yargıtay 2. ceza dairesi, hırsızlık davasında bölge adliye mahkemesince cmk 280/1 (e)-(f) dışındaki nedenlerle verilen duruşmasız bozma kararının hukuka aykırı olduğunu ve bu karara istinaden kurulan hükmün geçersizliğini kabul etti.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, hırsızlık davasında bölge adliye mahkemesince CMK 280/1 (e)-(f) dışındaki nedenlerle verilen duruşmasız bozma kararının hukuka aykırı olduğunu ve bu karara istinaden kurulan hükmün geçersizliğini kabul etti.

Özet: Bu metin, bölge adliye mahkemesinin hırsızlık suçundan verilen beraat hükmünü, Ceza Muhakemesi Kanununda sınırlı olarak sayılan haller dışında, duruşma açmaksızın dosya üzerinden bozma kararı vermesinin usul hatası teşkil ettiğini belirtmektedir; zira kanuni dayanağı olmayan bu bozma kararının hukuka açık ve ağır bir aykırılık oluşturduğu, ilk derece mahkemesinin de direnme yetkisi olmaksızın bu hukuka aykırı bozmaya istinaden yeniden hüküm kurmasının yasal dayanaktan yoksun olduğu vurgulanmıştır.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., ████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, sanığın suçu işlediğine dair kesin ve inandırıcı delil bulunmadığına ve alt sınırdan uzaklaşılarak ceza verildiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Mersin 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.11.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen beraat hükmüne yönelik O yer Cumhuriyet savcısının istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 30.05.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “...Tüm dosya kapsamından tanık ...'nün soruşturma ve kovuşturma aşamasında sanık ...'i teşhis etmesi, sanıkları katılanların ikametinin merdiveninden inerken gördüğünü beyan etmesi, ...Gıda isimli iş yerinin kamera görüntüleri ve kronolojik sıra dikkate alındığında sanıklar ... ve ...'nin atılı suçtan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi ve kovuşturma aşamasında 14.07.2021 tarihli celseye tercüman bilirkişi olarak katılan ...'nin 2021 yılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesinde kayıtlı bulunup bulunmadığının araştırılması, kayıtlı değil ise usulüne uygun bir biçimde yemini yaptırılmadan katılan ... ...'ın şikayet ve beyanlarının tespit edilmesi sırasında tercüman bilirkişi olarak duruşmaya katılması ve katılanın beyanının hükme esas alınması sureti ile 5271 sayılı CMK'nin 64/5-6 ve 289/1-i maddelerine aykırı davranılması,...” nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 30.05.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Mersin 20. Asliye Ceza Mahkemesinin, 22.10.2024 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.