hırsızlık ve konut dokunulmazlığı suçlarında, bölge adliye mahkemesinin cmk 280e aykırı duruşmasız bozma kararlarıyla adil yargılanma hakkı ihlali.

Hırsızlık ve konut dokunulmazlığı suçlarında, Bölge Adliye Mahkemesinin CMK 280e aykırı duruşmasız bozma kararlarıyla adil yargılanma hakkı ihlali.

Özet: Yüksek mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesinin, Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesinde belirtilen sınırlı bozma nedenleri dışında kalan "savunma hakkının kısıtlanması" veya "beraat gerektiği" gibi gerekçelerle, duruşma açmadan verdiği bozma kararlarının hukuka aykırı olduğunu, bu kararlara dayanılarak ilk derece mahkemelerince verilen sonraki hükümlerin görevsiz mahkeme tarafından tesis edilmesi nedeniyle geçersiz sayılması gerektiğini, bu durumun yargılama sürecinde açık ve ağır bir hukuka aykırılık oluşturarak adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla da teyit edildiği üzere, kanuni dayanağı olmayan bu müdahalenin hukuki güvenceden yoksun olduğunu vurgulamaktadır.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, bozma

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı CMK'nın 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek,katılan vekilinin temyiz isteminin " Sanığın cezalandırılmasına" yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre İstanbul Anadolu 43. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.09.2021 tarihli ve ████████ Esas,████████ Karar sayılı dosyasında verilen hükümlere yönelik sanık müdafinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 27.12.2022 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “Müdafii atanmayarak savunma hakkının kısıtlandığından ve eksik ceza tayin edildiğinden" bahisle hükümlerin bozulmasına karar verildiği;bunun üzerine İstanbul Anadolu 43. Ceza Mahkemesinin, 13.06.2024 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen hükümlere yönelik sanık müdafinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.12.2024 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “Sanığın beraati gerektiğinden" bahisle hükümlerin bozulmasına karar verildiği; ancak bozma kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Anadolu 43. Asliye Ceza Mahkemesinin 13.06.2024 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı 13.02.2025 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararları ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 27.12.2022 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı; 25.12.2024 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı bozma kararlarının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, katılan vekilinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye kısmen uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.