kamulaştırma kanununa dayalı irtifak hakkı bedelinin tespiti davasında net gelir yöntemi, objektif değer artışı ve vekalet ücreti talebinin temyiz incelemesi.

Kamulaştırma Kanununa dayalı irtifak hakkı bedelinin tespiti davasında net gelir yöntemi, objektif değer artışı ve vekalet ücreti talebinin temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesi üzerine davacı idare vekili tarafından, belirlenen bedelin fahiş olduğu ve kendi lehlerine vekalet ücreti hükmedilmediği gerekçeleriyle yapılan istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; davacı vekilinin aynı gerekçelerle temyiz talebi incelenerek, kamulaştırma bedelinin taşınmazın niteliğine uygun olarak net gelir yöntemiyle ve kanuni objektif değer artışları dikkate alınarak hesaplanmasının, ayrıca davacı idare lehine vekalet ücreti verilmemesinin usul ve kanuna uygun olduğu tespit edilerek bölge adliye mahkemesi kararının onandığı anlaşılmaktadır.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ...(Adıyaman) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Adıyaman ili, ... ilçesi, ... köyü 1 04... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın üçüncü sınıf tarla vasfında olduğunu, çok yüksek bir kamulaştırma bedeline hükmedildiğini, irtifak alanı içinse çok fahiş bir bedele hükmedildiğini, metrekare fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan objektif değerlerin çok fahiş hesaplandığını, dava konusu parsele daha uygun parsellerin dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgeden seçilerek emsal olarak alınması gerektiğini, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvuruda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmaz sulu kısmen kapama bağ, kısmen kapama badem bahçesi olarak değerlendirilip olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilip, Yargıtay içtihatlarına uygun olmak üzere kapitalizasyon faiz oranı da %4 olarak uygulanarak ve taşınmazın konumu dikkate alınarak %10 objektif değer artışı verilmek suretiyle sonuç metrekare birim değerinin 78,95 TL/m² olarak tespit edilip bu metrekare birim değerinin ve irtifak değer kaybı oranının Yargıtay içtihatlarına uygun olarak hesaplandığı, davaya konu taşınmaz bakımından net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve bu değer üzerinden irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında istinaf edenin sıfatı dikkate alındığında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yönündeki İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu, bu itibarla İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan hükmün ve yapılan yargılamanın usul ve kanuna, Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.