Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazasında vefat eden annelerinin destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle sigorta şirketine karşı açılan davanın istinaf başvurusu inceleme kararı.
Özet: Bu hukuki belge, zorunlu mali sorumluluk sigortalısı aracın karıştığı trafik kazasında annelerini kaybeden davacı çocukların destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle davalı sigorta şirketine karşı açtığı davada, yerel mahkemenin davayı kabul etmesi üzerine, davalı vekilinin kusur oranının, destek yaşı ve tazminat hesaplama yöntemlerinin hatalı olduğu, poliçe teminatının aşıldığı ve hak sahipleri arasında garameten paylaştırma yapılmadığı iddialarıyla sunduğu istinaf başvurusunu incelemektedir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .. HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : .KARAR NO : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .ESAS NO : .KARAR NO : .KARAR TARİHİ .İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ .DAVACILAR : VELİ : VEKİLİ : VEKİLİ : DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)B.A.M. KARAR TARİHİ :.KARAR YAZIM TARİHİ : .Davacılar tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde, 23.05.2023 tarihinde....’nın kullandığı davalı sigorta şirketi sigortalısı ....adına kayıtlı ....plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıkarak beton duvara aracın ön kısımları ile çarpıp durması neticesinde araçta yolcu konumunda olan... doğumlu davacıların annesi ...'nın vefat ettiğini, yine yolcu konumunda olan oğlu davacı Yunus Koca'nın yaralandığını, müteveffanın ölümüne sebebiyet veren .... plakalı aracın davalı .... A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ( ... poliçe numaralı) ile sigortalandığını, Trafik Kazası Tespit tutanağında sürücü ...'nın asli kusurlu kabul edildiğini, yolcu konumunda olan müteveffanın kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, henüz reşit olmayan müvekkillerinin annelerinin desteğinden yoksun kaldıklarını, müteveffanın ev hanımı olduğunu beyanla şimdilik her bir müvekkili için 10.000,00 TL'er TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacılar vekili █████/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, müvekkili ... yönünden 268.705,36 TL destekten yoksun kalma tazminatı, müvekkili .... yönünden 356.707,88 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplamda 625.413,24 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 02.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak olarak açılamayacağını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, davacıların yüksek öğrenim göreceği ispatlanmamış olması sebebiyle davacı Yunus Koca'nın 18 yaşına diğer davacı ...nın ise 22 yaşına kadar destek göreceği kabulü ile tazminat hesaplaması yapılması gerektiğini, müteveffanın dava dışı hak sahiplerinin de desteklik paylarının gözetilmesi gerektiğini, tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faizin esas alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi veya başvuru tarihinden sekiz iş günü sonrasına denk gelen tarih olarak kabul edilmesi gerektiğini, müteveffa kaza sırasında emniyet kemeri takmadığından en az %... oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacılara SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı, rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanılmadığının tespit edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davacı ....’nın maddi tazminat talebinin kabulüne, 268.705,36 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı....’nın maddi tazminat talebinin kabulüne, 356.707,88 TL destekten yoksun kalma tazminatı takdirine, takdir olunan tazminatların davalının temerrüde düşürülme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak adı geçen davacılara verilmesine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde; araç sürücüsüne izafe edilen kusuru kabul etmediklerini, gerçek kusur oranının belirlenebilmesi için İTÜ karayolları kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti veya Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınması gerektiğini, poliçe teminatını aşacak şekilde destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, garameten hesaplama yapılmadığını, poliçede ölüm/sürekli sakatlık teminat limitinin kişi başı 1.200.000,00-TL olduğunu, 08.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacı .... yönünden 268.705,36-TL, diğer davacı .... yönünden 356.707,88-TL, dava dışı eş ... yönünden 2.649.552,12-TL ve dava dışı anne ... yönünden 363.413,77-TL tazminat hesaplandığını, davacıların yüksek öğrenim göreceği ispatlanmamışken 25 yaşına kadar destek görecekleri kabulü ile tazminat hesaplamasının hatalı olduğunu, desteğin ev hanımı olduğu ve hesaplamaların asgari ücret üzerinden yapılacağı belirtilmişse de maddi hata yapılarak asgari ücretin üzerinde bir rakam belirlenerek hesaplama yapıldığını, hesaplamada sigorta genel şartları, TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faizin esas alınması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini, müteveffa emniyet kemeri takmadığından en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tashih sırasında da hata yapıldığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :Dava, trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine yöneliktir.Davacıların desteği Emine'nin davalı sigorta şirketine kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortalı ve dava dışı.... tarafından kullanılan 16 SP 020 plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu, tek taraflı kaza neticesinde vefat ettiği sabittir. 