T.C. İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde otoyol işletmecisi şirketin ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklı ihlalli geçiş ücreti ve cezasına yönelik icra takibine itirazın iptali davası.
Özet: Otoyol işletmecisi davacı şirket, davalı araç sahibinin 09.06.2022 tarihinde ücret ödemeksizin gerçekleştirdiği ihlalli geçişler sonucu oluşan ve 6001 sayılı Kanun gereği belirlenen geçiş ücreti ile dört katı tutarındaki gecikme cezasından kaynaklanan borcun süresinde ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini talep etmektedir; davacı, davalının itirazlarının kötüniyetli olduğunu iddia ederek takibin değişen oranlarda faiz ve en az %20 icra inkar tazminatı ile devamını isterken, davanın ispatı ve davalının hukuki vasfının tespiti için araç kayıtları, geçiş sistemi verileri ve davalının ticari durumu hakkında detaylı inceleme talep etmiştir.
T.C. İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; ...(“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkili şirket tarafından yürütüldüğünü, Davalı-Borçluya ait ... plakalı araçlar ile 09.06.2022 tarihinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkili şirketçe Davalı-Borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2026/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, Ancak Davalı-Borçlu borca, faize, tüm fer' ilere itiraz etmiş ,takibin açıldığı İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalı-Borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, taraflarınca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, davalı borçlunun itirazlarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davalının borcun tamamına yönelik itirazlarının asılsız olduğunu, haklı davalarının kabulü ile davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün 2026/... esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına, davalı borçlunun İİK m 67/2 maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın tramer kayıtlarının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ... A.ş.'ye müzekkere yazılarak Mahkememiz ara kararı gereğince, 09.06.2022 tarihinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında ... plakalı araç ile ihlalli geçiş yapılan sorumluluğunuzda bulunan yollarda tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ... Bölge Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz ara kararı gereğince, davalıya ait ... plakalı araca ait ait OGS kartının 09.06.2022 tarihinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile OGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Mahkememiz ara kararı gereğince, davalıya ait ... plakalı araca ait HGS kartının 09.06.2022 tarihinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Davalının Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak duruşmanın bırakıldığı █████/2026 tarihinden önce mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir.... Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Davalının Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak duruşmanın bırakıldığı █████/2026 tarihinden önce mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Davalının Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak duruşmanın bırakıldığı █████/2026 tarihinden önce mahkememize bilgi verilmesi istenilmiştir. GEREKÇE:Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.Davanın ticari dava olmadığı ve davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiği kanaatine varıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (emsal ve alıntı Yargıtay 23. HD' nin █████████ esas, █████████ karar sayılı kararı)HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİ ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Görevli mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,3- 6100 sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren Mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, 4-Bu süre içerisinde başvuru yapılmadığı takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 5-HMK'nun 331/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinin yetkili ve görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, açılmamış sayılmasına karar verildiği takdirde bu kararda değerlendirilmesine,Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır