Danıştay, bodrum kat tapu eksikliği nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal işlemini, eksik inceleme ve süre tanınmaması sebebiyle hukuka aykırı bularak onadı.
Özet: Yüksek mahkeme, bir belediyenin, bir işletmeye ait işyeri açma ve çalışma ruhsatını sadece bodrum kat tapu kaydının sunulmadığı gerekçesiyle iptal etmesini hukuka aykırı bulan alt mahkeme kararlarını onamış; zira ruhsatlandırma sürecinde, bodrum katın bağımsız bölümün eklentisi olup olmadığı, ortak alan mı yoksa ruhsatsız bir yapı mı olduğu gibi birçok hususun detaylıca incelenmesi ve tespit edilecek eksikliklerin giderilmesi için işletmeciye ilgili yönetmelikler uyarınca makul bir süre tanınması gerektiği vurgulanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak ... Apartmanı, No:... (... Caddesi No:...) adresinde faaliyet gösteren ve işletmecisi olduğu "..." isimli işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının "bodrum katın tapu eksikliğinin giderilmediği" gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevcut tapu kayıtlarından, dava konusu 2 numaralı bağımsız bölümün bulunduğu ... ada, ... parsel sayılı anagayrimenkulün alanının 647 m² olduğu anlaşılmakla birlikte, davalı idarece, dava konusu işyerinin bulunduğu binanın inşaat projesi, yapı ruhsatı, yapı kullanım izin belgesi ve (varsa) kat mülkiyetine esas yönetim planı da dikkate alınarak ve gerekli görülmesi halinde uzman personelce yerinde tespit yapılmak suretiyle, uyuşmazlığa konu kiralanan işyerine ait bağımsız bölümün, kat mülkiyetine tabi olup olmadığı, bodrum katı kapsayıp kapsamadığı, ya da ruhsatlandırılan bodrum alanının anılan bağımsız bölümün eklentisi olup olmadığı, bodrum katın ruhsatsız olarak inşa edilip edilmediği, yahut bina ortak alanı olup olmadığı ve bodrum kat dışında zemin kattaki faaliyet alanının müstakilen ruhsatlandırma için uygun olup olmadığı, kat mülkiyetine tabi olması halinde, dava konusu ticari faaliyetin imar planı ile taşınmaza getirilen fonksiyon ile taşınmazın yönetim planına uygun olup olmadığı, diğer kat maliklerinden muvafakat alınmasını gerektiren bir hususun bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yapıldıktan sonra, tespit olunacak eksikliklerin giderilmesi için ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca davacıya süre verildikten sonra bir işlem tesisi gerekirken, sadece bodrum kata ilişkin tapu kaydı sunulmadığı gerekçesi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davaya konu işyeri hakkında idarelerine ulaşan şikayetlere istinaden, ruhsat dosyasında yapılan incelemede, işyerinin kullanım alanının 155 m² olduğu, itfaiye raporunun kullanım alanına göre yetersiz olduğu, bodrum katına ait tapunun olmadığı, su abonelik yazısındaki adresin numarataj belgesindeki adresle uyuşmadığının tespit edildiği, gerekçeli kararın aksine noksanlıkları gidermesi için davacıya süre verildiği, giderilmemesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin reddine,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'in gerekçede karşı oyu ile, oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde; Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.Dosyanın incelenmesinden, Adana ili, Seyhan ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak ... Apartmanı, No:... (binanın iki ayrı girişi olduğu ve ... Caddesi No:... adresinin de aynı binaya ilişkin olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır) adresinde faaliyet gösteren ve davacının işletmecisi olduğu "..." isimli işyeri ile ilgili apartman sakinlerinin şikayetleri üzerine davalı idarece yapılan denetim neticesinde, "bodrum katın tapu eksikliğinin giderilmediği" gerekçesiyle anılan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Bakılan uyuşmazlıkta, davacının, uyuşmazlık konusu işyerini "zemin+bodrum kat" kullanım alanı ile işyeri olarak kullanılmak üzere █████/2017 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiraladığı, █████/2017 tarihinde Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'nca yangın bakımından incelenerek düzenlenen raporda, "bodrum, zemin ve asma kat üzeri betonarme 7 katlı binanın bodrum ve zemin katının bir bölümünde faaliyette bulunulduğu, işyerinin alanının 100 m² olduğu" bilgisine yer verildiği, "oto yıkama ve koruma" faaliyet alanı ile ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yapılan █████/2017 tarihli başvuru neticesinde, davalı idarece (95 m² zemin ve 60 m² bodrum kat olmak üzere) 155 m² kullanım alanına ilişkin ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ruhsatın kaybolması nedeniyle aynı işyerine ilişkin yine 155 m² kullanım alanı için ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, █████/2023 tarihli yangın güvenlik raporunda bodrum ve zemin katta faaliyet gösterilen işyerinin yaklaşık kullanım alanının 155 m² olduğu bilgisinin yer aldığı; işyeri ile ilgili yapılan şikayetler üzerine davalı idarece yapılan inceleme sonrası bodrum kata ilişkin kira sözleşmesi ve/veya tapu kaydı örneğinin tamamlanması için 15 gün süre verildiği, davacı tarafından verilen süre içerisinde tapu kaydı eksikliğinin tamamlanmadığı gerekçesi ile dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.Dosyada mevcut tapu kayıtlarından, dava konusu 2 numaralı bağımsız bölümün bulunduğu ... ada ... parsel sayılı anagayrimenkulün alanının 647m² olduğu, anılan tapu kayıtlarından dava konusu 2 numaralı dükkan vasıflı bağımsız bölümün alanının kaç m² olduğu hususu ile söz konusu bağımsız bölümün bodrum katı kapsayıp kapsamadığı ya da ruhsatlandırılan bodrum alanının anılan bağımsız bölümün eklentisi olup olmadığı anlaşılamamakla birlikte, taşınmaza ilişkin █████/2017 başlangıç tarihli ve █████/2023 düzenleme tarihli iki adet kira sözleşmesinden, işyerinin bulunduğu bağımsız bölümü kiracı olarak kullandığı anlaşılan davacıdan, ayrıca mülkiyet durumunu gösterir tapu belgesini de sunmasının beklenemeyeceği açık olmakla beraber, mülkiyet durumu net olarak ortaya konulamadığı için bodrum katın kullanımını haklı kılacak şekilde hukuki durumu ortaya konulamayan davacının bodrum kattaki faaliyetinin engellenebileceği anlaşıldığından, "bodrum katın tapu eksikliğinin giderilmediği" nden bahisle doğrudan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin İdare Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından, anılan kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşü ile Daire kararına katılmıyorum.