bölge adliye mahkemesinin 5271 sayılı cmknın 280/1-e,f maddelerinde belirtilen sınırlı bozma nedenleri dışında duruşmasız olarak ilk derece mahkemesi hükmünü bozmasının hukuka aykırılığı ve mahkemeye erişim hakkına müdahalesi.

Bölge Adliye Mahkemesinin 5271 sayılı CMKnın 280/1-e,f maddelerinde belirtilen sınırlı bozma nedenleri dışında duruşmasız olarak ilk derece mahkemesi hükmünü bozmasının hukuka aykırılığı ve mahkemeye erişim hakkına müdahalesi.

Özet: Bölge adliye mahkemesinin hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf başvurusunda, 5271 sayılı kanunun 280/1-e ve f bentlerinde sınırlı olarak belirtilen haller dışında, duruşma açmaksızın bozma kararı vermesinin hukuka aykırı olduğu, bu tür kararların ilk derece mahkemesince yeniden hüküm kurulması için yasal dayanağının bulunmadığı ve yargılamadaki eksikliklerin bölge adliye mahkemesi tarafından duruşma açılmak suretiyle giderilmesi gerektiği, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda belirtilmiştir.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz isteminin, eylemin TCK'nın 142/1-e kapsamında kaldığına, suçu işlediğine dair delil bulunmadığına ve beraat kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Bakırköy 4. Çocuk Mahkemesinin, 08.11.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik suça sürüklenen çocuk müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 12.09.2024 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile “...Dosya içerisindeki mevcut görüntü kayıtlarından suça konu motosikletin hırsızlanmış olduğu otoparkın bina veya eklentisi niteliğinde olup olmadığının netleştirilemediği, bu nedenle de bina veya eklentisi olup olmadığı hususunun kolluk aracılığı ile kuşkuya yer vermeyecek bir şekilde belirlenmesi ya da mahallinde keşif yapılarak suça konu otoparkın bina veya eklentisi niteliğinde olup olmadığı belirlendikten sonra otoparkın etrafının çevrili ve binanın eklentisi niteliğinde olması hâlinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 142/2-h. maddesinin uygulanması gerektiği, aksi hâlde 5237 sayılı Kanun'un142/1-e maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden eksik kovuşturma ile yazılı şekilde hüküm kurulması ve olayın failinin suça konu otoparka giriş öncesinde kimliğinin belirlenememesi amacıyla yüzünü bir eşyayla kapattığı, bu şekilde tanınıp yakalanmayı engellemeye çalıştığı fiilinin aynı zamanda TCK'nun 142/2-f madde ve fıkrasında belirtilen suçu da oluşturup oluşturmadığı tartışılmaksızın karar verilmesi,...” nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 12.09.2024 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Bakırköy 4. Çocuk Mahkemesinin, 11.12.2024 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, suça sürüklenen çocuk müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.