Öğrenci taşıma ihalelerinde edimin ifasına fesat karıştırma suçunda özel faillik, zincirleme suç kuralları ve TCK 236/2-e maddesinin hatalı yorumu sonucu verilen mahkumiyet kararlarının bozulması.
Özet: Yargıtay, sanıkların hizmet alım ihalelerinde edimin ifasına fesat karıştırma suçundan mahkumiyetini, bu suçun 5237 sayılı TCKnın 236/2-e maddesi uyarınca edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlisi tarafından işlenebilen özgü bir suç olması, sanıkların kamu görevlisi olmaması ve kamu görevlileri hakkında dava açılmaması nedeniyle faili olmayan suça iştirakin mümkün olamayacağı, dolayısıyla sanıkların eylemlerinin bu suçu oluşturmadığı gerekçesiyle bozmuştur; ayrıca, suçun yanlış maddeye dayandırılması, iki ayrı ihale için tek bir zincirleme suç yerine ayrı ayrı ceza verilerek fazla ceza tayini ve TCK 53 ile ilgili yeniden değerlendirme gerekliliğini de kanuna aykırı bulmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : ███████ Esas, ████████ KararSUÇ : Edimin ifasına fesat karıştırma (ikişer kez)HÜKÜM : Mahkumiyet (ikişer kez)TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : OnamaMahalli mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:Mahkemece sanıklar ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında edimin ifasına fesat karıştırma, ..., ..., ... ve ... hakkında ise resmi belgede sahtecilik suçlarından kurulan beraat hükümleri ile .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında izin belgesinin iptaline yer olmadığına dair verilen karara ilişkin de tebliğnamede görüş belirtilmişse de anılan hükümler ve karara yönelik bir temyiz isteminin bulunmadığı gözetilerek yapılan incelemede; Suç konusu edimlerin hizmet işlerine ilişkin olması nedeniyle sanıkların eylemlerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 236/2-e maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ancak 5237 sayılı Kanun'un 236. maddesinde edimin ifasına fesat karıştırma halleri kanun koyucu tarafından tahdidi olarak sayılmış olup maddede sayılan seçimlik hareketlerin ya da faillik durumunun genişletilmesinin anılan Kanun'un 2. maddesindeki kanunilik ilkesine aykırılık teşkil edeceği, her ne kadar bir kısım öğretide özgü suç olarak kabul edilmese de madde metni gerekçesiyle birlikte incelendiğinde; 2. fıkranın “a” ve “b” bentlerinde yüklenici konumundaki kişiler ve temsilcileri ile edimin ifası sürecinde görev alan ilgili kamu görevlileri, “c”, “d” ve “e” bentlerinde ise edimin ifası sürecinde görev alan ilgili kamu görevlileri suçun faili olabileceğinden söz konusu suçun özel faillik niteliği taşıyan kimselerce işlenebileceği, 5237 sayılı Kanun'un 40/2. maddesine göre özgü suç niteliğinde olan ve aynı Kanun'un 236/2-e maddesi uyarınca edimin ifası sürecinde görev alan kamu görevlisi tarafından işlenebilen edimin ifasına fesat karıştırma suçuna iştirak eden diğer kişilerin azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu tutulabilecekleri dikkate alındığında; kamu görevlileri hakkında açılmış bir kamu davası bulunmadığı, faili bulunmayan suça şerikliğin mümkün olamayacağı, bu nedenle sanıkların eylemlerinin edimin ifasına fesat karıştırma suçuna vücut vermeyeceği, diğer taraftan edimlerin konusu olan taşımacılık hizmetlerinin hiç ifa edilmediğine veya gereği gibi yerine getirilmediğine dair dosya kapsamında bir tespit ve bu yönde bir iddianın da olmadığı nazara alınarak, zarar suçu olan edimin ifasına fesat karıştırma suçundan ayrı ayrı beraatleri yerine yasal olmayan gerekçeyle sanıklar hakkında mahkumiyet hükümleri kurulması, Kabule göre de;Sanıkların, öğrencilerin okullara taşınması konulu hizmet alım ihalelerini kazandıkları ancak öğrencileri sözleşmelerde belirtilen şartlara göre taşımadıkları şeklinde kabul edilen eylemleri nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 236/2-e maddesi delaletiyle 236/1. maddesi uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmesi gerekirken, aynı Kanun'un 236/2-a maddesi delaletiyle 236/1. maddesi uyarınca cezalandırılmalarına karar verilmesi, Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.04.2016 tarihli ve ████████-████████ sayılı Kararında da benzer şekilde belirtildiği üzere, edimin ifasına fesat karıştırma suçu ile korunan hukuki yarar ve bu bağlamda suçun topluma karşı suçlar bölümünde düzenlenmesi karşısında bu suçun mağdurunun toplumu oluşturan bireylerin tamamı, diğer bir ifadeyle kamu olduğu, eylemin belirli bir kişinin zararına olarak işlenmesi halinde bu kişinin mağdur değil, suçtan zarar gören olacağının kabulü gerektiği, aksinin kabulü halinde somut olayda olduğu gibi hükmolunacak sonuç ceza miktarları göz önünde bulundurulduğunda, 5237 sayılı Kanun'un "Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi" başlıklı 3. maddesinin gerekçesinde "Suç işlenmesiyle bozulan toplum düzeninde adaletin sağlanması için suç işleyen kimseye uygulanacak ceza hukuku yaptırımlarının haklı ve ölçülü olması gerekir. Çünkü ancak haklı ve suçun ağırlığıyla orantılı bir yaptırım ile suç işleyen kişinin bu fiilinden pişmanlık duyması sağlanabilir ve yeniden topluma kazandırılması söz konusu olabilir" şeklinde açıklanmış olan ölçülülük ilkesine aykırı davranılmış olunacağı ile 5237 sayılı Kanun'un 3/1 ve 61/1. maddeleri de nazara alınarak, sanıkların iki ayrı ihale kapsamında işlediği eylemleri nedeniyle zincirleme tek bir edimin ifasına fesat karıştırma suçundan cezalandırılmaları gerekirken ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar verilmek suretiyle fazla ceza tayinleri,Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 tarihli ve ████████ Esas, ███████ sayılı Kararının 24.11.2015 tarihli ve 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olması nedeniyle 5237 sayılı Kanun'un 53. maddesiyle ilgili olarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,Sanıklar hakkında 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca yasaklama kararı verilmemesi,Kanuna aykırı, sanıklar müdafiinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 8/1. maddesi de gözetilmek suretiyle 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun 3 21... /son maddeleri uyarınca BOZULMASINA 11.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.