anahtar teslimi yangın söndürme sistemi kurulumunun ayıplı ifasından kaynaklanan, fabrika tesisatındaki patlamalar ve tamir masrafları nedeniyle açılan tazminat davası.

Anahtar teslimi yangın söndürme sistemi kurulumunun ayıplı ifasından kaynaklanan, fabrika tesisatındaki patlamalar ve tamir masrafları nedeniyle açılan tazminat davası.

Özet: Davacı şirket, davalı tarafından anahtar teslim olarak kurulan yangın söndürme sisteminin sözleşmeye ve teknik şartnameye aykırı, ayıplı ve kötü işçilikle imal edilmesi sonucu 2015ten beri borularda patlamalar meydana geldiğini, 3.000 kişilik fabrikada iş güvenliği riski yarattığını, delil tespitiyle kusurlu imalatın sabit olduğunu, bu durum nedeniyle 412.700,56 TL tamir masrafına katlandıklarını, sistemin onarılamaz hale gelmesi sebebiyle yeni sistem kurulması gerektiğini ve üretim kaybı yaşanacağını belirterek söz konusu zararların davalıdan tahsilini talep ederken; davalı ise projeyi sigortacı firmanın talimatları doğrultusunda uyguladığını, kusurun sigortacının onay ve denetiminde olduğunu, patlamaların davacının yüksek basınç uyarılarına uymamasından kaynaklandığını ve faturaların büyük kısmının ilgisiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO :████████

DAVA:Tazminat

DAVA TARİHİ:█████/2019

KARAR TARİHİ:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkil şirket arasında anahtar teslim yangın söndürme sistemi yapım işi için sözleşme imzalandığını, ancak davalı şirketin projeyi sözleşme koşullarına ve teknik şartnameye aykırı şekilde ifa ettiğini, 2015 yılından itibaren sistemin borularında ve birleşme noktalarında düzenli olarak patlamalar meydana geldiğini, bu durumun 3.000 kişinin çalıştığı fabrikada ciddi iş güvenliği tehlikesi oluşturduğunu, davalıya yapılan ihbarlara rağmen edimin gereği gibi yerine getirilmediğini, sistemin hiçbir zaman sorunsuz çalışmadığını, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yaptırılan delil tespiti neticesinde hazırlanan bilirkişi raporlarında davalı şirketin projeyi sözleşme şartlarına uygun teslim etmediğinin, kötü işçilik yapıldığının, sistemin standartlara uygun test edilmediğinin ve ... eksikliği gibi teknik hataların bulunduğunun tespit edildiğini, patlamaların devam etmesi nedeniyle müvekkil şirketin bugüne kadar 412.700.56 TL tutarında tamir masrafına katlanmak zorunda kaldığını, mevcut sistemin tamirle düzeltilemeyeceğinin ve fabrikada yeni bir yangın söndürme sisteminin kurulması gerektiğinin anlaşıldığını, davalının hatalı imalatının sökülerek yeniden yapılması sürecinde fabrikanın bazı bölümlerinin kapatılmasının ve üretimin durdurulmasının gerekeceğini, bu durumun üretim kaybı zararına yol açacağını, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, 412.700,56 TL tutarındaki tamir masrafının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilini, yeni sistemin kurulumu için gereken masrafların uzman bilirkişi heyeti tarafından tespit edilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL tutarındaki zararın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tazminini ve davanın ... şirketine ihbar edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firmanın, sigortalayanı olması nedeniyle işi ... firmasına verdiğini, bu sayede poliçelerinde ciddi indirim aldığını, projenin ... firmasının talimatları doğrultusunda yapılmasını istediğini, ... firmasının sigortacı olarak uygulanacak projeyi denetleyerek onayladığını ve kullanılacak malzemeyi seçtiğini, müvekkil firmanın uygulayıcı olarak bu talimatlara göre hareket ettiğini ve kendisine verilen talimatlara bire bir uyarak; proje, malzeme alımı, işin sahada görülmesi ve testleri ... firmasının onayı ve denetimi altında gerçekleştirdiğini, işi de bu firmaya teslim ederek projesini tamamladığını, ... firmasının proje öncesi ve sonrasında işi yönettiğini, kontrol ettiğini, firma adresine gelerek plan incelemesi yaptığını, hidrant borularının proje uygun yapıldığına ve sistemin risksiz ve tatmin edici olarak kurulduğu hususunda rapor vererek müvekkil şirkete onay verdiğini belirterek müvekkil firmaya kusur atfedilmesinin haksız olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan tamir faturaların çoğunluğunun söz konusu işle ilgisi olmadığı, sunulan fatura tutarının 211.000,00 TL sinin yeni yapılan işlere ilişkin olduğu ve bu tutarın tahsilinin müvekkilinden istenmesinin haksızlık olduğu, sistemde meydana gelen patlamaların ... tarafından bekleme basıncının yüksek tutulması nedeniyle olduğunu, müvekkil firmanın bu hususta ... firmasını ve davacıyı uyardığını, davacının ... Globalden gelen talimat doğrultusunda hareket ederek basıncı düşürmediğini belirterek müvekkilinin söz konusu işte sözleşme kapsamında sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini ve açılan davanın reddini talep etmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan iş bu dava; taraflar arasında akdedilen █████/2015 tarihli Anahtar teslimi ... ili ... İlçesi OSBde bulunan fabrika binasında yangın söndürme sistemi kurmak üzere tedarik nakliye monta, işçilik, devreye alma ve davacı şirket personelinin eğitim verilmesi konusunda yapılan eser ve hizmet sözleşmesine dayalı olarak verilmesini davalının üstlendiği projenin uygulama çalışmalarını takiben 2015'den itibaren fabrikanın yangın söndürme sisteminde patlamalar meydana geldiğini, sözleşme gereği sistemi teknik şartnameye uygun olarak davalının vermesi gerekirken hizmetin eksik ve ayıplı ifa edilmesi iddiası ile 412.700,56 TL zarar oluştuğu ancak şimdilik HMK m.107 gereğince, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, mahkememizin █████/2024 tarihli ara kararı ile istemin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin █████/2023 tarihli celse 2 nolu ara kararı gereğince eksik olduğu bildirilen peşin harcın davacı tarafça tamamlandığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin █████/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile;

-412.700,56-TL tamirat masraf talebimizi 2.236.406,22 TL arttırarak 2.649.106,78-TL'ye ve 10.000,00-TL'lik zarar talebini 3.652.197,78-TL arttırarak 3.662.197,78-TL'ye çıkartarak talebini 5.888.604,00 TL arttırarak toplam dava değerini 6.311.304,56 TL olarak ıslah etmiş ve ıslah harcını tamamladığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce █████/2022 tarihli celsede dinlenen davalı tanığı Aslı Aktuna beyanında özetle;

"Ben davalı şirkette satış müdürü olarak çalışıyorum. Davacı şirket davalı şirkete hidrant hattı işi olduğunu ve davalı şirket tarafından başlanılan işin tamamlanmasını istediklerini ifade ederek teklifte bulundu. İşin pompa odası yapılmıştı. Davacı şirketin sigortacısı olan ... şirketi işin malzeme listesini, güzergahını, çaplarını, basın sınıflarını vs. Her şeyini belirlemişti. Bu doğrultuda davalı şirketin işi yapması istendi. Karşılığında sigorta şirketi davacının sigorta poliçe primini düşürecekti. Davalı şirket tamamen mühendisliğini sigorta şirketinin yaptığı işi yine seçilen malzemelerle yaptı. ... şirketi tüm aşamalarda işin başındaydı ve aşama aşama testlerden geçirdi. İşin sonunda davacı şirkete kendisinin belirlediği malzeme ve proje doğrultusunda davalı şirket tarafından işin yapıldığını bildirdi ve davacı şirket bunun üzerine davalıya ödemeyi yaptı. Sigorta şirketi de davacının pirimini bu şekilde indirdi. Sonrasında hatta patlamalar meydana geldi. Davalı şirket müdahale etti ancak devam etmesi üzerine davalı şirket mühendisleri tarafından hattın pompa odası incelendi. Burada hattın basıncını rahatlatacak vanaların olmadığı ve 7-8 bar basınç uygulanması gerekirken 12 bar basınçta sistemin tutulduğu anlaşıldı. Davacı bu konuda uyarıldı ancak sigorta şirketinin 12 bar basınç uygulanmasını istediği söylendi. Daha önce davalı şirket tarafından pompa odasının sorumluluğu kendisinde olmadığı için uygulanması gereken basıncın ne kadar olacağı hususunda herhangi bir ihtar yapılmadı. Daha sonra sigorta şirketi basıncın düşürülmesini kabul etti ancak sistem uzun süre 1,5 yıl kadar yüksek barda tutulduğu için patlamalar devam etti" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce █████/2022 tarihli celsede dinlenen davalı tanığı... beyanında özetle;

" Ben 40 yıllık mühendisim ve yangın uzmanıyım. Piyasada tanındığım için davalı şirket bana dava konusu iş konusunda danışmanlık teklif etti. Davacı tarafından gelen teklifte ... Sigorta şirketi işin risk analiz raporunu hazırlamıştı. Bu rapor için işin yapılacağı şartları belirleyen bir şartname diyebiliriz. İşin bir kısmı Doğan yangın şirketi tarafından yapılmıştı. Pompa odasını bu şirket yapmıştı. Hidrant hattının bir kısmı da yapılmıştı. Davalı şirket sadece bu hattın kalan kısmının seçilen malzeme ve proje doğrultusunda uygulayıcısı olarak işi tamamladı. Ben dahil davalı mühendisleri arazide işe başlamadan önce kontrol yaptık ancak pompa odasıyla ilgili bir inceleme yapmadık. Sorumluluk davalının değildi. Bu nedenle sadece kalan kısmı yönünden bir inceleme yapıldı. İşin yapımı sırasında ... şirketi işin başındaydı. Her aşamada testlerini yaptı ve uygunluk raporu yazarak herkese gönderdi. Test basıncı yapılırken normal basınçtan (işletme basıncı) 1,5 kat fazla uygulanır. Ancak kısa süreli bir (2 saatlik) uygulamadır. İşin tesliminden sonra patlamalar meydana geldi. Davalı şirket davet edildi. Müdahaleler yapıldı ancak bu patlamaların lokal olmadığı, genel bir problem olduğu tespit edilince pompa odası incelendi. Pompa odasında sistemi rahatlatacak basınç rahatlatma vanalarının olmadığı ve bu sistemin 7-8 bar basınçta bekletilmesi gerekirken 11-12 bar basınçta bekletildiği görüldü. Genel olarak bütün bu sistemlerin bekletileceği bar 7-8 bardır. 11-12 bar uygulanması sistemi yorar. Biz bu hususu davacıya söyledik. ... şirketine de bildirdik ancak bir süre daha aynı bar basıncı uygulandı. Patlamalar devam etti. Daha sonra ... basıncın düşürülmesini kabul etti ancak 1,5 yıl süreyle yüksek basınçta bekletilen sistem arıza vermeye devam etti. Bunun olması da normaldir çünkü sistem yorulmuş ve deforme olmuştur. Sistemin bekletme basıncı ve işletme basıncı ayrı şeylerdir. Bu sistem her an çalışan bir sistem değildir. Bekletme halinde uygulanacak basın 7-8 bar olmalıdır. Sistemin işletme basıncı pn 16 idi. Bu işletme basıncının 16 bara kadar dayanabileceğini gösterir ancak sistem uzun süre bekleme basıncı yüksek tutulduğu için arazinin eğimi nedeniyle oluşan pozitif basınc da eklenince 16 bar sınırına dayanıldı ve aşırı basınç oluşması nedeniyle borular dayanamadı ve ilave olarak basınç rahatlatma vanasının olmaması da bu durumu etkiledi" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce dava konusu yangın sisteminin bulunduğu yerde bilirkişilerin de refakati ile keşif ve dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılarak; davalı tarafça sözleşme ile üstenilen işin (yangın sistemini kurma, montaj, devreye alma vs) tam ve sözleşmeye uygun olarak ifa edilip edilmediği, yangın sisteminde oluşan patlamaların neden kaynaklandığı, davalının sözleşmeye aykırı veya eksik ifası nedeniyle oluşup oluşmadıkları, işin projesinin kim tarafından hazırlandığı, davalının projeye uygun davranıp davranmadığı, işin yapımı aşamasında davacı veya ihbar olunan şirket tarafından uygunluk testleri yapılmak suretiyle işe aşama aşama onay verilip verilmediği, işin ne zaman teslim edildiği, patlamalar nedeniyle davacının uğradığı zararın niteliği ve miktarı, sunulan faturaların patlamalar ile ilgili olup olmadığı, davalının söz konusu zarardan sorumlu olup olmayacağı hususunda bilirkişiler ..., ...ve... marifetiyle inceleme icra edilmiş ve konuya ilişkin █████/2023 tarihli talimat raporu teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"Davalı ... Yangın ... ŞTİ'nin sözleşme edinimlerini yerine getiremediğine, yapılan işin davacıya ayıplı olarak teslim edildiğine, yangın hidrant sisteminde işin bitirilmesinden bu yana 19 kez muhtelif patlak ve sızıntı meydana geldiğinden davacının sözleşme konusu işten gereği gibi yararlanamadığına,

Yangın hidrant sistemindeki patlak ve sızıntıların davalı yüklenici ... tarafından yapılan kötü işçilik ve kullanılan malzeme hataları nedeniyle meydana geldiğine,

Dava dışı ... firmasının yapılan işin projesinin hazırlanmasında yetkili olması, davalının projenin uygulanma aşamasında kullanacağı malzeme, ekipman ve imalat tercihlerine onay vermesi, işin teknik şartlar doğrultusunda yapılmasına belirleyici olması nedenleriyle sorumluluğunu yerine getirmediğine,

Davalı ile dava dışı ... firmalarının yapılan işin davacıya ayıplı olarak teslim edilmesinde müteselsilen sorumlu olduklarına,

Taraflar arasında işin bitimiyle birlikte, test yapılması ve kabul tutanağı düzenlenmesi ile ilgili dosyada herhangi bir evrak olmadığına ancak buna rağmen davacı tarafından sözleşme bedelinin davalıya ödendiğine,

Binaların Yangından korunması yönetmeliğinde ve iş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğinde yangın söndürme sisteminin periyodik kontrollerinin yıldı ... az bir kez yapılması yasal zorunluluk olduğundan davacı ... Kauçuk San...firmasında çalışan sayısının fazlalığı ve faaliyet konusu nedeni ile yangın riski göz önüne alındığında tesisatın tasarım projesine uygun hale getirilmesi gerektiğine,

DAvacı firmanın davalı ... firmasının sözleşmeye göre yaptığı imalatlarda patlaklar ve sızıntılar meydana gelmesi nedeniyle davalı ve dava dışı firmalara yaptırmak zorunda kaldığı imalatların tutarının dava tarihi öncesinde 271.160,46 TL olduğuna, dava tarihinden sonra gerçekleşen yedi patlak ve sızıntının onarımı için ... A.Ş.'ye ödenen 160.532,44 TL lık tutar da eklendiğinde hattın onarımı için harcadığı ve talep edebileceği toplam tutarın 431.692,90 TL olduğuna,

Yapılan harcamaların sözleşme konusu yangın hidrant hattında meydana gelen patlak ve sızıntıların giderilmesi için yapıldığına dair" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce talimat Mahkemesine yeniden talimat yazılarak, taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının değerlendirilerek bilirkişi kurulundan itirazları karşılar nitelikte ek rapor alınması istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2023 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;

"Sözleşme ek'inde belirtilen işlerin tamamlanması sonrasında İŞVEREN tarafından işin kabulü yapılarak sistemler devreye alınacaktır.” denilmektedir ancak taraflar arasında herhangi bir teslim veya kabul tutanağı yapılmadığı, İşin projelendirmesinin, malzeme seçiminin ve tarafından belirlendiği ve yönlendirildiğinin, müvekkil şirketin buna uygun iş yapıp yapmadığının değerlendirilmesi: imalatların dosya içeriğindeki proje doğrultusunda davalı ... Yangın Söndürme Cih. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... firmasının kontrolünde, ... firmasının uygunluk verdiği malzeme ve ekipmanlar kullanılarak yapıldığından, ... firmasının projenin her aşamasında doğru malzeme ve ekipmanın kullanılma onayını vermesi, imalatların proje ve teknik şartlar doğrultusunda yapılması hususunda sorumluluğunu tam olarak yerine gı davalı firmanın ... firmasının malzeme seçimi şartlarını yerine getirdiği kök raporda belirtilmiştir.

Müvekkil şirket tarafından hangi işçiliklerin yanlış yapıldığının değerlendirilmesi: Yangın hidrant tesisatın montajı aşamasında, yangın söndürme sistemi borularının ve bağlantılarının uygun yapılmaması veya bağlantı sırasında zarar verilmesi nedeniyle basınca dayanamayıp patlak ve sızıntı oluşturduğu buna davalı firmanın yaptığı hatalı işçilik ve bağlantı montajlarının sebep olabileceği kök raporda belirtilmiştir.

Meydana gelen çatlak ve sızıntıların malzeme seçiminden olup olmadığı bunun kimin tarafından yapıldığı ve tercih edildiği, müvekkilin bunda kusurunun olup olmadığının değerlendirilmesi: imalatların dosya içeriğindeki proje doğrultusunda davalı ... Yangın Söndürme Cih. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... firmasının kontrolünde, ... firmasının uygunluk verdiği malzeme ve ekipmanlar kullanılarak yapıldığından, ... firmasının projenin her aşamasında doğru malzeme ve ekipmanın kullanılma onayını vermesi, imalatların proje ve teknik şartlar doğrultusunda yapılması hususunda sorumluluğunu tam olarak yerine getiremediği, davalı firmanın ise hatalı işçilik nedeniyle sorumluluğunu tam olarak yerine getiremediği kök raporda belirtilmiştir.

Davacı şirketin hatalı kullanımının olup olmadığı, müteferrik kusurunun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi: meydana gelen patlak ve sızıntıların davacı şirketin hatalı kullanımından meydana gelmediği değerlendirilmiştir.

