Otoyol işletmecisi şirketin, davalının ihlalli geçiş ücreti ve ceza borcuna itirazının iptali ile icra takibinin devamı ve inkar tazminatı talepli dava.
Özet: Otoyol işletmecisi davacı şirketin, davalının aracının belirli tarihler arasında ücret ödemeden ihlalli geçişler yapması ve yasal 15 günlük süre içinde ödeme yapmaması üzerine başlattığı icra takibine davalının borcun tamamına, faize ve ferilerine itiraz etmesiyle duran takibin iptali talebiyle açılan bu davada; davacı, ödenmeyen geçiş ücretleri, 6001 sayılı Kanunun 30/5 maddesince belirlenen dört katı gecikme cezası alacağı ile birlikte icra inkar tazminatı istemekte olup, davalının cevap vermediği, delillerin toplandığı ve aktüer bilirkişi raporu alındığı bu itirazın iptali davası İcra İflas Kanununun 67. maddesi kapsamında değerlendirilmektedir.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:███████ EsasKARAR NO :████████DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ: █████/2026KARAR TARİHİ: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Otoyolu(“Otoyol”)’nun işletmesinin davacı müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçluya ait; ... plakalı araçlar ile 17.03.2025-20.08.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlu aleyhine ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı-borçluya ödeme emri 23.11.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlunun, “borcun tamamına, faize, yetkiye, faiz oranına ve her türlü ferilerine” 17.11.2025 tarihinde itiraz etmiş, İlgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, tarafımızca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, davalı-borçlunun; itiraz dilekçesinde yapmış olduğu yetki itirazının yerinde olmadığını, davalı-borçlunun borcun tamamına yönelik itirazları asılsız olduğunu, davalı-borçlunun icra takibine konu faize , faiz oranına, borcun tüm ferilerine (KDV alacağına) yönelik itirazlarının da mesnetsiz olduğunu, İİK md.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olduğunu, davalı- borçlu aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini bildirip, davanın kabulü ile; davalı-borçlunun ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un ilgili maddelerince geçiş ücretine uygulanan “ dört katı tutarındaki ceza ” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına karar verilmesini, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalıya usulüne uygun tebligat çıkartılmış, ancak süresi içerisinde davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. DELİLLER:.... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak,... Otoyolunda █████/2025-█████/2025 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememizin ███████ esas sayılı dosyasına bildirilmesi, istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... A.Şye müzekkere yazılarak, davalı ... ŞİRKETİ (VKN:...) ait, ... plakalı aracın HGS kartının █████/2025-█████/2025 tarihleri ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin Mahkememizin ███████ esas sayılı dosyasına gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... Bankası A.Şne müzekkere yazılarak, ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününün, █████/2025-█████/2025 tarihleri ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap hareketlerinin çıkartılarak gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce █████/2026 tarihinde aktüer bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. GEREKÇE:Dava, davalının maliki olduğu araç ile davacının işlettiği otoyoldan ücret ödemeden geçiş yaptığına dair başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun █████/2020 tarih, ███████-2076 E. ve ████████ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur. 6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir. Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz. İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir. İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir. Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlunun takipte yaptığı yetki itirazının, davacı alacaklının yerleşim yeri icra müdürlüğünün de yetkili olması sebebiyle yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Takibe konu alacak ihlalli geçiş iddiasına ilişkindir. Dava konusu ... plakalı aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğu UYAP kayıtlarından görülmüştür. Davalı borçlu cevap dilekçesi sunmamış, bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazda bulunmamış ve yargılamaya katılmamıştır. Geçiş kayıtları üzerinden yapılan inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi raporuna göre davalının █████/2025-█████/2025 tarihleri arasında 78 kez ihlalli geçiş yaptığı tespit edilmiştir. Bu geçişlere ilişkin davacının davalıdan 4.902 TL geçiş ücreti ve 19.608 TL cezaî ücret alacağı bulunduğu hesaplanmıştır. Her ne kadar █████/2025 tarihli geçiş sırasında HGS kartında 70 TL bakiye bulunması sebebiyle teknik bir arızadan söz edilmişse de, sistem arızasının bulunmadığının anlaşıldığı, davalının bu hususta bir itiraz ve savunmasının bulunmaması ve ücretin HGS sisteminde bulunmasının ödeme anlamına gelmeyeceği, davacının süresi içinde tahsil edemediği bir alacağa ilişkin kendi hatasından kaynaklanmadıkça cezaî bedel talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle, davalının adına kayıtlı araçla davacının işlettiği otoyoldan ücret ödemeden geçişler yaptığı ve davacının davalıdan alacaklı olduğu, bu kapsamda davacının 24.510 TL asıl alacak, 3.875,55 TL işlemiş faiz ve 775,13 TL KDV talep edebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne ve alacağın likit olması sebebiyle davacının %20 oranında icra inkâr tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlunun yaptığı itirazın iptaline, takibin 24.510,00 TL asıl alacak, 3.875,55 TL işlemiş faiz ve 775,13 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 29.160,68 TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi ile devamına, 2-5.832,14 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.991,97 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 732,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.259,97 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 732,00 TL başvuru harcı, 732,00 TL peşin/nisbi harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 128,70 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.592,70 TL yargılama giderinin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 29.160,68-TL vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine, 6-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 6.000,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30.06.2026 Katip ...Hakim ...