İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından, teslim edilmeyen mallara ilişkin verilen çeklerin borçsuzluk tespiti ve iadesi davasının kısmen kabulü kararı.
Özet: Kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davasında davacı, mal teslimi yapılmamasına rağmen verdiği çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek borçlu olmadığının tespitini ve çeklerin iadesini talep etmiştir; mahkeme, davalının cevap vermemesi, ticari defterlerini ibraz etmemesi, bilirkişi raporu ve davacının defter kayıtlarına dayanarak, davacının dava konusu üç çekten 450.000 TLlik bir çek nedeniyle borçlu olmadığına ve bu çekin iadesine karar verirken, diğer iki çekle ilgili talebi reddetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kıymetli evraktan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekilince verilen dava dilekçesinde özetle; tarafların 2024 yılı içerisinde mal alım satımı hususunda anlaştıklarını, bu anlaşmaya göre davacının davalıdan bir takım toptan ve perakende mal alacağını, karşılığında da vadeye yayılan ve taksitler halinde çekler vereceğini, davacının çekleri verdiğini, davalının da anlaşmaya göre yollanacak malzemenin faturasını kestiğini, ancak malları göndermediğini, çeklerin vadelerinin yanaşması ve malların halen yollanmaması ve malların gönderilmeyeceği belli olduktan sonra davalı ile şifahen görüşüldüğünü, çeklerin iadesinin istendiğini, fakat netice alınamadığını, bu arada davacı çeklerinin piyasaya dağıtıldığının öğrenildiğini beyanla, davanın kabulü ile davacının davalıya borcu bulunmadığının tespiti ile 04.02.2025 tarihli ---- nolu 300.000TL ----, 10.02.2025 tarihli ---- nolu 450.000TL ---- ve 11.02.2025 tarihli ---- nolu 300.000TL ----- çeklerinin davalı tarafından davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya dava dilekçesi ekli tensip tutanağı usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak yasal süresi içinde davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, dava konusu çekler nedeniyle davalının borçlu olmadığının tespiti ile istirdadı istemine ilişkindir.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.Taraflarca delil olarak dayanılan banka kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir. Delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanılması ve belirlenen uyuşmazlık noktalarının incelenmesi teknik değerlendirme gerektirdiğinden dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ----- tarafından sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporu içeriğinde; davacının incelenen 2024 yılı ticari defterlerinin delil niteliğine haiz olduğu, 2025 yılı ticari defterlerinin delil vasfına haiz olmadığı, █████/2025 tarih ----- seri numaralı 300.000,00 TL, █████/2025 tarihli ---- seri numaralı 300.000,00 TL ----- çekleri ile borç ödemesi yapıldığından iade isteminin yerinde olmadığı, █████/2025 tarih ---- seri nolu 450.000,00 TL tutarındaki------ çekinin iadesini talep edebileceği yönünde rapor sunulmuş olup, söz konusu rapor HMK m.282 hükmü kapsamında denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.Dava konusu uyuşmazlık; davacının dava konusu çekler nedeniyle davalı tarafa borçlu olup olmadığı, çeklerin iadesinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davacının mal alım satımı nedeniyle davalıya çek keşide ederek devrettiği, davalının malların teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kalan çeklerin iadesi ile borçlu olmadığının tespitini istemiştir. Tacir olan tarafların ticari defterleri incelenerek rapor alınmış, Mahkememizce usulüne uygun ihtarat yapılmış olmasına rağmen davalının ticari defterlerini inceleme gününde hazır etmediği, davacının usulüne uygun tutulmuş ve kendisi lehine delil niteliğine haiz 2024 yılı ticari defterlerinde yer alan kayıtlar uyarınca davacının dava konusu iki çek nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığı, diğer çekler açısından iddiasını ticari defterleri ile ispatlayamadığı anlaşılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacının --- şubesi muhataplı █████/2025 tarihli ------ seri nolu 450.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile çekin davalıdan istirdadı ile davacıya iadesine, 2-Diğer çekler açısından açılan davanın reddine, 3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 30.739,50-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 17.931,38-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.808,12-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 72.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL başvuru harcı, 17.931,38-TL peşin/nisbi harcı olmak üzere toplam 18.546,78TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,6-Davacı tarafından yapılan; 7.000,00-TL bilirkişi ücreti, 115,80-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.115,80-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.049,63-TL'lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,7-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ----- arabuluculuk başvuru numaralı dosyada takdir olunan 4.600,00 TL ücretin davanın kabul ve red oranı dikkatı alınarak davalıdan alınarak 1.971,43 TL'nin davalıdan bakiye 2.628,57 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,8-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca talep halinde yatırana İADESİNE,İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.