Müvekkil şirket tarafından yapılan işlemler yangın ve hidrant sistemi akredite kuruluş olan UGETAM tarafından teste tabi tutulduğu ve risksiz raporu aldığından dosyada mevcut alınan risk raporu ve deney raporunun değerlendirilmesi: yangın söndürme tesisatının, iş bitiminden sonra işletme basıncının üzerinde bir basınç verilerek standartlara uygun testlerin yapılması ( mesela NFPA13 yada NFPA25 Standartlarına göre) ve hem hattın hem de yangın söndürme sistemi borularının denenmesi gerekmektedir. Bu test basıncı işletme basıncının 96 10 fazlası ile (işletmelere göre 12 ila 14 bar arasında) yapılmalı, tesisat bu test basıncında 2 saat kadar tutularak denenmeli ve sonrasında bir tutanak tutularak sözleşme konusu işin kabulünün yapılması gerekmekteyken dosya içeriğinde herhangi bir test veya tutanak görülmemiştir. Bu da heyetimizce işin sözleşme şartlarına uygun yapılmadığı kanaatini oluşturmuştur.

... tarafından mal alımına ilişkin onaylarının ne anlama geldiğinin değerlendiril u hususta heyetimizce herhangi bir değerlendirme yapılamamaktadır. Basınç odasının kimin tarafından yapıldığının tespiti ile, basınç rahatlatma vanasının davacı tarafından konmamış olması nedeniyle bu bölümde müvekkil firmanın kusuru bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi: davalı şirketin proje öncesinde tüm riskli hususları değerlendirmesi ve sistemde tehlike yaratacak tüm unsurlar ile ilgili önlem alması gerektiğinden bu hususta davalı firmanın kusurlu olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce tarafların beyan ve itirazları ile sunulan belgeler de incelenerek işin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, sözleşmeye uygun yapılmamış ise tarafların kusur durumu, sözleşme uyarınca hangi malzemelerin ne şekilde kullanılması gerektiği, farklı bir malzeme kullanılmış ise bunun sebebi ve ...'in bu seçimlerde etkili olup olmadığı, kurulum aşaması ve sonrasında yapılması gereken zorunlu testlerin neler olduğu ve kimin sorumluluğunda yapılması gerektiği, yapılıp yapılmadığı ve kusura etkisi, neticede meydana gelen bir hasar ve zarar var ise bunun malzeme ve/ veya yapım hatası ve / veya kullanım hatası olup olmadığı, buna göre tarafların kusur oranı ve bu oranlar üzerinden var ise davacı zararının hesaplanması amacıyla rapor sunan heyetten ek rapor ek rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2024 tarihli 2. Ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı 2. Ek raporlarında özetle;

"Davacı tarafından davalı ile imzalanan sözleşme kapsamında yapılan yangın hidrant hatlarının yapımı sonrası hatta meydana gelen patlakların tamiri ile ilgili dosyaya bir kısmı sonradan sunulan faturaların değerlendirilmesi sonucu yapılan onarımların hattaki patlak ve sızıntıları gidermeye yönelik oldukları ve tutarının KDV dahil 1.375.970,51TL olduğu değerlendirilmiştir.

Kök rapor ve 1. Ek raporda hatta meydana gelen patlakların tamiri için sunulan faturaların toplam tutarının 431.692,90 TL * 841.443,37 TL — 1.273.136,27TL olduğu belirlendiğinden dosyaya sunulan tüm onarım faturaları toplamının 2.649.106,78TL olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemece heyetimizden istenen tarafların beyan ve itirazları ile sunulan belgeler de incelenerek işin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, sözleşmeye uygun yapılmamış ise tarafların kusur durumu, sözleşme uyarınca hangi malzemelerin ne şekilde kullanılması gerektiği, farklı bir malzeme kullanılmış ise bunun sebebi ve ...'in bu seçimlerde etkili olup olmadığı, kurulum aşaması ve sonrasında yapılması gereken zorunlu testlerin neler olduğu ve kimin sorumluluğunda yapılması gerektiği, yapılıp yapılmadığı ve kusura etkisi, neticede meydana gelen bir hasar ve zarar var ise bunun malzeme ve/ veya yapım hatası ve / veya kullanım hatası olup olmadığı, buna göre tarafların kusur oranı ve bu oranlar üzerinden var ise davacı zararının hesaplanması ile ilgili olarak;

Davalı ile davacı arasında █████/2015 tarihinde imzalanan ... Kauçuk San. ve Paz. A.Ş.'nin ... İli ... İlçesi OSB de bulunan üretim tesislerinde ekte bina ve yapılacak işlerin bedelleri olarak listesi verilmiş olan işin ... tarafından onayı verilmiş olan projelerine göre tedarik, nakliye, montaj, işçilik devreye alma ve işverenin personeline eğitim verilmesi adlı sözleşme sonrasında yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yapılmadığına, dosya içeriğinde sözleşme konusu işin kabulüne yönelik davalı firma tarafından yapılması gereken herhangi bir test olmadığına ve işin teslimine yönelik imzalanan bir kabul tutanağı bulunmadığına,

Davalı ... Yangın Söndürme Cih. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan imalatların dosya içeriğindeki proje doğrultusunda ... firmasının kontrolünde, ... firmasının uygunluk verdiği malzeme ve ekipmanlar kullanılarak yapıldığına, ... firmasının projenin her aşamasında doğru malzeme ve ekipmanın kullanılma onayını vermesi, imalatların proje ve teknik şartlar doğrultusunda yapılması hususunda sorumluluğunu tam olarak yerine getiremediğine, davalı ... Yangın Söndürme Cih. San. Ve Tic, Ltd. Şti. nin yangın hidrant tesisatının montajında yangın söndürme sistemi borularının ve bağlantılarının uygun yapılmaması veya bağlantı sırasında zarar verilmesi nedeniyle hattın basınca dayanamayıp birçok noktada patlak ve sızıntı meydana gelmesine sebep olması nedeniyle sorumluluğunu yerine getiremediğine, davalı ... Yangın Söndürme Cih. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ... firmasının işin sözleşmeye uygun yapılmaması nedeniyle müteselsilen sorumlu olduklarına, meydana gelen patlak ve sızıntıların davacı şirketin hatalı kullanımından kaynaklanmadığına,

Davalının meydana gelen patlaklar ve sızıntılar dolayısıyla sözleşme konusu işten fayda sağlayamadığına, sözleşme tarihinden sonra davalının yaptığı imalatlarda meydana gelen patlak ve sızıntıların tamiri için dosya içeriğine sunulan faturaların incelenmesi neticesinde yaptığı masraf tutarının toplam 2.649.106,78TL olduğuna,

İlgili firmalardan yapılan piyasa araştırmaları neticesinde davalı tarafından yapılan imalatların sökümü ve taşınması maliyetinin teklif edilen proje bedelinin % 7'si kadar olacağı değerlendirildiğinden yapılacak masraf bedelinin dava tarihi itibariyle KDV hariç 239.583,03 TL olacağına, yapılan hatların demontesi ve yerine yeniden projelendirilen hattın tesis edilmesi için dava tarihi itibariyle KDV hariç 3.662.197,78 TL masraf yapılması gerektiğine,

Bu işlemlerin yapılması sırasında fabrikadaki duruşlar nedeniyle meydana gelecek gelir kaybı ile yapılan tüm onarım masraflarının enflasyon, tüketici eşya fiyatı endeksi, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi çeşitli ekonomik etkenlerin ortalamaları alınmak suretiyle güncel tarih itibariyle ulaşacağı değerin belirlenmesi ile ilgili heyetimizce bir değerlendirme yapılamamaktadır " şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce dava konusu alacağın niteliği, özellikle tamir, bakım ve onarım giderleriyle, yapılan işin tamamının sökülerek yeniden yapılmasına ilişkin masrafların birlikte istenip istenemeyeceği de raporda tartışılarak, yerinde yapılan inceleme sonucu tespit edilen alacak kalemleri ile ticari defter ve kayıtlardaki bilgi ve belgeler incelenerek, gerekirse taraf defterlerinde mali müşavirin yerinde inceleme yetkisi kullanmak suretiyle; Davacının talep edebileceği alacakların niteliklerine göre tek tek değerlendirilerek dava tarihi itibariyle oluşan masraflara yönelik tamir, bakım, onarım ve parça değerlerinin, Sistemin tamamen değiştirilmesi gerektiği sonucuna varılır ise eskilerin sökülmesi ve yenisinin yapılmasına ilişkin maliyetin dava tarihi itibariyle tespiti ve bu maliyetten, mevcut malzemelerin ikinci el değerlendirilmesi veya bu mümkün değilse hurda değerleri belirlenerek mahsubu, Mahkememizin █████/2024 tarihli bilirkişi incelemesi ara kararında sorulan sorular da yanıtlanmak suretiyle , var ise davacının dava tarihi itibariyle davalıdan ne sebeple ne miktar tazminat talep edileceği hususlarında İnşaat mühendisi Murat Kuruoğlu, Makine Mühendisi Adnan Dikicioğlu, Kimya Yüksek Mühendisi ..., Mali Müşavir Hakan Suha Alan, Hukukçu Duygu Koçak Diker marifetiyle inceleme icra edilmesi istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2025 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"Yangın Tesisatını yapan Davalı ... firması; resmi olmasa da dava dışı (ihbar edilen) ... firmasının onayı ve yol göstericiliği altında Sözleşme konusu Yangın Söndürme Sistemini (Pompa Odası hariç) yapmıştır.

Esere her ne kadar sözleşmede Anahtar Teslimi dense de her yapılan işin ... onayından geçmesi ve özellikle ... önemli parametre konusu olan “Basınç” konusunda da FN Globalin sözü/diretmesi nedeniyle “Anahtar Teslimi” proje uygulaması denmesi de Sayın Mahkemenin takdirindedir.

Yangın sistemindeki patlamanın sebebi Pompa Basıncı sistem çalışmaz/duruşta iken de sürekli 12 bar civarında basınç altındır. Sistemde kullanılan YDPE borular ve Manşonlar ile işçilik sorunsuzdur. Ancak sistemin sürekli Test/Deneme basıncı altında (aylarca-yıllarca) tutulması (>12 Bar) sistemi sürekli zorlamış sonucunda sürekli titreşim-yüksek basınç sürekli ve uzun süre sonucunda özellikle bağlantı-manşon gibi parçaları deformasyona/hasara uğratmıştır.

Projenin, sipariş eden davacı firmadan çok onay vereni pozisyonunda olan davanın ihbar edileni “... ...” Patlamaların devamı karşısında basıncın düşürülmesini kabul ettiği anlaşılmakla birlikte ancak 1,5 yıl süreyle yüksek basınçta bekletilen sistem arızalara devam ettiği belirlenmiştir. Bu konuda sistemi kuran davalı ... tarafından sürekli ikaz yapıldığı da anlaşılmıştır. Ayrıca ... Yangın Sistemine başlamadan önce kendisinin yapmadığı zaten var olan Pompa Odasını incelemiş (sorumluluk davalı ...'da olmayan), basınç konusunda kendine ihbar da yapılmamıştır. Davalı ...'nın, yapımında sorumlu/görevli olmadığı, daha önce yapılmış Pompa Odalarında “... Valf/Vana”/Rahatlatma Vanaları mevcut değildir.

Davalı ...'nın kullandığı Malzemeler onaylı olup, İşçilik de tamamdır. Başlangıçta sistem 1,5 misli basınç testinden geçmiştir. Yaklaşık 10 ay sonrasında sistemin çalışmaz iken sürekli >12 bar basınçta kalmış olması (Davalı Hassanın sorumlusu olmadığı Pompa odasında “...”ların da olmaması nedeniyle) zamana bağlı olarak tüm sistemin manşon ve dirseklerden başlayarak hasara uğramasına neden olmuştur.

Hasarın giderilebilmesi için Tüm Yangın Sistemi patlak kısımlarının/borularının, manşonlarının ve dirseklerinin değiştirilmesi buna göre malzeme ve işçilik ile Pompa Odasına da “... Valf/Vana” eklenmesi gerekmektedir.

Bu değerlendirmeler ışığında: Davalı ... firmasının kullandığı malzeme ve işçilik yönünden herhangi bir Ayıp (Açık veya Gizli) mevcut olmayıp; gerekli ikazı davalı ... her seferinde yapması nedeniyle davalı ... firması “KUSURSUZ” dur.

Sözleşme de “Anahtar Teslimi” olarak işi verdiğini belirten ancak davalının ikazlarını dikkate almayan ve işin dava dışı FN Globalin istediği gibi yapmasını isteye davacı ... Kauçuk Sanayi ve Pazarlama A.Ş. 9025 (Yüzde YİRMİBEŞ) kusurludur.

Davalının ikazlarını ... başından kabul etmeyen ve Yangın Sistemindeki duruş durumundaki basıncın da >12 barın üzerinde kalmasını belirten ancak yaklaşık 1,5 sene sonra basınç düşümünü kabul eder hale gelmesi ve Yangın Sisteminin hasarına uğramasına (1,5 yıl boyunca >12 bar basınçta olan sistemin aşınma ve yorulması nedeniyle basınç düşümünde de hasara/patlamaya maruz kalması) neden olan dava dışı ... firması *4075 (Yüzde YETMİŞBEŞ) kusurludur.

Sözleşme Bakımından Yapılan Değerlendirmeler,

Somut olayda uyuşmazlığın konusu davalı yüklenici şirketin yangın söndürme sistemini sözleşme koşullarına göre gereği gibi tesis edip etmediği, işi eksik ve sözleşme teknik şartnamesine aykırı ifası nedeniyle oluşan Zarardan sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasındaki 16.03.2015 tarihli sözleşmenin konusunun düzenlendiği m. 3 hükmü, “Anahtar Teslim Yangın Söndürme Sistemleri Yapım İşi, İşverenin bünyesinde ... ili ... ilçesi Organize Sanayi Bölgesi adresinde bulunan üretim tesislerinde ekte bina ve yapılacak işlerin bedelleri olarak listesi verilmiş olan işin ... tarafından onayı verilmiş projelerine göre tedarik, nakliye, montaj, işçilik, devreye almaya ve işverenin personelinin eğitimi işlerini kapsamaktadır”. Bu hüküm uyarınca taraflar arasında davalının yangın söndürme sistemi yapım işini üstlendiği götürü bedelli bir eser sözleşmesi söz konusudur (TBK m. 470). Teknik inceleme doğrultusunda davalı yüklenicinin ediminin konusu, sistemde bulunan pompa o kapsamamaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmede, tesiste yapılacak olan ve teklif kapsamında tanımlanmış tüm sistemlerin ... onaylı projelere ve malzeme listelerine göre yapılacağı açıkça hüküm altına alınmış; aynı husus sözleşme eklerini kapsayan m. 7 hükmünde, “Sözleşme, ... onaylı uygulama projeleri ve ekteki malzeme listesi ile bir bütündür. Bu belgeler işveren ve yükleniciyi bağlar” şeklinde tekrar edilmişi Anılan sözleşmenin tarafları davacı iş sahibi ve davalı yükleniciden ibaret olup, malzeme ve projelendirme konusunda ...'nin talimatlarına uyulması, yüklenici açısından bir yükümlülük olarak düzenlenmiş ve sözleşme her iki tarafça imzalanmıştır. Bu nedenle ... şirketinin yükleniciye verdiği talimatların ve malzeme listesinin iş sahibi açısından bağlayıcı olmadığı sonucuna varılması, nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere mümkün değildir.

TBK m. 471/1 uyarınca, yüklenici edimini iş sahibinin menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Hükmün ikinci fıkrasında ise özen borcunun ölçüsü, “benzer alandaki basiretli bir yüklenicinin mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı” olarak belirlenmiştir. TBK m. 472/TII uyarınca, “Eserin yapımı sırasında, iş sahibinin sağladığı malzeme veya gösterdiği yer ayıplı çıkarsa veya eserin gereği gibi ya da zamanında yapılmasını engelleyici bir durum ortaya çıkmışsa, bu durumu yüklenici, vakit kaybetmeksizin iş sahibine bildirmekle yükümlüdür”. Ayrıca TBK m. 476 uyarınca, “Eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, iş sahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz”.

Somut olay bakımından tarafların iddiaları ışığında, yüklenicinin proje ve malzemeler konusunda iş sahibi davacıya veya talimatı ile hareket eden üçüncü kişiye karşı bildirim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hususunda, dosya kapsamındaki yazışmalar üzerinde heyetimizin makine mühendisliği bakımından uzmanlık alanına sahip üyeleri tarafından yapılan incelemede, davalı yüklenici tarafından sürekli ikazda bulunulduğu tespit edilmiş ve oluşan zararın doğmasında kusuru bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilmiştir. Bu tespitler doğrultusunda, yüklenicinin bildirimine rağmen işe devam edilmesinin istenmesi, TBK m. ██████ uyarınca hasarın iş sahibine geçmesine neden olur.

Mali Bakımdan Yapılan Değerlendirmede,

Raporun 5.3 bölümünde belirtildiği üzere;

Dava tarihi itibariyle oluşan masraf talep tutarının, Toplam KDV dahil 199.703,85 TL olduğu, Toplam masrafın 15.01.2024 tarihi itibariyle toplam KDV dahil 2.500.076,89 TL olarak beyan ve talep edildiği,31.07.2016 tarihi ile 11.11.2019 dava açma tarihi arasında, proje bedeli üzerinden Tüketici, Üretici ve her ikisinin ortalama değerleri alınarak, dava tarihi itibariyle proje yapım bedelinin 1.840.920,72 TL olarak hesaplandığı,

İmalatların sökümü ve taşınması maliyetinin proje bedelinin % 7'si kadar olacağı kabulüyle, Dava tarihi 11.11.2019 tarihi itibariyle (1.840.920,00 X % 67— ) 128.864,00 TL maliyet bedeli hesaplandığı, tespit ve değerlendirmelerine yer verilmiştir. " şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce Bilirkişi heyetine yangın sistemleri ve kurulum ile söndürme alanında uzman bilirkişi ... eklenerek teslim tutanağında belirtilmesine ve davacı yanın rapora itiraz dilekçesi kapsamı ve ekinde sunduğu bilgiler değerlendirilmek suretiyle, davacı itirazlarının karşılanması, tespit edilen zararın miktarı ve bu zarardan davalının sorumlu olup olmadığının belirlenmesi bakımından bilirkişi kurulundan ek rapor alınması istenilmiş ve konuya ilişkin █████/2026 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;

"Teknik Bakımdan

- Davalı ... firmasının kullanmış olduğu malzemelerin ulusal ve uluslararası standartlara uygun ve onaylı olduğu, hatalı bir işçiliğin tespit edilmediği,

- Boru bağlantılarında ve borularda görülen patlakların hidrant sisteminin sıfır debideki nominal basıncının uzun süre (Tüm çalışma boyunca) 12 bar ve üzerinde tutulmasıyla basınç darbelerinden kaynaklandığı, Daha önce başka bir firma tarafından inşa edilen pompa odasına, Yangın Yönetmeliğine göre gerekli olan basınç düşürücü ... Vanaları konulmaması ve de ...'ın Hidrant Sisteminin 12 bar basınçta tutulmasını ısrarla istemesinin olayın meydana gelmesine sebep olduğu, İş işten geçtikten sonra konulan basınç düşürücü vanalarının uzun süre darbe almış borularda işe yaramadığı, işin bitiminden sonra da dirsek, manşon ve borulardaki patlamaların devam ettiği, görüş ve kanaatiyle,

- 15.06.2025 tarihli Bilirkişi Kök Raporundaki teknik olarak varılan sonuçlarla kusur paylarının aynı şekilde uygun olduğu;

Mali Tespitler Bakımından

Raporun “B) İTİRAZLARLA İLGİLİ MALİ DEĞERLENDİRME” bölümünde açıklandığı üzere Davacı ... A.Ş ile ilgili toplam 65 faturada yer alan 2.649.106,78 TL nin tamir masraf beyanı olarak dikkate alınabileceği,

- Dava tarihi 11.11.2019 tarihi itibariyle Proje Yapım Bedelinin 6.259.685,55 TL olarak hesaplandığı,

- Yapılan imalatların sökümü ve taşınması maliyetinin 11.11.2019 dava tarihi itibariyle (6.259.685,55 X 967 ) 438.177,99 TL olarak hesaplandığı,

Sözleşme Bakımından

- İşbu ek raporda yapılan teknik incelemede, kök raporda yapılan değerlendirmelerden farklı bir sonuca ulaşılmadığı, bu doğrultuda sorumluluk bakımından kök rapordan farklı bir sonuca ulaşılmasının mümkün olmadığı, teknik bakımından tespit edilen hususların TBK m. 483/ll uyarınca hasarın iş sahibi davacıya geçmesine neden olduğu yönündeki kanaatin devam ettiği" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; mahkememizde açılan işbu davada; taraflar arasında akdedilen █████/2015 tarihli Anahtar teslimi ... ili ... İlçesi OSBde bulunan fabrika binasında yangın söndürme sistemi kurmak üzere tedarik nakliye monta, işçilik, devreye alma ve davacı şirket personelinin eğitim verilmesi konusunda yapılan eser ve hizmet sözleşmesine dayalı olarak verilmesini davalının üstlendiği projenin uygulama çalışmalarını takiben 2015'den itibaren fabrikanın yangın söndürme sisteminde patlamalar meydana geldiğini, sözleşme gereği sistemi teknik şartnameye uygun olarak davalının vermesi gerekirken hizmetin eksik ve ayıplı ifa edilmesi iddiası ile 412.700,56 TL zarar oluştuğu ancak şimdilik HMK m.107 gereğince, belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10.000,00 TL'nin eser sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesi ve ayıplı eksik olması nedeniyle oluşan zararın davalıdan avans faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamındaki deliller ile; dava konusu █████/2015 tarihli davacı ile davalı yüklenici arasında imzalanmış bulunan sözleşme kapsamında, █████/2023 tarihli teknik raporda, dava konusu fabrikada yapılan yangın söndürme sisteminin davacı yana ayıplı teslim edildiğine, yangın hidrant sistemindeki patlama ve sızıntıların davalı yüklenici ... .. Ltd Şti tarafından yapılan proje uygulamasına dayalı yangın söndürme sisteminin kötü işçilik ve kullanılan malzemeden geldiğini, davalının projeyi uygulama aşamasında kullanacağı malzeme, ekipman ve imalata dava dışı ... firmasının onay vermesi gerektiği ve sorumluluğu olduğunu, bu nedenle ayıplı işten davalı ve ... firmasının sorumlu olduğunu, davacı firmanın davalı firmadan yaptığı imalatlardaki patlaklar ve sızıntılar nedeniyle , davalı ve dava dışı firmalara yaptırmak zorunda kaldığı imalatların tutarının dava tarihi itibariyle 271.160,46 TL, davadan sonra gerçekleşen patlak ve sızıntılar için ... AŞye ödenen 160.532,40 TL olmak üzere toplam 431.692,90 TL talep edebileceği, ancak yapılan harcamaların sözleşme konusu hatta meydana gelen patlak ve sızıntıların giderilmesi için yapıldığına dair tespit, değerlendirme ve kanaatimizin belirleyici olacağını rapor etmiştir.

Mahkememizce itirazlar üzerine alınan █████/2023 tarihli raporda, işin teslim ve kabul tutanağının dosyada mevcut olmadığını, işin projelendirilmesinin malzeme seçiminin nasıl yapılacağının ... tarafından belirlendiği ve yönlendirileceği ancak, ... firmasının malzeme seçimi şartlarına uygun malzeme alımı yapmadığını, iddia edildiğini, çatlak ve sızıntıların malzeme seçiminden olup olmadığını, malzemeleri kimin tarafından yapıldığı ve tercih edildiği konusunun değerlendirildiği ve işin davalı ... tarafından ... firmasının kontrolünde bu şirket tarafından uygunluk verilen malzeme ve ekipmanlar kullanılarak yapıldığı ve sorumluluğun tam olarak yerine getirilmediği, davalı şirketin proje öncesinde tüm riskli hususların değerlendirilmesi gerektiğinden sistemde tehlike yaratacak unsurlara karşı önlem alması gerektiği rapor edilmiştir.

