adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinde, sigorta şirketinin alkollü sürücünün neden olduğu trafik kazası sonucu ödediği tazminatın sigortalıdan rücuen tahsiline dair itirazın iptali davasının istinaf incelemesi.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinde, sigorta şirketinin alkollü sürücünün neden olduğu trafik kazası sonucu ödediği tazminatın sigortalıdan rücuen tahsiline dair itirazın iptali davasının istinaf incelemesi.

Özet: Bir sigorta şirketinin, sigortalısı olan davalıya ait aracın alkollü sürücüsü tarafından karıştığı trafik kazasında üçüncü şahsa ödediği hasar bedelini rücuen talep ederek başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi alınan adli tıp raporuyla kaza anında sürücünün kanındaki alkol oranının yasal sınırın çok üzerinde 0.86 promil civarında olduğunu tespit ederek davanın esasını şekillendirmiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas - ████████ Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Sigortacının Sigortalıya Rücu İstemli)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarihli ve ████████ Esas- ████████ Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;0

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil sigorta şirketine ... nolu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta poliçesiyle sigortalı davalı şirkete ait ... plakalı akaryakıt tankerinin 04.08.2018 tarihinde karıştığı kaza neticesinde ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini, söz konusu trafik kazası nedeniyle hasara uğrayan ... plakalı araç sahibine 32.060,00-TL hasar tazminatının müvekkili tarafından ödendiğini, kaza esnasında davalıya ait, ... plakalı aracın sevk ve idaresinde bulunan ...’ın kaza esnasında yasal sınır olan 0,20 promilin yaklaşık 4 katı olan 0.77 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini ve kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, her ne kadar kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın sürücüsünün durakladığından bahisle kaza tespit tutanağında kusur verilmişse de kazanın gerçekleştiği yer (..Cadde ve ... kavşaklarında otoban bağlantı yollarının giriş ve çıkışları) ve kazanın gerçekleşme biçimi göz önünde bulundurulduğunda diğer aracın duraklamasının olası olmadığını, davalıya ait aracın sürücüsünün otoban bağlantı kavşaklarında yavaşlamak zorunda kalan araca arkadan çarptığını, bu bakımdan kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımının kabulünün mümkün olmadığını, davalıya ait aracın sürücüsü kazada tam kusurlu olup kazanın alkolün etkisiyle meydana geldiğini, müvekkili sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet (Trafik) sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı vasıtanın kaza anında alkollü sürücü tarafından sevk ve idare edilmesi nedeniyle zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortası genel şartlarının B-4-(c) maddesi hükümlerine istinaden sigortacının sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, bu nedenle .... İcra Müdürlüğü █████████ E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılan ilamsız takibe 02.08.2019 tarihli dilekçe ile takibe, borca, yetkiye, faize ve ferilerine itiraz edildiğini, davalının yerleşim yerinin Erdemli’de olması nedeni ile yetkili icra müdürlüğünün Erdemli İcra Müdürlüğü olduğu iddiasında bulunduğunu, icra dosyasında yer alan yetki itirazının yerinde olmadığını, Mersin İcra Daireleri ve Mahkemeleri davada yetkili olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç alamadıklarını fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak açılan davanın kabulünü davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğü █████████ E. sayılı dosyasında vaki itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davacı ... Sigorta A.Ş tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı icra dosyası ile takip başlatıldığı, 02.08.2019 tarihinde taraflarınca borca itiraz ettiklerini ve takip durdurulduğunu, akabinde davacının iş bu davayı açtığını, dava konusu kazanın kaza tespit tutanağı incelendiğinde kazanın ... tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı aracın sağ şerit üzerinde duraklaması ve ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın sağ şeritte duraklama yaparak ihlalde bulunan araca çarpması neticesinde gerçekleştiğini ... tarafından sevk ve idare edilen ... plakalı aracın KTK'nın 59.maddesini ihlal etmesi sonucu kazanın gerçekleştiğini, buna ilişkin Yargıtay kararlarının bulunduğunu açılan davanın reddi ile % 20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Belirtilen yasal düzenlemeler düzenlemeler çerçevesinde dosya kapsamında bilirkişi raporu alınmış olup Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas kuruluna dosya gönderilmiş ATK █████/2022 tarihli raporunda özetle;Kaza anı ile alkol ölçümünün yapıldığı saat arasında 38(otuzsekiz) dakika fark bulunduğu, metabolizma sonucu kandaki alkol düzeyinin bir saatte 0,12-0,18 promil, ortalama 0,15 promil azaldığı tıbben bilindiğine göre; █████/2018 tarihinde, saat 07:15'de meydana gelen kazadan 38 (otuzsekiz) dakika sonra yapılan ölçümde 0,77(sıfırvirgülyetmişyedi) Promil saptanan alkol düzeyinin kaza anında 0,84-0,88 promil ve ortalama olarak 0,86 (sıfırvirgülseksenaltı) promil olduğunun kabulü gerektiğini, sonuç olarak alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde "emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edemeyecek halde" olup olmadığının tespitinin bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomodasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tesbitine yönelik detaylı dahili muayenesine ait tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği cihetiyle alkol seviyesi 0,86(sıfırvirgülseksenaltı) Promil bulunan ...'a bu muayeneler yapılmamış olduğundan emniyetli bir şekilde araç sevk ve idare edip edemeyeceği hususunun mevcut verilerle tespit edilemediği, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana gelip gelmediği hususunun sadece kişinin alkol düzeyinin değerlendirilmesi ile tespit edilemeyeceği; kaza oluşumuna sebep olabilecek yol, araç, iklim durumu gibi diğer koşulların kazadaki rolünün tıbbi bir konu olmadığı, kusur sorulması halinde Trafik İhtisas Dairesi'nden görüş alınabileceğini oy birliği ile mütalaa etmişler. Mahkememizce kusur oranları hususunda Adli Tıp Kurumu trafik ihtisas dairesine dosya gönderilmiş Adli Tıp Kurumu Başkanlığının █████/2022 tarihli raporunda özetle; sürücü ...'ın, %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu, sürücü ...'ın, %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğunu rapor etmiştir. Adli Tıp Kurumu raporları birlikte değerlendirilerek dosya bu kez kazanın meydana gelmesinde alkolün etkisinin olup olmadığının değerlendirilmesi için Nörolog, kusur uzmanı ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup █████/2022 tarihli raporunda özetle; sürücü ...'ın 86 promil alkollü olarak karayolunda araç kullanması durumunun, kazanın meydana gelmesine etkisinin olup olmadığı yönündeki değerlendirmede, alkollü şekilde araç kullanmak alkol seviyesi ne olursa olsun bireyin o anki sürüş ehliyeti belirleyecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nüromotor koordinasyon gibi nörolojik, görme gibi oftalmolojik ve genel durumun tespitine yönelik detaylı muayene ile mümkün olduğu, sürücü ...'ın kaza anında bu muayeneleri yapılmadığından kazanın münhasıran alkolün etkisiyle olup olmadığının tespitinin zor olduğunu, sonuç ve kanaate olarak kazanın oluşmasına alkolün etkisi büyük oranda mevcut olduğunu, bunun yanında aşırı yorgunluk, dikkatsizlik, konsantrasyon eksikliğinin kazada büyük derece etken olduğu, davacının kusur oranına %50 kusurlu göre davalıdan %50 kusurlu █████/2018 tarihi itibarıyla 32.060,00-TL alacağı olduğunu heyet halinde rapor etmişler. Taraf itirazları nazara alınarak dosya yeni bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup , Nöroloji Uzmanları Dr. ..., Dr. ..., Prof. Dr. ...'in mahkememize sunmuş oldukları █████/2023 UYAP tarihli, heyet raporlarında özetle; 07.07.2022 tarihli sayın ..., sayın ..., sayın Dr. ... tarafından .... Ticaret mahkemesine sunulmuş olan bilirkişi raporunda ... plaka sayılı tanker sürücüsü ...'ı %50 oranında kusurlu, ... sayılı otomobil sürücüsü ...'ı da %50 oranında kusurlu olarak değerlendirildiği, sürücü ...'ın, almış olduğu alkolün, kazanın meydana gelmesinde diğer sürücünün de kusurunun olduğu dikkate alındığında münhasıran (tek başına) etkili olmadığı heyet halinde rapor etmişler. Nörolog ve kusur uzmanı bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede kazanın salt alkolün etkisiyle meydana geldiğinden bahsedilmesi imkanı bulunmadığı, kazanın trafik kurallarına aykırı hareketten kaynaklandığının belirtildiği, bu değerlendirme nazara alındığında sigorta şirketi yönünden mevcut yerleşik içtihatlar nazara alındığında salt alkolün etkisi altında kaza gerçekleşmemiş olması sebebiyle rücu hakkının olmadığı, kazanın münhasıran alkolün etkisi altında gerçekleşmediği ve sigortalı araç sürücüsünün tek başına kusurlu olmasının kazayı poliçe teminatı kapsamından çıkarmadığı değerlendirilerek davacının davasını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın mühnasıran alkol etkisiyle gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu kararın yasaya aykırı olduğunu, zira dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporu nöroloji ve trafik alanında birlikte değerlendirme yapılmadan uzmanlık alanları uyumsuz kişilerden alındığını, kazaya ilişkin tutanak içeriği tartışmalı olmasına rağmen tanık deliline dayanılmış ancak tanıklar dinlenmeden rapor alındığını, raporların çelişkili olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER :

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacı sigorta şirketi tarafından üçüncü kişiye ödenen tazminatın davalı sigortalıdan rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve işbu karara karşı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi bulunduğu konusunda bir çekişme bulunmayıp, uyuşmazlık sigortalı araç sürücüsünün alkollü olarak araç kullanması nedeniyle sigorta şirketi tarafından üçüncü kişiye yapılan ödemenin sigortalıya rücu edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar....İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur" hükmü yer almaktadır.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95/2. maddesinde ise; "Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmü ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/2 maddesinde; “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” düzenlemesi mevcuttur.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde sigorta ettirene rücu halleri düzenlenmiş olup, buna göre, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar rücu sebebi olarak kabul edilmiştir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (YHGK 23.10.2002 gün ve ███████-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve ███████-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve ███████-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ███████-624-713 sayılı ilamları).

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, meydana gelen kazada, ... plaka sayılı akaryakıt tankeri sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddesi hükümlerini ihlal ettiğinden eşdeğerde % 50 (yüzdeelli) oranında olduğu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'ın ise aynı Kanun'un 59.maddesi ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 117.maddesi hükümlerini ihlal ettiğinden Karayolları Trafik Kanunu'n 52/A-B ve 48 maddelerindeki hükümlerini ihlal ettiğinden eşdeğerde % 50 (yüzdeelli) oranında olduğu, nörolog bilirkişisi kurulunun raporunda ise kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'ın almış olduğu alkolün münhasıran (tek başına) etkili olmadığı hususunda görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca, davacı sigorta şirketi nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı akaryakıt tankeri sürücüsünün kazanın oluşumunda %50 oranında ve davadışı ... plaka sayılı otomobil sürücüsünün %50 oranında kusurlu olduğu, davaya konu kazanın salt alkolün etkisinde meydana gelmediği, diğer araç sürücüsünün de kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunduğu anlaşılmış, sonuç olarak ilk derece mahkemesince rücu koşullarının gerçekleşmediği kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alınan179,90.TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 552,1.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır