bursa bölge adliye mahkemesinin, mahkeme hakiminin tarafsızlığına yönelik şüphe iddiaları nedeniyle yapılan reddi hakim talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesine ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesi sonucu verilen gerekçeli kararı.

Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, mahkeme hakiminin tarafsızlığına yönelik şüphe iddiaları nedeniyle yapılan reddi hakim talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmesine ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesi sonucu verilen gerekçeli kararı.

Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, davalının mahkeme hakiminin bilirkişi raporu ve tanık dinletme hususundaki ara kararlarıyla ihsas-ı reyde bulunduğu iddiasıyla yaptığı hakimin reddi talebinin ilk derece mahkemesince kötü niyetli bulunup reddedilerek disiplin para cezası uygulanması kararına karşı istinaf başvurusunu değerlendirmiş olup, hakimin yargı yetkisi kapsamındaki ara kararlarının tek başına reddi sebebi teşkil etmeyeceğini, tarafsızlığı ihlal edici başkaca bir eylemin yeterli delillerle ispatlanması gerektiğini belirtmiştir.

T.C. BURSA BAM ..... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

G E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO :

KARAR NO :

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BURSA 3... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :

NUMARASI :

REDDİ HAKİM TALEBİNDE

BULUNAN DAVALI : -

VEKİLİ : Av.

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Reddi Hakim İncelemesi

Hakimin reddi talebinin reddine ilişkin merci kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun incelemesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan inceleme raporu incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

HMK.'nun 36/1 maddesinde ''Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Davalılardan .............. vekili reddi hakim dilekçesinde özetle; mahkemenin ...... esas sayılı dava dosyası kapsamında görülen 01.02.2021 tarihli celsede verilen 3 numaralı ara kararında dosya içerisine ibraz edilen bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle yeni bir heyetten, keşif icra edilerek yeni bir bilirkişi raporu alınması yönündeki taleplerinin reddedilerek sözlü yargılamaya geçildiğini, söz konusu ara kararda bahsi geçen hüküm kurmaya elverişli olduğu ifadesiyle, kararı imzalayan Hâkim ...........'in dava sonu kurulacak hüküm ile ilgili olarak nihai görüşünü açıkladığını, başka bir ifadeyle ihsas-ı reyde bulunduğunu, dosyanın █████/2019 tarihli celsesinde davacının tanık dinletilmesine muvafakatlerinin olmadığının beyan ettiklerini ancak ahkeme hakimince bu hususta herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin tanık dinlenilmesine karar verildiğini, bu konuda taraf vekillerine isim ve adres bildirme konusunda da 2 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı vekili tarafından süresi geçtikten sonra tanık listesinin dosyaya ibraz edilmiş olduğunu, bu hususta dosyaya dilekçe sunulduğunu ve keşfi mahalinde sözlü olarak belirtilmiş olmasına rağmen yine bu talebin değerlendirilmeyerek davacı tanıklarının dinlendiğini, bu hali ile mahkeme hakiminin taraflar arasındaki ihtilafta tarafsızlık ilkesine şüphe düşüren davranışları nedeniyle dosyadan çekinmesini, aksi takdirde hakimin reddi taleplerinin değerlendirilmesini talep etmiştir.

HMK.'nun 38.maddesi hâkimin reddinin dilekçeyle talep edileceğini ve öncelikle reddetilen hâkimin bir hafta içinde dosyayı inceleyerek ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildireceğini düzenlemektedir.

İncelenen dosya içeriğinde reddedilen hakim mütalaada bulunmayacağını belirttiği görülmektedir.

HMK.'nun 40.maddesinde incelemeyi yapacak merci düzenlenmektedir. Buna göre; red talebi öncelikle toplu mahkemede reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece ve reddedilen hakim tek hakimli mahkemede görev yapan bir hakim ise madde de ayrıntılı olarak düzenlenen merci tarafından incelenecektir.

Buna göre belirlenen inceleme merci olan Bursa 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.02.2021 tarih ████████ D.iş esas sayılı kararı ile hakimin reddi için ileri sürülen hususlar H.M.K.’nun 36. maddesinde tanımı yapılan sebeplerden olmadığı gerekçesiyle hakimin reddi talebinin reddi ile red talebinin kötü niyetle yapılmış olduğu ve red talebi hakkında esastan red kararı verildiği gözetilerek , HMK 42/4 uyarınca red talebinde bulunan davalı hakkında 1.500,00 TL disiplin cezasına karar verdiği görülmektedir.

HMK.'nun 43/2.maddesinde ''Esas hüküm bakımından istinaf yolu açık bulunan dava ve işlerde ise ret talebi hakkındaki merci kararlarına karşı tefhim veya tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; bu hâlde 347 nci madde hükmü uygulanmaz. Bölge adliye mahkemesinin bu husustaki kararları kesindir.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Hakimin reddi talebinin reddine ilişkin merci kararının, hakimin reddi talebinde bulunan davalı vekiline 02.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 10.03.2021 tarihli dilekçesi ile istinaf yoluna başvurduğu ve istinaf başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmaktadır.

HMK'nun 36.maddesinde hakimin red sebepleri sayılmış olup bu sebepler sınırlıdır. Ancak tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hali genel bir düzenleme olup, maddede sayma yolu ile gösterilmemiş olsa dahi, hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren diğer sebeplerle de reddi mümkündür. Ancak hakimin reddi, doğal hakim ilkesinin istisnası niteliğinde olduğundan hakimin tarafsız davranmadığı hususundaki iddianın yeterli deliller ile ispatı gerekir. Hakimin yargı yetkisi kapsamındaki ara kararları kanunda gösterilen yasa yollarına tabi olup, tarafsızlığı ihlal edici başka bir eylemi ispat edilmeyen hakimin sırf ara kararların hatalı olduğu ve benzeri nedenlerle reddi mümkün değildir.

Somut olayda hakimin yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik talep hakkında bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu şeklindeki beyanı, bilirkişi incelemesi yapılmasına yönelik talebin reddi gerekçesi kapsamında bir beyan olup, hakimin kanunen gerekmeyen halde görüşünü açıklaması şeklinde değerlendirilemez.

Hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği iddiası yasa yolları denetiminde öne sürülmesi gereken bir husus olup, hakimin tarafsızlığını bozarak kasten hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiği ispat edilemediğine göre bu iddianın da hakimin reddi için yeterli sebep olmadığı açıktır.

Öte yandan Yargıtay kararlarında, talebin açık bir şekilde kanuni düzenleme ve yerleşik Yargıtay içtihatları karşısında kabul edilmeyeceği belli olmasına rağmen usul ve yasaya uygun bulunmayan talebin öne sürülmesi kötü niyet olarak tanımlanmıştır. Bu durumda inceleme merci tarafından disiplin para cezası uygulanmış olması doğrudur.

H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle,

İlk derece mahkemesi kararı hukuka uygun olduğundan HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

Harçlar Kanunu'nun Eki-1 sayılı tarife A-III-2-a maddesi uyarınca alınması gereken 59.30 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

İstinaf gider avansının kullanılmayan kısmının istinaf edene iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 05.07.2021 arihinde oy birliği ile karar verildi.

KANUN YOLU : HMK'nun 362/1 maddesi uyarınca kesin olmak üzere

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : █████/2021

Başkan

e-imza

Üye-

e-imza

Katip

e-imza