hırsızlık suçunda bölge adliye mahkemesinin cmk 280/1 (e) ve (f) bentleri dışı bozma gerekçesiyle verdiği kararın hukuka aykırılığı ve hak ihlali.

Hırsızlık suçunda Bölge Adliye Mahkemesinin CMK 280/1 (e) ve (f) bentleri dışı bozma gerekçesiyle verdiği kararın hukuka aykırılığı ve hak ihlali.

Özet: Bölge Adliye Mahkemesinin, hırsızlık suçundan verilen ilk derece mahkemesi kararını, duruşma açmadan ve Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1 (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak belirtilen bozma nedenlerinin dışında bir sebeple bozması, hukuka aykırı bulunmuştur; zira bu durum, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatlarınca da teyit edildiği üzere, bozma kararının yasal dayanağını ortadan kaldırmakta ve adil yargılanma ile mahkemeye erişim hakkını ihlal ederek, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren bir usul ihlali oluşturmaktadır.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanığın temyiz isteminin, hırsızlık suçunu işlemediğine ve zararı giderdiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Havza 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.10.2021 tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen düşme kararına yönelik Üst Cumhuriyet savcısının istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 24.11.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “...Sanığın mağdurun kasiyer olarak çalıştığı markete gelerek aldığı peynirin parasını vermek için mağdura 200-TL'lik banknot uzattığı, mağdurun parayı bozarak sanığa iki adet 100 TL'lik banknot verdiği, sanığın el çabukluğuyla vermiş olduğu 200- TL'lik banknotu geri aldığı, mağdurdan almış olduğu 100-TL'lik banknotların bir tanesiyle de peynirin parasını ödeyip 95-TL para üstünü aldığı ve iş yerinden ayrıldığı olayda, bina niteliğindeki iş yerinden “tırnakçılık” olarak tabir edilen yöntemle parayı çalan sanığın eyleminin suç tarihi itibariyle TCK'nın 142/2-h maddesinde tanımlanan hırsızlık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, sanığa ek savunma hakkı tanınarak ve mağdurun zararı kovuşturma aşamasında giderildiğinden TCK'nın 168/2. Maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı da değerlendirilerek sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken suç vasfında yanılgı ile yazılı şekilde hüküm kurulması,...” nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 24.11.2023 tarihli ve ████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Havza 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.07.2024 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.