Kargo ile gönderim esnasında kaybolan ve sahte ciro ile takibe konulan çekler nedeniyle açılan menfi tespit davasında borçlu olunmadığının tespiti.
Özet: Davacı şirket tarafından kargoyla gönderilen üç çekin kaybolması ve ardından sahte ciro ile factoring şirketine ibraz edilmeye çalışılması üzerine, kayıp çeklerden biri hakkında davalı tarafından icra takibi başlatılmıştır. Davacı şirket, ciro silsilesindeki sahtecilik nedeniyle bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini, davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmekte; öte yandan, davaya cevap veren davalılardan biri de kendi kaşe ve imzasının sahte olarak kullanıldığını belirterek davanın reddini istemektedir.
T.C.
İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin 1992 yılından bu yana asfalt ve iş makineleri sektöründe faaliyet gösterdiği, dava dışı ... ve Ticaret A.Ş. ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında çeşitli mal ve hizmet alımlarına istinaden çek keşide edildiği, Bu kapsamda; ... San. ve Tic. A.Ş.’ye toplam üç adet çekin düzenlendiği, Davacı tarafça, 1.367.405,45 TL bedelli 05.08.2025 keşide tarihli P1-... numaralı çek, 1.469.839,87 TL bedelli 25.08.2025 keşide tarihli P1-... numaralı çek ile 1.597.195,01 TL bedelli 15.09.2025 keşide tarihli çek olmak üzere toplam üç adet çekin, lehtar şirkete ulaştırılmak üzere 22.07.2025 tarihinde ... Kargo .../... Şubesi’ne teslim edildiği, söz konusu çeklerin kargo şirketine teslim edilmesinden sonra kaybolduğunu, kargonun lehtar şirkete teslim edildiğinin görüldüğünü ancak teslim edilen kargo poşeti içerisinde çeklerin yer almadığının bildirildiğini, kargo şirketiyle gerçekleştirilen görüşmelere rağmen çeklerin bulunamadığı, Davacı tarafın Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. yetkililerinin kendilerine, şirketlerine gelen kargoların kamera kaydı altında açıldığını, dava konusu gönderinin de kamera önünde açıldığını, gönderi poşeti içerisinde çeklerin bulunduğu zarfın boş çıktığını bildirdiklerini, Kaybolduğu belirtilen çeklerin dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş.’ne ait sahte kaşe ve sahte imzalar ile ciro edilerek ... Şubesi’ne ibraz edip kırdırılmak istendiğini, faktöring şirketi tarafından lehtar şirkete ulaşılarak çeklerin teyit edildiği, lehtar şirketin ise söz konusu çekleri ciro etmediklerini ve çek arkasındaki kaşe ile imzaların sahte olduğunu bildirdiğini, Lehtar ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığı ve dava konusu çekler hakkında ödeme yasağı kararı aldırıldığı, ayrıca .... İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2025/... Esas sayılı dosyasında imzaya itiraz edildiği ve icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, Çeklerin kaybolduğu gün faktöring şirketine ibraz edilmek suretiyle kırdırılmaya çalışılmasının, olayın organize şekilde gerçekleştirildiğini gösterdiği, bu nedenle ... Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2025/... Soruşturma sayılı dosyası üzerinden şikâyet başvurusunda bulunulduğu, soruşturmanın halen devam ettiği ve savcılık dosyasında çekler hakkında el koyma kararı verildiği, Çekler hakkında ödeme yasağı bulunmasına rağmen ... ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, çek arkasındaki lehtar cirosunun sahte kaşe ve imza içerdiğini, bu nedenle çeklerdeki ciro silsilesinin hukuken geçerli olmadığını, belirterek lehtarının ... San. ve Tic. A.Ş. olduğu, 1.367.405,45 TL tutarında 05.08.2025 tanzim tarihli P1-... numaralı çekin takibe konulduğu .... İcra Müdürlüğünün 2025/... E. sayılı dosyasına dair icra takibinde takibe konu çekten ötürü davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederek huzurdaki davayı açmışlardır. Davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti., ... ... (... ...), ... ... İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.ve ... ... San. Tic. Ltd. Şti. firmaları davaya cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı ... İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından dosya kapsamına davaya cevap dilekçesi sunulmadığı, ancak 27.01.2026 tarihinde gerçekleştirilen ön inceleme duruşmasına şirket yetkilisinin katıldığı anlaşılmıştır. Davalı ... şirket yetkilisi tarafından “benim şirketimin bilgilerini ve kaşesini nereden bulduklarını bilmediğim kişiler benim bilgim ve haberim olmadan sahte kaşe ve imza ile çeklerde şirketin adını ciro zincirine dahil ederek dolandırıcılık yapmaktadırlar, onların hakkında şikayette bulunacağım, benim şirketimin dava konusu olay ile bir ilgisi bulunmaktadır, çekte bulunan imza ve kaşe kesinlikle şirketime ait değildir, bu insanları ben tanımıyorum” denilerek davanın reddi talep edilmiştir. Dava, kargo ile gönderim sırasında kaybolan çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.TTK'nın 818/1,(c) maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak 677. maddesinde düzenlenen "imzaların istiklali (bağımsızlığı)" ilkesine göre, senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hali, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır. Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro zincirinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez. Öte yandan TTK'nın 687/1. maddesi “Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmünü haizdir. Bu hükme göre şahsî def’îlerin kural olarak hamile karşı ileri sürülmesi söz konusu değildir. Ancak hamil poliçeyi devralırken bile bile borçlunun zararına hareket ederse, bu durumda şahsî def’îler hamile karşı da ileri sürülebilecektir. Aynı Kanunun 818/1(e) maddesi uyarınca, anılan hüküm çekler hakkında da geçerlidir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacının davalı aleyhine 1.367.405,00-TL asıl alacak 158.291,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.525.696,18TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya █████/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2025 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür. Bilirkişinin düzenlediği █████/2026 tarihli 12 sayfadan ibaret raporunda özetle; Davacı tarafından incelemeye ibraz edilen 2024-2025 yıllarına ait yasal defterlere ilişkin tasdikle ilgili yükümlülüklerin yasal süresinde yerine getirildiği ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı ... ... ... Şubesine ait P1-... seri numaralı, 05.08.2025 keşide tarihli, 1.367.405,45-TL bedelli çek olduğu, dava dışı lehtar ve Davalı cirantaların arasındaki ticari ilişki durumları hakkında bilirkişi Raporuna konu tespit ve değerlendirmelerin dosyada mevcut bilgi, belge ve vergi daireleri tarafından gönderilen Ba-Bs bildirimleri üzerinden yapıldığını, dava konusu çekin ciro silsilesinin ve ticari ilişki durumlarının detayları inceleme ve tespitlerinin raporun 3.4 bölümünde yapıldığı, yapılan tespitlerin özetinin aşağıdaki gibi olduğu; Keşide (... Makina → ...) Tarafların ticari defter kayıtlarında karşılıklı ve yoğun ticari ilişkinin bulunduğu, çekin bu ilişki kapsamında düzenlendiği, Taraflar arasında ticari ilişkinin olduğu, Ciro (... → ... İnşaat) ... ile ... İnşaat arasında ticari ilişkiyi doğrulayan Ba-Bs bildirimi bulunmadığı, ... ve ... yetkilileri tarafından imza ve kaşenin sahte olduğu beyan edildiği, Taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, Ciro (... İnşaat → ... Tekstil) Her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve Ba-Bs bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, Ciro (... Tekstil → ... Elektronik) her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve Ba-Bs bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, Ciro (... Elektronik → ... ... (... ...)) her iki firma arasında ticari ilişkiyi gösterir kayıt ve Ba-Bs bildirimi bulunmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olmadığı, Ciro (... ... (... ...) → ... Madeni Yağlar) taraflara ait Ba-Bs Bildirimlerinin dosyada mevcut olmadığı, dava konusu çekin dava dışı lehtardan sonra başlayan ciro silsilesinin büyük bölümünde taraflar arasında ticari ilişkiyi destekleyen kayıt veya belge bulunmadığı dava dışı lehtar tarafından atıldığı iddia edilen imzanın ve sonraki cironun imzalarının sahte olduğunun beyan edildiği, çekin davacı ve lehtar şirketten sonraki cirantaların arasındaki işlemlerin gerçek olduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, dava konusu çekin ciro silsilesinde yer alan son ciranta davalı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin V.U.K. 160/A kapsamında mükellefiyetinin kapatılmış olması, davalı şirket aleyhine kambiyo senetlerinden kaynaklanan çok sayıda borca ve imzaya itiraz davası bulunması ve dava konusu çekin yüksek meblağlı olması nedeniyle basit bir banka sorgulaması ile çekin kayıp olduğuna ilişkin bilgiye ulaşılmasının mümkün olabileceği, davalının basiretli tacir gibi davrandığı hususunun ispata muhtaç olduğu, davalının çeki devralırken gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği ve köyü niyetli olup olmadığı hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, cirantalar arasında hukuki veya fiili bir bağ bulunduğuna dair dosyada mevcut bilgi ve belge bulunmadığı, dava konusu çeke ilişkin bilgilerin ve ciro silsilesinin, dosyaya celp edilen soruşturma dosyası il uyumlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır.Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı tarafından 3 adet çek keşide edilerek lehdara gönderilmek üzere kargoya verildiği, kargo ile gönderildiği sırada davaya konu çekinde aralarında bulunduğu 3 adet çekin kaybolduğu iddiasıyla iş bu davanın ikame edildiği, davaya konu ... A.Ş. ... ... Şubesine ait, P1-... çek nolu, █████/2025 keşide tarihli, 1.367.405,45-TL bedelli çek yönünden yapılan inceleme neticesinde; anılan çekin kargo ile gönderimi sırasında kaybolması nedeniyle ... CBS 2025/... sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği, soruşturmaların bitirilmesinde yaşanan güçlükler nedeniyle soruşturma neticesinin beklenilmeyerek mevcut delil durumuna göre davaya devam edildiği, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi ile davacı ile çekin lehtarı arasında yoğun ticari ilişkinin bulunduğu, lehtar ile kendisinden sonraki ciranta arasında ticari ilişkinin bulunmadığı nitekim lehtardan sonraki ciranta olan ... şirketinin gerek cevap dilekçesinde gerekse de duruşmadaki beyanlarında şirketinin kaşe ve imzasının sahte olduğunu davaya konu çek ile ilgisinin bulunmadığını beyan ettiği, Ba-Bs kayıtlarının incelenmesinde sonraki cirantalar arasında hiçbir ticari ilişkinin tespit edilmediği gibi son ciranta olan ... ... şirketinin VUK160/A maddesi gereğince kapatıldığı, kambiyo senetlerinde kaynaklanan 16 adet dava bulunduğu tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde davalıların mücerret borç ilişkisine sığınmasının mümkün olmadığı kanaatine varılmakla davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Kötüniyet tazminatı yönünden; İcra ve İflas Kanunun 72. maddesinin 5.fıkrasına göre; “Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. ”Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir. Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir. Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde;-Davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd Şti yönünden cevap dilekçesi ve duruşmada alınan beyanları ile kötü niyetli olduğu ispat edilmediği, mahkememizde bu yönde kanaat oluşmadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine,-Diğer davalılar(... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) yönünden; birbirleri ile aralarında ticari ilişkinin bulunmadığı icra takibinde kötü niyetli olduğu kanaatine varılarak kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulüne; davacının .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen ... A.Ş. ... ... Şubesine ait, lehtarı ... ve Ticaret A. Ş. emrine P1-... çek nolu, █████/2025 keşide tarihli, keşidecisi ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. olan 1.367.405,45-TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, 2-Davalı ... İnşaat San ve Tic Ltd Şti’nin kötüniyeti tespit olunamadığından bu davalı yönünden kötüniyet tazminat talebinin reddine,3-Diğer davalılar(... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) yönünden davacının kötü niyet tazminatı talebinin kabulüne %20 oranda hesaplanan 273.481,09-TL kötüniyet tazminatının, ... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindeki davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,4-Karar ve ilam harcı 93.407,46-TL nin peşin alınan 26.055,08-TL den düşümü ile kalan 67.352,38-TL bakiye ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşmamaları nedeniyle 6325 sayılı Kanunun 18/A-10 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.900,00-TL'nin bir kısım davalılardan (... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yatırılan 26.670,48-TL peşin ve başvuru harcının bir kısım davalılardan (... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 14.127,90-TL yargılama giderinin bir kısım davalılardan (... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT gereğince 209.436,76-TL vekalet ücretinin bir kısım davalılardan (... İnşaat San ve Tic Ltd Şti haricindekiler) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 9-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır