Kırklareli Vizede planlanan kalker ocağı için ÇED gerekli değildir kararının çevresel riskler ve yetersiz inceleme nedeniyle idare mahkemesince iptalinin temyizi.
Özet: Bir madencilik projesine ilişkin "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin söz konusu kararı; projenin yer altı ve yüzeysel su kaynaklarını, orman ekosistemini, biyolojik çeşitliliği ve tarım alanlarını yoğun tozlanma ve ekosistem bozulmalarıyla olumsuz etkileyeceği, alanın yüksek eğimli verimli ormanlık yapısı, flora ve fauna tespitlerinin yetersizliği gibi bilimsel ve çevresel gerekçelerle hukuka aykırı bularak iptal etmesi üzerine, davalı idare ve madencilik şirketi tarafından bu iptal kararının bozulması talep edilmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- MÜDAHİL (DAVALI YANINDA): ... Madencilik Ormancılık Mühendislik Otomotiv Danışmanlık Limited ŞirketiVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF : (DAVACI) ... Köyü MuhtarlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kırklareli ili, Vize ilçesi, ... Köyü mevkiinde ... Madencilik Ormancılık Mühendislik Otomotiv Danışmanlık Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan ... nolu Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi projesine ilişkin Kırklareli Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı işlemle tesis edilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunda yer verilen tespitlerin bir bütün olarak ele alınarak değerlendirilmesinden; dava konusu alanın çevresinin bölge su kaynaklarının beslenme alanının başlangıç kesimi olduğu, proje sonucunda yüzeysel ve yer altı sularının akış ve sızmasının tozlanma sonucu olumsuz etkileneceği, bu olumsuzluğun yalnızca söz konusu alan için değil, bölgedeki sularla ilişkili olan ve projenin güneyinde yer alan akifer sistemi için de geçerli olacağı, projeye konu alanın çoğunlukla %70'den fazla kapalı verimli orman olduğu, bu bölgenin çoğunlukla yüksek eğimli yamaçlardan oluşan, gür orman yapısına sahip, su kaynakları besleme havzası olduğu, bu eğim derecesinde yeryüzündeki toprak tabakasını ancak yoğun bir orman ve bitki örtüsünün koruyabileceği, dolayısıyla maden ocağı kurulmasıyla birlikte bölgedeki orman yapısının zarar görebileceği, bu durumun ise toprak yapısını bozmaya yol açabileceği, proje kapsamında kurulacak maden ocağı çevresinde oluşan yoğun tozların yakın çevresindeki ağaçlarının yaprak yüzeylerinde çok yoğun olarak çökelmesi sonucu oluşturacağı toz kirliliğinin sürekli olarak devam edeceği göz önünde bulundurulduğunda ağaçlar açısından olumsuz sonuçlar doğuracağı, projenin bulunduğu bölgede orman alt kotlarında doğal olarak bazı yabani meyve türlerinin bulunduğu, yine proje alanının alt kotlarında tarımsal faaliyet yürütüldüğü, bu bölgede suların da toplanmasıyla yoğun bir tarım üretim vadisinin oluştuğu ve hem meyvecilik hem de sebzecilik yapıldığı, gerek tarımsal faaliyetlerin yürütülmesi gerekse doğal tarım ürünleri yetişen bir bölge olması nedeniyle maden ocağının oluşturduğu ve madenin taşınması sırasında oluşacak tozlanmanın tarımsal açıdan olumsuzluklara yol açabileceği ve bölgenin olumsuz etkilenebileceği, proje alanının orman ve su (aquatik) ekosisteminden oluşmakta olduğu, arazi çalışmalarının temmuz ayında sadece 1 günde tamamlandığı, alanda farklı fenolojilere ait bitkilerin görülmesi mümkünken yalnızca 1 günde tamamlanan çalışma sonucu projenin bitkiler açısından etkisinin tam olarak tespit edilmesinin mümkün olmadığı, tam olarak çevreye ve bitkilere etkisi tespit edilmeyen projeye başlanmasının uzun vadede bölgedeki biyoçeşitliliğin azalmasına ve ekosistemlerin bozulmasına yol açabileceği, tanıtım dosyasında alandaki floral ve faunal elemanların tespitine yönelik metodolojide eksiklikler bulunduğu floral ve faunal türlerin tespiti için farklı zaman dilimlerinde tespitlerin yapılması gerekmesine rağmen tanıtım dosyasında bu tespitin 1 (bir) günde yapıldığı anlaşılmakla Kırklareli ili, Vize ilçesi, ... köyü mevkiinde ... Madencilik Ormancılık Mühendislik Otomotiv Danışmanlık Limited Şirketi tarafından yapılması planlanan ... nolu Kalker Ocağı ve Kırma-Eleme Tesisi projesinin seçme-eleme kriterleri uygulanacak projelerden olması sebebiyle proje tanıtım dosyası hazırlanarak idareye sunulması üzerine Kırklareli Valiliği Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 1- Davalı İdare tarafından; söz konusu projeye ilişkin tüm kamu kurumlarından olumlu dönüş alındığı, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığı, zira bahsi geçen projenin, birçok örneğinin bulunduğu, projenin gerçekleştirilmesi sonucunda oluşabilecek kirliliğin; havaya, suya veya toprağa kalıcı olumsuz etkisi bulunmadığının görüleceği, projenin doğal bir malzemenin çıkarılarak/üretilerek ham maddeye dönüştürülmesi faaliyetini içerdiği, bilirkişi raporu hazırlanırken Proje Tanıtım Dosyasının yeterli olarak incelenmediği, bu sebeple bilirkişilerce yapılan olumsuz tespitlerin kabulünün mümkün olmadığı, Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen taahhütlerin yerine getirilmesi halinde çevreye olası etkilerinin yönetmelikte belirtilen sınırların altında tutulabilmesinin mümkün olacağı ve çevresel etkilerinin tolere edilebilir seviyelerde olduğu, dolayısıyla dava konusu proje hakkında proje sahası ve çevresindeki bitki çeşitliliğine, hayvan türlerine, su kaynaklarına, hava sahasına olumsuz etkisinin olmayacağının Proje Tanıtım Dosyasındaki somut verilere dayanılarak taahhüt edildiğinden ve ilgili kurumlardan olumlu görüş alınarak verilen ''ÇED Gerekli Değildir'' kararının mevzuata ve usule uygun olduğu ileri sürülmektedir.2- Davalı Yanında Müdahil tarafından; tanzim edilen bilirkişi raporunun dava konusu proje alanına ait olmadığı, arada ciddi mesafe farkı olduğu, dava konusu alanın tarım alanları içinde yer almadığı, en yakın konumda bulunan tarım arazisinin 280 metre mesafede olduğu, tarım alanlarına yönelik, proje kapsamında yapılacak faaliyetlerden kaynaklı oluşacak tozlanmanın etkisini önlemek için kırma-eleme tesisindeki toz çıkaran ünitelerin üstü kapatılarak tozları yerinde bastırmak için için pulvarize sistem uygulanacağı, sıcak, kuru ve rüzgarlı havalarda toz kalkmasını önlemek için iş makinelerinin ve kamyonların geçtiği güzergah ve ocak içi yolların arazöz ile sulanacağı ve böylelikle ortaya çıkan tozların çevreye yayılımının ve çevredeki tarım arazilerine olan olumsuz etkilerinin önüne geçileceğinin hazırlanan Proje Tanıtım Dosyası’nda taahhüt altına alındığı, işletme için açılacak olan nakliye güzergahının da orman alanları içerisinde yer aldığı, bu nedenle de tarım arazilerinin en ufak bir zarar görmesinin söz konusu olmadığı, davalı idare tarafından verilmiş olan, Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararının, bilimsel veriler ışığında, tüm kurum ve kuruluşlar tarafından gerekli inceleme ve görüşler alınarak verildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.