2918 Sayılı KTK 96/1 maddesi gereği, zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde ön görülen sigorta tutarından fazla ise, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulacaktır. Garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde ön görülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır (Yargıtay 17 HD █████████ E-█████████ K sayılı ilam).Somut olayda, aktüer bilirkişi tarafından hesaplama sırasında dava dışı Rafet için eşinin desteğinden yoksun kaldığı için 2 pay ayrılması yerinde olmakla birlikte, kazada dava dışı Rafet aracın sürücüsü olduğu için davalı sigorta şirketinden tazminat talep edemeyeceği, davalının dava dışı Rafet'e destek tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığı, davacılar ve dava dışı Nazile için hesaplanan tazminat miktarlarının poliçe limitinin altında kaldığı anlaşılmakla davalı vekilinin garame hesabı ile ilgili istinaf istemini reddi gerekmiştir. 6098 sayılı TBK 52 maddesi gereği, zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmışsa hakim, tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir. Zarar görenin kendi menfaatlerini korumak için makul bir insanda beklenen davranışta bulunmayarak, zararın meydana gelmesinde veya artmasında etkili olması müterafik (bölüşük) kusur olarak adlandırılır. Zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı TBK 52 maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, öğreti ve Yargıtay uygulamalarıyla da benimsenmiştir. Müterafik kusura ilişkin savunma, bir defi olmadığından mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir (Yargıtay 4 HD █████████ E- █████████ K sayılı ilam).Somut olayda, kaza sırasında araçta bulunan davacı...ve tanık beyanlarından müteveffa ....'nin kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Mahkemece hükmün tashihi sırasında davacı ...'nın adı ile müteveffanın adının karıştırılmasından kaynaklı maddi hata yönünden davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü gerekmiştir. Davacı çocukların anne ve babasının üniversite mezunu olduğu, çocukların eğitimine devam ettikleri, üniversite eğitiminin yaygınlaşması nedeniyle üniversiteye de devam etmelerinin muhtemel olduğu için 25 yaşına kadar destek zararı hesabı yapılması yerinde olup davalı vekilinin bu yöndeki istinaf istemini reddi gerekmiştir. Davaya konu kaza ile ilgili düzenlenen raporda dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğunun belirtildiği, tek taraflı kazanın oluş şekli, kaza tespit tutanağı, tanık beyanları, araçta yolculuk yapan müteveffanın kazaya etken kusuru bulunmadığı gözetildiğinde davalı vekilinin kusurla ilgili istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Aktüer bilirkişi tarafından asgari ücret miktarı gözetilerek hesaplama yapıldığı, hesaplama sırasında bir yıl 360 gün yerine 365 gün olarak kabul edilerek söz konusu değerlerin belirlendiği, istinaf sebebine göre, hesaplamanın asgari ücret esas alınarak yapılması nedeniyle davalının bu yöndeki istinaf sebebi reddedilmiştir. Tazminatın TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın hesaplanması gerektiğinden ve yöntemince hesaplama yapıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. 2918 sayılı KTK 99/1 maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti dahilindedir. Başka bir ifade ile sigortacının temerrüdü, bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde başlayacaktır. Sigorta şirketine karşı açılan davalarda, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılıp 8 iş günü içinde ödeme yapılmazsa temerrüt tarihinden, doğrudan dava açılmışsa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmektedir.Davalının 29.11.2023 tarihli cevabi yazısından 11.07.2023 tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir. HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece verilen karar açıklanan nedenlerle usul ve yasaya aykırı olup davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1.b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Bursa....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....sayılı kararı hakkındaki davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1.b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,a)Davacı ....’nın maddi tazminat talebinin kabulü ile; 268.705,36 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düşürülme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’ya verilmesine,b)Davacı ....’nın maddi tazminat talebinin kabulü ile; 356.707,88 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalının temerrüde düşürülme tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...’ya verilmesine,c)(Davacıların adli yardımdan faydalandırıldığı dikkate alınarak) Dava açılırken alınması gerekli 615,40 TL başvuru harcı, kabul edilen miktar üzerinden belirlenen 42.721,97 TL karar ve ilam harcı toplamı olan 43.337,37 TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,d)(Davacıların adli yardımdan faydalandırıldığı dikkate alınarak) Yargılama dolayısıyla yapılan 96,00 TL tebligat ücreti, 250,00 TL posta-tebligat ücreti, 5.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 5.846,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,e)Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında Maliye Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.200,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,f)Davacı ... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 42.305,80 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ....'ya verilmesine, g)Davacı .... vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 55.506,18 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ....'ya verilmesine, h)HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,3-İstinaf kanun yoluna başvuran davalının istinaf başvurusu nedeniyle yatırdığı karar ve ilam harcının istem halinde kendisine iadesine,4-İstinaf başvuru aşamasında yapılan yargılama giderinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına,5-Karar tebliğ, harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2025 tarihinde karar verildi. ...Başkan......Üye......Üye......Katip...