Ancak mahkememizce teknik raporlar yeterli bulunmayarak, oluşturulan yeni heyet tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli raporda, etraflıca yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda davalı yüklenicinin dava konusu eseri eksik ve ayıpsız olarak TBK m.470 gereğince götürü bedelle davalının yapımını üstlendiği yangın söndürme sisteminin TBK m.471 uyarınca yüklenici edimini iş sahibinin menfaatlerini sadakat ve özenle yerine getirerek işin davacıya teslimi gerekir. TBK m.472'e göre işin yürütülerek TBK m.476 gereğince eserin ayıpsız olarak yüklenici davalı tarafından davacıya teslimini gerektirmektedir. Ancak TBK 472/3 uyarınca eserin yapımı sırasında iş sahibinin sağladığı malzeme veya gösterdiği yer ayıplı çıkarsa veya eserin gereği gibi zamanında yapılmasını engelleyici bi durum ortaya çıkarsa bu durumu yüklenici vakit kaybetmeksizin iş sahibine bildirmekle yükümlüdür. Ayrıca belirtmek gerekir ki TBK m.476 uyarınca "eserin yapımı sırasında iş sahibinin malzeme ve gösterdiği yerin seçimi iş sahibine veya onun gösterdiği üçüncü şahsa ait ve yüklenici açıkça eserin ayıplı olmasına ilişkin sebebin açıkça yaptığı ihtara karşın iş sahibinin verdiği talimatla doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple iş sahibine yüklenebilecek olursa iş sahibi eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz. Somut olay bakımından, tarafların iddiaları dışında yüklenicinin proje ve malzemeler konusunda iş sahibi davacıya veya talimatıyla hareket eden üçüncü kişiye karşı bildirim yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hususunda dosyada yazışmalar üzerinde heyetteki makine mühendisi teknik uzmanlar tarafından yapılan incelemede davalı yüklenici tarafından davacı iş sahibine sürekli ikazda bulunduğu tespit edilmiş olduğu ve oluşan zararın doğmasında davalı yüklenicinin kusuru bulunmadığı sonucuna varıldığından, yüklenicinin bildirimine rağmen iş sahibinin işe devam etmesini istediği kabulü gerektiği kanaatiyle TBK m.483/2 uyarınca hasarın iş sahibine geçtiği bilirkişi tarafından tespit edilmiş, yapılan itirazlar üzerine alınan █████/2026 tarihli ek raporda da, davalı ... firmasının kullanmış olduğu malzemelerin ulusal ve uluslararası standartlara uygun olduğu, hatalı bir işçiliğin tespit edilemediği, boru bağlantılarda ve borularda görülen patlamaların hidrat sisteminin 0 debideki nominal basıncın uzun süre (tüm çalışma boyunca) 12 bar ve üzerinde tutulmasıyla basınç darbelerinden kaynaklandığı, daha önce başka firma tarafından inşa edilen pompa odasına, yangın yönetmeliğine göre gerekli olan basınç düşürücü ... vanaları konulmaması ve ...'ın hidran sisteminin 12 bar basınçla tutulmasını ısrarla istemesinin olayın meydana gelmesinde sebep olduğu, iş işten geçtikten sonra konulan basınç düşürücü vanaların, uzun süre darbe almış borularda işe yaramadığı, işin bitiminden sonra da dirsek manşon ve borulardaki patlamaların devam ettiği belirtilerek, █████/2025 tarihli kök rapordaki teknik olarak varılan sonuçlarla kusur paylaşımının aynı şekilde olduğunu, davacının toplam 35 fatura kapsamında 2.649.106,78 TL tamir masrafının kabule şayan olduğunu, dava tarihi 11.11.2019 itibariyle proje yapım bedelinin 6.259.685,55 TL olarak hesaplandığını, yapılan imalatların sökümü ve taşıması giderinin dava tarihi itibariyle oluşan zararın %7si olan 438.177,99 TL olduğunu, sözleşme bakımından kök rapordan farklı sonuca ulaşılmadığını, sorumluluk bakımından TBK m.483/2 gereğince hasarın iş sahibi davacıya geçmesine neden olduğu yönündeki tespitin devam ettiğini rapor etmişlerdir.

Mahkememizce alınan son heyetin tanzim ettiği █████/2025 tarihli kök ve █████/2026 tarihli ek raporların dosya kapsamındaki diğer deliller ile birlikte değerlendirildiğinde dosya kapsamına uygun olduğu TBK m.470 ve devamında düzenlenmiş olan eserin davalı tarafından eksik ve ayıplı imal edildiği, bu nedenle davacı tarafından yapılan masraf ve ödemeler ile eserin tamamlanması bakımından oluşan zararların tazmini talep edilmiş ise de işbu zararın doğmasında teknik verilere göre kullanılan malzeme ve yapılan üretim sırasındaki çalışma süresi boyunca boru bağlantılarının üretiminde 11-12 barlık çalışma basıncı teknik açıdan hatalı ve zamanında gerekli üretim yapılırken basınç düşürücü ... vanaları konulmaması nedeniyle zararın oluşmasında davalı yanın kusuru olmadığı ve TBK m.483/2 gereğince hasarın davacı iş sahibine sorumluluğunda kaldığı, davalı yüklenicinin zamanında TBK m.472'e göre eserin yapımı sırasında malzemelerle ilgili uyarılarda bulunduğu tespit edilmekle, bilirkişilerin TBK m.483/2 gereğince hasarın davacı sorumluluğuna geçtiği ve davalının sorumluluğunun bulunmadığına ilişkin tespitin teknik bilirkişilerin dosya kapsamındaki delillere uygun olarak belirlendiği mahkememizce benimsenmekle, davanın, davalının zarardan sorumluluk koşulları oluşmadığından, zarar miktarı bilirkişi tarafından 6.311.304,56 TL olarak belirlenmiş ise de mahkememizce oluşan zararın miktarı konusunda başkaca değerlendirme yapılmasına gerek olmaksızın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Mahkememizce sonuç olarak; davacının, davalı aleyhine açtığı işbu tazminat davasında davalının sorumlu olduğunun tespit edilememesi nedeniyle davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının, davalı aleyhine açtığı işbu tazminat davasında davalının sorumlu olduğunun tespit edilememesi nedeniyle davanın REDDİNE,

2-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 7.047,90 TL peşin harç, 179,90 TL peşin harç (tamamlama harcı) ve 100.563,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 107.790,80 TL harçtan, alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcının düşümü sonucu başkaca harç alınmasına yer olmadığına, kalan 107.058,80 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan 4.550,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 maddesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya ödenmesine,

6-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,

7-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza