ticari satımdan kaynaklanan alacak ve fatura teslimi ispatı uyuşmazlığına ilişkin itirazın iptali davası.

Ticari satımdan kaynaklanan alacak ve fatura teslimi ispatı uyuşmazlığına ilişkin itirazın iptali davası.

Özet: Davacı taraf, ticari ilişkiden kaynaklanan alacağına dair başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamını talep etmiş, davalının savunma sunmamasına karşın bilirkişi raporlarıyla alacağın haklı olduğu tespit edilmiştir; ancak mahkeme, yazılı sözleşme ve mal teslimine ilişkin yazılı delil eksikliği nedeniyle davayı reddetmiş, bu ret kararı istinaf mahkemesince faturalara konu malların davalıya teslim edilip edilmediği ve ispat meselesinin yeniden incelenmesi gerektiği belirtilerek bozulup dosya yerel mahkemeye iade edilmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2018

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizden verilen 10.11.2020 tarih ve -------- Esas - ----------- Karar sayılı kararın istinaf edilmesi üzerine ---------- sayılı kararı ile mahkememize iade edilen dava dosyası mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki nedeniyle sundukları cari hesap ekstresinden de anlaşılacağı üzere davacı şirketin alacaklı durumda olduğunu, davacının alacağı için davalı hakkında--------- İcra Müdürlüğü'niin ------------ Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durdurulduğunu bu nedenlerle haksız itırazin iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı, herhangi bir cevap, delil listesi dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER:---------- Vergi Dairesi ve Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Müdürlüklerinin cevabi yazısı, bilirkişi heyet raporu,--------- İcra Dairesinin --------- Esas sayılı dosyası,--------- Talimat nolu bilirkişi raporunda özetle ; davacı yanla davalı arasında 1.007.327,44 TL toplam tutarlı ticaret olduğu, davalı yan 2018 yılı ticari defterinde 31.12.2018 tarihli virman açıkmalı kayıtla borcunu sıfırladığı, bu kayda ilişkin herhangi bir belgesinin tarafına sunulmadığı, davalı yan ticari defter kayıtlarına göre davacıya borcunun olmadığı/olmayabileceği, davacının düzenlediği 2016 yılına ait 6 adet 120.327,51 TL , 2017 yılında 2 adet 513,65 TL ve 2018 yılında 2 adet 129.812,85 TL faturaların davalı yan ticari defterlerinde rastlanmadığı beyan edilmiştir.Mahkememize ibraz edilen 01.11.2019 bilirkişi heyet raporunda özetle; Dosyada mübrez bilirkişi raporunda davalının sadece yevmiye defterinin incelendiği ve davacı bakiyesinin virman olarak kapatıfarak, dayanağı belgenin ispat edilemediği,takdiri Muhterem Mahkemenize ait olmak üzere, dosyada mübrez davalı yanın resmi defterlerinin incelendiği bifirkişi raporunda defteri kebir ve envanter bilgilerinin incelenmediği ve davalının defterlerinin HMK 222/2 anlamında sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı kanaati oluştuğu, davacının 2017-2018 takvim yıllarına ait sahibi lehine delil vasfjna haiz olan, incelenen resmi defter ve belgelerinde daval'dan 115.908,74 TL. alacaklı olduğu,davacının 115.908,74 TL, İrk alacak talebinin yerinde olduğu,18.10.2018 İcra takip tarihi itibarıyla avans faizi talep edebileceği, icra inkar tazminatı ve sair hususların Sayın Mahkemece değerlendirilebileceği beyan edilmiş,

14.10.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davacının davalıdan 115.908,74 TL alacaklı olduğu, davacının 115.908,74 Tl lik alacak talebinin yerinde olduğu, 18.10.2018 icra takibi itibariyle avans faizi talep edilebileceği , kök raporda değiştirecek husus olmadığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, cari hesapta iade faturası sonrası oluşan alacağa dayalı olarak başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizin 10.11.2020 tarihli, -------- Esas ve --------- Karar sayılı ilamında "Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafça davalı adına düzenlenen dava konusu alacağa dayanak faturalar kendi ticari defter ve kayıtlarına işlenmiş ise de faturaların davalı taraf defterlerinde yer almadığı, alacağa konu malların tesliminin yerine getirildiğine başka bir deyişle akdi ilişkinin varlığına dair herhangi bir yazılı delilin dosyaya sunulamadığı bu haliyle; taraflar arasındaki akdi ilişkinin ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine , ...karar verilmiştir. Mahkememizden verilen kararın istinaf edilmesi üzerine ---------- sayılı ilamı ile "İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; uyuşmazlık konusu faturaya konu malların davalıya teslim edilip edilmediği, davanın ispatlanmış olup olmadığı noktalarındadır. Davacı alacaklı tarafından davalı hakkında, --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı takip dosyası ile "açık hesap kaydı cari hesap, alacaklı şirketin ticari defter ve kayıtlarında yer alan faturalar ve sair ticari kayıt ve belgeler" nedeniyle 115.908,74 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 18.10.2018 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, davalının itirazı üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Eldeki davada uyuşmazlık, davacı tarafından davalı adına düzenlenen icra takibine konu cari hesaba konu faturalar içeriği malların davalıya teslim edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.Mahkemece uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir.

Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4). Taraflardan birinin diğer deliller yanında karşı tarafın ticarî defterlerine dayanmasıyla karşı taraftan ticarî defterlerin ibrazının istenilmesi, ancak ticarî defterlerin ibrazından kaçınılması durumunda, HMK’nın belgelerin ibraz mecburiyetini içeren 219 ve devamındaki hükümler uygulama alanı bulacaktır. Bu çerçevede HMK’nın 220/3. maddesinde düzenlenen belgenin ibraz yükümlülüğüne aykırı davranışın sonucunda, hâkim, ibraz edilmeyen belgenin/ticarî defterin içeriği hakkında, somut durumun niteliğine uygun düştüğü ölçüde yapacağı değerlendirme sonrasında ibrazı isteyen diğer tarafın beyanının kabul edilip edilemeyeceğine karar verecektir .Dosya kapsamına alınan mali müşavir bilirkişi raporunda tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalı tarafın kayıtlarında bulunmayan 07.08.2018 tarihli ----------- numaralı 106.900,80 TL tutarlı ve 07.08.2018 tarihli --------- numaralı 22.912,05 TL faturaların 09.08.2018 tarihinde kargo teslim fişi ile --------- olarak ----------- teslim edildiği, davacının sunduğu kargo fişlerinden 09.08.2018 tarihinde ---------- kaşe ve imzası ile kargo fişinden görüldüğü, davalının ----------- adresine bildirildiği, davacı defterlerine göre, takip tarihinde davalıdan 115.908,74 TL alacaklı olduğu, davalının sadece yevmiye defterinin incelendiği, davacının düzenlediği 2016 yılında 6 adet toplam 120.327,51 TL, 2017 yılında 2 adet toplam 513,65 TL, 2018 yılında 2 adet toplam 129.812,85 TL tutarlı faturalar davalının defterinde kayıtlı olmadığı, taraflar arasında toplam 1.007.327,44 TL tutarlı ticaret yapıldığı, davalının 31.12.2018 tarihli virman ile borcu sıfırladığı, bu kayda ilişkin herhangi bir belgenin sunulmadığı, davalının ticari defterlerine davacıya borcu olmadığı tespit edilmiştir.Fatura düzenlenmesi ve dayanağı kanıtlanamayan faturaların ticari defterlerde kayıtlı olması ve faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına akdi ilişkinin kanıtı olamaz . Somut olayda ispat külfeti faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup, davacının faturalara konu malları davalıya teslim ettiğini usulüne uygun delillerle ispatlaması gerekir. Somut olayda, takip cari hesaba dayalı olup, davalının defterlerinin usulüne uygun incelenmediği görülerek, davalı tarafın defterleri tekrar incelenerek, defter ve kayıtlarında belirtilen virman öncesi defter ve kayıtlarındaki tüm kayıtlar ortaya çıkarılacak şekilde denetime elverişli, taraflar arasındaki car hesap ilişkisine ilişkin ayrıntılı rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Davacı tarafça icra takibine konu olan faturalarda yazılı malların davacıya teslim edildiği iddia edilmiş olup, öncelikle davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 07.08.2018 tarihli ---------- numaralı 106.900,80 TL tutarlı ve 07.08.2018 tarihli --------- numaralı 22.912,05 TL tutarlı faturalar ve bunlara ilişkin sevk irsaliyelerinin davalıya isticvap yoluyla tebliğ edilmesi, davalının söz konusu teslim belgelerine süresinde itirazı halinde teslim belgelerindeki, kaşenin üzerinde imzası olan --------- davalı şirket yetkilisi veya çalışanı olup olmadığı araştırılarak, faturalar altındaki yazı ve imza incelenip, davalı bu konuda isticvap edilip diyecekleri tespit edilip değerlendirilerek, gerekirse davacının yemin deliline dayandığı da görülerek yemin hakkı hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayanılarak yukarıda yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur." şeklinde karar verilerek mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Kaldırma ilamı sonrasında yapılan yargılamada;Davalının isticvabı için ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, talimat yazısının ekinde gönderilen 07.08.2018 tarihli ---------- numaralı 106.900,80 TL tutarlı ve 07.08.2018 tarihli --------- numaralı 22.912,05 TL tutarlı faturalar ve bunlara ilişkin sevk irsaliyeleri ekli " faturalar altındaki yazı ve imzalara karşı diyecekleri, ---------- davalı şirket yetkilisi veya çalışanı olup olmadığı" hususlarında isticvap yapılacağı, belirlenen gün ve saatte isticvap olunmak üzere hazır bulunması gerektiği, geçerli bir özrü olmaksızın gelmediği veya gelip de sorulara cevap vermediği takdirde, isticvap konusu vakıaları ikrar etmiş sayılacağı" ihtarı içeren isticvap davetiyesinin çıkarılmasının istenildiği, davalı asile isticvap davetiyesinin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen duruşmada hazır bulunmadığı ve tebliğ edilen davetiyede isticvaba ilişkin ihtarların yapıldığı görülmüştür. İstinaf ilamında belirtilen diğer bir husus ise davalı defterleri bakımından ek rapor alınmasına ilişkindir. Mahkememizce davalının defter ve belgeleri ibraz edilerek ek rapor tanzim edilmesinin istenildiği, davalının verilen süreye rağmen defterlerini biraz etmediği anlaşılmıştır. Davalının defterlerinde borç kaydının sıfırlandığı, bu kayda ilişkin belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır.Bu açıklamalar ışığında yapılan incelemede davalının isticvap davetiyesine rağmen duruşmada hazır bulunmadığından 07.08.2018 tarihli faturalara konu malın davalıya teslim edildiğinin davalı yanca ikrar edildiği, Davalının defterlerinde borç kaydının sıfırlanmasına ilişkin destekleyici belge bulunmadığı, davalının ek rapor tanzim edilmesi için defter ve belge ibrazından kaçındığı, davacı defterlerine göre de alacaklı olduğunu ispatladığı görülmekle, faturaya dayalı ve likit olması nedeniyle davacının ayrıca icra inkar tazminatına yasal şartları bulunduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından -------- İcra Dairesinin ----------- esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 115.908,74 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA,

2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

3-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 23.181,74 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

4-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.917,72 TL harçtan, peşin yatırılan 1.399,50 TL harcın düşümü ile geri kalan 6.518,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

5-Davacı tarafından yapılan 1.399,50 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 162,10 TL istinaf başvurma harcı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.803,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 6.400,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026