Eser sözleşmesinden kaynaklanan, otopark yüzey silim işlerine ilişkin ödenmeyen hakediş bakiyesi nedeniyle açılan itirazın iptali davası hakkında mahkeme kararı.
Özet: Taraflar arasındaki eser sözleşmesi uyarınca yapılan otopark yüzey silim işlerinin bedeli olarak davacının talep ettiği 85.858,00 TL bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali davasında; davacı işi eksiksiz tamamladığını ve son hakedişten haksız kesinti yapıldığını iddia ederken, davalı sözleşmeye uygun son hakediş hesaplamalarına göre davacının alacağı olmadığını, aksine kendilerine 137.621,31 TL borçlu olduğunu savunarak, davanın reddini ve tazminat ödenmesini talep etmektedir.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████.................................DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : █████/2020KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "İtirazın İptali" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında imzalanan █████/2016 tarihli sözleşme ile müvekkilinin davalıya ait ... ... projesinin otopark yüzey silim işlerini toplam 690.000,00 TL bedelle üstlendiğini, sözleşmeye istinaden müvekkilinin üstlendiği işleri yapmaya başladığını ve işlerin tamamını davalıya tam ve eksiksiz olarak zamanında teslim ettiğini, yapılan işlere karşılık davalı tarafça müvekkilinin ilk dört hak edişin,n sorunsuz şekilde ödendiğini, █████/2018 tarihinde davalı tarafça işin 6. ve son kısmına ilişkin olarak geçici kabul tutanağı tanzim edildiğini, davalı şirketin 6 yetkilisinin imzası bulunan tutanakta, yapılan işin mukavele, şartname ve projelerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek tarzda eksik, kusur ve arıza bulunmadığı hususunun açıkça belirtildiğini, ne var ki müvekkilinin son hak edişlerinden afaki şekilde kesintiler yapıldığını ve bakiye 85.858,00 TL ödenmediğini, müvekkilinin sözlü ve yazılı girişimlerinin sonuçsuz kalması üzerine davalıya karşı ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ████████ Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, karşı tarafça haksız şekilde takibe itiraz edildiğini, müvekkilinin üzerine aldığı işi tam ve eksiksiz şekilde bitirdiğinin sabit olduğunu, dosyada vaki itirazın mesnetsiz ve takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, itirazın kötü niyetli olması karşısında ise davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, sunulan sebeplerle; ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ████████ Sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmişlerdir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının sözleşme kapsamında üstlendiği işlerin bir kısmını tamamladıklarını ve düzenlenen 5 adet hak edişe istinaden davacının yapmış olduğu işlere ilişkin bedellerin kendisine ödendiğini, sözleşmesel usule uygun olarak sözleşme sonunda 6 no'lu kesin hakediş düzenlediğini ve bu hak edişe yine sözleşme koşullarına uygun olarak çeşitli kesintiler yansıtıldığını, ancak davacı tarafın bu hak ediş hiç yokmuş gibi hareket ederek alacak talebinde bulunduğunu, oysa ki yargılama sürecinde ortaya çıkacağı üzere sözleşme koşullarına uygun olarak düzenlenen söz konusu hak ediş değerlendirildiğinde ve ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde davacının müvekkili şirketten alacağı olmadığının, aksine müvekkili şirkete borçlu olduğunun anlaşılacağını, zira müvekkili şirketin ticari kayıtları incelendiğinde, davacının müvekkili şirket cari hesabına göre müvekkili şirkete 137.621,31- TL borçlu olduğu ve yine sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili şirketin teminat hesabında davacı adına 85.858,51 TL teminatının bulunduğunun anlaşılmakta olduğunu, davacı tarafından hesaba katılmayan 6 no'lu hak edişin sözleşmeye uygun olarak düzenlenmiş olduğunu, bu hak edişle birlikte davacının herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını, ilk hak edişinden sözleşmede kararlaştırılan teminat tutarı olan (sözleşme bedelinin %10'u oranında) teminat 69.000,00- TL olarak kesildiğini ve teminatın olarak bloke edildiğini, Davacının da ilk hakedişte yapılan bu teminat kesintisine itirazı olmadığını, davacının müvekkili şirket uhdesinde teminat alacakları bulunmakla birlikte bu alacaklarında gerek teminatın iadesi koşullarının oluşmamış olması gerekse davacının müvekkili şirkete borçlu olması dolayısıyla iadesinin mümkün olmadığından bu kalemler bakımından da davacının davasının hukuki mesnetten, sözleşmesel dayanaktan yoksun olduğunu fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile haksız ve kötü niyetli icra takibi nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere haksız takip tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK olarak kısaltılacaktır) 67. maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.Bilindiği üzere, 2004 Sayılı İİK'nın 67.maddesinde, "(Değişik fıkra: █████/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: █████/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:█████/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:█████/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:█████/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır" hükmü bulunmaktadır.Mahkememizce davaya dayanak icra dosyası getirtilmiş ve incelenmiştir. ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, davacının, davalı aleyhine 85.858,00 TL asıl alacak ve 24.723,58 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 110.581,58 TL alacak yönünden icra takibi başlattığı, icra takibine dayanak olarak bakiye hak ediş alacağının gösterildiği, bu kapsamda örnek 7 ödeme emrinin davalıya █████/2020 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından █████/2020 tarihinde yasal süresi içerisinde takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve eldeki davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, davacı ile davalı arasında █████/2016 tarihli eser sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme uyarınca müvekkilinin davalıya ait ... ... projesinin otopark yüzey silim işlerini yapmayı üstlendiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak tüm edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bu kapsamda ilk dört hak ediş ödemesinin kendilerine yapıldığını, hatta █████/2018 tarihinde davalı tarafça geçici kabul tutanağı tanzim edildiğini, geçici kabul tutanağına göre yapılan işin şartnameye uygun olduğunun tespit edildiğini, buna rağmen davalı tarafça hak edişlerinden 85.858,00 TL kesinti yapıldığını beyan ederek alacağın tahsili amacıyla başlattıkları icra takibine itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ettiği görülmektedir. Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, aksine ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde de görüleceği üzere davacının müvekkiline borcu bulunduğunu, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen altı numaralı hak edişten sözleşmeye uygun olarak kesintiler yapıldığını, kesintilerin sebeplerinden birinin davacının işin bir kısmını tamamlamaması ve bu kısmın dava dışı üçüncü kişiye yaptırılması olduğunu, kesintilerden bir diğerinin sebebinin davacı tarafa ödemesi yapılan ancak daha sonradan yapılmadığı anlaşılan işler nedeniyle yapılan kesinti olduğunu, nihayet kesintilerden üçüncüsünün ise işin geç teslimi nedeniyle yapılan kesinti olduğunu beyan ederek haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Bu ön tespitlerin ardından, eldeki davanın alacağın tahsili amacı ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, bu kapsamda Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun alt yüklenici sıfatı ile yaptığı iş nedeniyle davacının hak ettiği ücret tespit edilerek var ise takip tarihi itibari ile alacaklı olduğu miktarın belirlenmesi noktasında olduğu anlaşılmaktadır.Mahkememizce davacının ve davalının iddia ve savunmaları uyarınca öncelikle davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. Talimat mahkemesince temin edilen bilirkişi raporu uyarınca davacının ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunamadığı, yalnızca 2016-2017 yıllarına ait muavin defter kayıtlarının bilirkişiye sunulduğu görülmüştür. Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için yazılan talimatın ardından bu kez mahkememizce bir mali müşavir, bir nitelikli hesap ve bir inşaat bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile dosya kapsamına uygun rapor düzenlenmesi istenmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından kök rapor ve ek raporlar dosyaya sunulmuştur. Mali müşavir bilirkişi tarafından davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede davalının ticari defter ve kayıtlarının lehine delil olma vasfı taşıdığı, davalının davacıdan 137.621,13 TL alacaklı olduğu görülmüştür. Tüm bu açıklamalar uyarınca eldeki dava dosyası incelendiğinde, taraflar arasında █████/2016 tarihli "... ... Projesi Otopark Yüzey Silim İşleri" sözleşmesi bulunduğu noktasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme uyarınca davalı yüklenici, davacı ise alt yüklenicidir. Davacı eldeki davada 69.000,00 TL nakit teminat ile %5 hak edişte kesilen 16.858,00 TL olmak üzere 85.858,00 TL teminatın iadesini istemektedir. Dosyaya kazandırılan belgelerden █████/2018 tarihinde geçici kabul tutanağı tanzim edildiği, geçici kabul tutanağında her iki tarafın da imzasının bulunduğu ve geçici kabul tutanağında herhangi bir itiraz bulunmadığının görüldüğü, geçici kabul tutanağı incelendiğinde işin projeye uygun olarak tamamlandığı tespitlerine yer verildiğinin anlaşıldığı, zaten davacı tarafın da bu belgeye dayanarak alacaklarının ödenmediğinden bahisle takip başlattığı ve eldeki davayı açtığı, taraflar arasındaki sözleşmenin birim fiyat esasına göre tanzim edildiği, sözleşme uyarınca davacının 60.000 m2 yüzey işi yapmayı üstlendiği ancak geçici kabul tutanağında 29.318,27 m2'lik bir iş teslim edildiği ancak geçici kabul tutanağının tarafların itirazı olmaksızın imza altına alındığı, bu hususun sözleşme miktarında azaltmaya gidildiğinin açık bir göstergesi olduğu, kaldı ki taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde de sözleşmede artırma veya azaltmaya gidilebileceğinin açıkça düzenleme altına alındığı, taraflar arasında beş adet hak ediş düzenlendiği, altı numaralı hak edişin takip tarihinden sonra fakat dava tarihinden önce davalı tarafça tek taraflı tanzim edildiği ve davacıya ihtarname ekinde gönderildiği, altı numaralı hak edişte davacıya önden ödemesi yapılan ancak daha sonra dava dışı üçüncü kişiye yaptırılan işin bedelinin kesinti olarak yansıtıldığının görüldüğü, ancak geçici kabul tutanağının itirazsız imzalanması ve yapılan işin projeye uygun olduğunun belirtilmesi karşısında bu işlerin davacı tarafından yapıldığının kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle kesintinin haklı olmadığının mahkememizce değerlendirildiği, yine nama ifa nedeniyle hak edişten kesilen bedelin geçici kabul tutanağı dikkate alındığında tarafların sözleşme miktarın azaltmaya gittiğinin kabul edilmesi gerektiği, geçici kabule kadar sözleşmenin feshedilmemiş olması göz önünde tutulduğunda davacı namına üçüncü kişiye yaptırılan iş nedeniyle kesinti yapılmasının mahkememizce uygun görülmediği, ancak iş bitim tarihinin sözleşmede █████/2016 tarihi olarak belirlendiği, işin bitirildiği tarihin ise █████/2017 tarihi olduğu, bu nedenle kesin hak edişte kesilen 11.651,00 TL'nin yerinde olduğu değerlendirilmekle, ana yüklenicinin kesin kabulünün █████/2019 tarihinde yapılması nedeniyle davacının teminatın iadesi talebinin yerinde olduğu görülmüş ve davacının (85.858,00 TL-11.651,00 TL) 71.920,00 TL asıl alacak ve 9.257,07 TL işlemiş faiz alacağı yönünden takipte haklı olduğu tespit edilmiştir. Davacının icra inkar tazminatı talebi yönünden ise, İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Burada borçlunun kötüniyetli itiraz etmiş bulunması yasal koşullardan değildir. İnkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz edip duran ve işin itirazla çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı, alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Açıklanan yasal kuralların ışığında, takip konusu dönem yönünden davacı alacağının likit ve muayyen nitelikte olmadığının abulü ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE,2-Davaya konu ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı dosyasında davalının takibe yönelik itirazının kısmen İPTALİNE, takibin 71.920,00 TL asıl alacak, 9.257,07 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 81.177,07 TL üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 3-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,4-Alınması gerekli 5.545,20 TL harçtan peşin alınan 1.335,55 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.209,65 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafından yatırılan 1.335,55 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 29.404,51 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,8-Davacı tarafından yapılan 13.138,20 TL (54,40 TL başvurma harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.076,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 9.644,65TL'lik kısmının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,9-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE, 10-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 969,00 TL'nin davalıdan, 351,00 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025