedeniyle davanın ispat edilemediği gerekçesiyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı ile yapılan yazışmalar (e-mail görüntüleri) ile de davalı şirketin kötü niyetli olarak davacı müvekkilinden çekleri aldığının ispat edildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık; davaya konu çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40TL harcın istinaf eden davacı alınarak Hazineye irat kaydına,3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."