Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, bayilik sözleşmesinin feshi kaynaklı cezai şart alacağına ilişkin itirazın iptali davasını karara bağladı.
Özet: Davacı şirket, davalı bayinin otomotiv ekspertiz bayilik sözleşmesi kapsamındaki kurumsal kimlik standartlarına ısrarla uymaması, işyerini kapalı tutarak müşterileri rakip işletmeye yönlendirmesi ve sözleşmeyi haksız yere feshetme girişimleri nedeniyle, sözleşmede belirlenen 5.000,00 Euro cezai şartın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan haksız itirazın iptalini, alacağın %20sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C.ANKARAASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ... ...KATİP : ... ......DAVA : İtirazın İptali (sözleşmenin feshinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 02.07.2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (sözleşmenin feshinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketin, otomotiv sektöründe otomotiv test cihazları ve oto ekspertiz hizmetlerinde kullanılan cihazların ithalat, üretim, satış ve servis hizmetleri ile, ...adı altında oto ekspertiz bayilikleri verilmesi alanlarında faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda davalı ile Müvekkili Şirket arasında 11.01.2024 tarihli, 5 yıl süreli ...Oto Ekspertiz Servisleri Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, ekspertiz istasyonunun faaliyete alınmasından bir süre sonra davalının müvekkil şirketçe bildirilen tabela ve görsel standartlara uyum sağlamadığı, aynı tabela üzerinde ...." logo ve tasarımlarının yanısıra, farklı bir markanın farklı bir hizmetine ilişkin logo ve görsellerin de bulunduğun anlaşıldığını, söz konusu eksikliğin giderilmesi adına davalı ile görüşmeler yapıldığını, ancak sözleşmenin imzalandığı █████/2024 tarihinden bu yana, müvekkili şirketçe belirlenen görsel standarda uyum konusunda herhangi bir gelişme elde edilemediğini, görsel standartlara uyum sağlamamak konusunda direnildiğini, davalı tarafından müvekkiline gönderilen yazı ile tabela eksikliğinin bu aşamada gideremeyeceğini, dilerlerse sözleşmenin karşılıklı olarak feshedebileceklerini bildirdiklerini, ancak sözleşmenin süresinden önce feshedilmesi hali için belirlenen cezai şart tutarının ödenmesi koşuluyla, dilerse davalının sözleşmeyi feshedebileceğinin bildirildiğini, davalı ... yevmiye no’lu ihtarnamesi ile, ekspertiz istasyonunda kullanılmakta olan oto ekspertiz sisteminin keyfi olarak kapatıldığını, bu nedenle zarara uğramakta olduğunu iddia ederek bayilik sözleşmesinin feshini talep ettiğini, müvekkili şirketçe davalıya cevaben keşide edilen ... Yevmiye No'lu ihtarnamesi ile, davalının bilgisayar sistemlerindeki arızanın Müvekkil Şirket'ten kaynaklanmadığını, bu hususta kendisine teklif edilen teknik servis hizmetinin bizzat kendilerince reddedildiğini, öte yandan halen müvekkili şirketin görsel standartlarına uyum sağlanmadığını ve işyerinin kapalı tutularak, ekspertiz hizmeti almak üzere işletmeye gelen müşterilerin, işyerinin hemen bitişiğinde bulunan ve Davalı'nın bir yakınına ait olduğu bilinen rakip işletmeye yönlendirildiği bilgisinin alındığını, bu hususta davalının sözleşmeyi fesih talebinin haklı nedene dayanmadığı ve esasen işyerinin kapalı tutulması, faaliyete alınmaması durumlarının Bayilik Sözleşmesi'nin fiilen feshi niteliğinde olduğu; ayrıca görsel standartlara ısrarla ve sözleşmenin kurulmasından sonra geçen 6 aylık süre içerisinde halen uyum sağlanmaması durumlarının Bayilik Sözleşmesi'nin müvekkili şirketçe haklı nedenle feshine sebebiyet verecek nitelikte bir yükümlülük ihlali olduğunun bildirildiğini, Müvekkili şirketçe davalıya keşide edilen söz konusu ihtarname kapsamında, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde kurumsal kimliğe ilişkin standartlara uyumun sağlanması, işletmenin faal hale getirilmesi ve müvekkili şirket ile rekabet teşkil eden ticari faaliyetlerin derhal sonlandırılmasının talep edildiğini, ancak belirtilen süre içerisinde de davalıdan Sözleşme'ye uyum sağlanması ve bu şekilde sözleşmenin ayakta tutulmasına yönelik herhangi bir olumlu geri dönüş alınamadığını, .... E. sayılı dosyası üzerinden, Sözleşme ile belirlenen 5.000,00-EUR bedelli cezai şart tutarının tahsiline yönelik olarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı kendisine tebliğ edilen ödeme emrine, ödeme emrinde bildirilen borca, faize, fiili ödeme tarihi olarak belirlenen kur seçimine, faiz türüne itiraz ettiğini, davalının itirazı üzerine takip durduğunu belirterek, davalı tarafından sözleşme yükümlülüklerinin ısrarlı şekilde ihlali ve sözleşmenin yine davalı iradesiyle süresinden önce, fiilen ve haklı nedene dayanmaksızın feshedilmiş olması sebebiyle, sözleşme ile belirlenen 5.000,00-EUR+KDV tutarlı cezai şart bedelinin, takipte belirtilen kur ve faiz oranıyla birlikte ödenme yükümlülüğünün doğduğunun tespiti ile, ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptalini, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla, davalı aleyhine icra ve inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın usul ve esastan reddini dilemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı vekilince açılan dava ile; davacı ile davalı arasında 11.01.2024 tarihli, 5 yıl süreli ...Oto Ekspertiz Servisleri Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, davalı tarafın sözleşme aykırı davranışları nedeni ile sözleşmenin feshi ile sözleşme kapsamındaki cezai şartın davalıdan tahsili için başlatılan takibe itiraz edildiği ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı yasanın 5. Maddesine göre; ... Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ayrımı kaldırılarak görev ilişkisi kurulmuştur. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre; Ticaret Mahkemelerinin görev alanına, her iki tarafın ticaret işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile anılan maddede tahdidi olarak sayılan ihtilaflardan kaynaklanan davalar girmektedir. Bu noktada , ticari dava ile ticari iş ayrımına dikkat çekmek gerekmektedir, zira, ticari iş kavramı ile ticari dava kavramı birbirinden farklı olmaktadır.Ticari dava TTK 4. maddede tanımlanmıştır. Madde metninde, ticari iş değil, ticari dava kavramı kullanılmış ve tarifi yapılmıştır. Buna göre, Ticaret Mahkemelerinin görev alanına giren ticari davalar, her iki tarafın tacir olmaları koşulu ile ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile anılan maddede tahdidi olarak sayılan ihtilaflardan oluşmak durumundadır. TTK'nın 3.maddesinde ise "Bu kanunda düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmesi yer almakta olup, aynı yasanın 19/2 maddesinde ise, "Taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri için de ticari iş sayılır. " hükmü bulunmaktadır. Dolayısıyla, her ticari dava, ticari iş içermekte ise de, her ticari iş, ticari dava niteliğinde değildir.Dava sözleşmeye dayalı olarak açılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı taraf şirket olmakla birlikte, davalının gerçek kişi olup, tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davanın dayandığı hukuki niteliğe göre dava türü mutlak ticari dava değildir. Davalının tacir olmadığı buna göre nisbi ticari davanın da söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca eldeki uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla, davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK nın 114/c ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, 2-Tarafların görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ... HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 3-Yargılama giderlerinin HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde .... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ...¸e-imzalıdır.