Danıştay, Diyarbakırda yapılan arazi toplulaştırma işleminin, müşterek hisseli mülkiyeti azaltıp eşdeğer parsel tahsisiyle hukuka uygun olduğuna hükmederek iptal istemini reddetti.
Özet: Davacılar, Diyarbakırda gerçekleştirilen arazi toplulaştırması işleminde eski parsellerinin verimlilik, sulama sistemi ve mülkiyet hakları açısından dezavantajlı duruma geldiğini, yeni tahsis edilen parsellerin eşdeğer olmadığını ve işlemin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek iptalini talep etmişlerdir. Mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesiyle, toplulaştırma sürecinde müşterek hisseli mülkiyetin teknik zorunluluklarla azaltıldığı, yeni parsellerin konum, verimlilik ve yapısal olarak eski parsellerle eşdeğer olduğu, yasal kesinti oranlarına uyulduğu ve işlemin hukuka uygun olduğu tespit edilerek davanın reddine karar verilmiş, bu karar istinaf ve temyiz aşamalarında da onanmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : 1- ...2-...3- ... 4- ... 5- ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) :... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Arazi Toplulaştırması ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri kapsamında Diyarbakır ili, Bismil ilçesi, ... Kırsal Mahallesinde bulunan eski ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu eski ... nolu parsel ile birlikte dava konusu edilmeyen diğer toplulaştırma konusu bütün parsellerdeki hisseleri dikkate alınarak bütün olarak incelendiğinde; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., nolu taşınmazlarda 19 kişinin; ... nolu taşınmazda 31 kişinin; ... nolu taşınmazda 38 kişinin; ... nolu taşınmazda 40 kişinin müşterek hisseli, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ... ve ... nolu parsellerde de 80'den fazla müşterek hisseli olduğu, buna karşılık yeni tahsis edilen ... nolu parselde 5 müşterek,... nolu parselde 7 müşterek,... nolu parselde 5 müşterek, ...nolu parselde 6 müşterek,... nolu parselde 31 müşterek hisseli olarak yer tahsisi yapıldığı dolayısıyla, davacılara ait taşınmazlarda bulunan müşterek hisseli mülkiyetin önemli ölçüde azaltıldığı, dava konusu eski parsel yerine yeni verilen taşınmazların davacılara ait diğer eski kök parseller üzerinden verildiği ancak tek parselden yer verilmesinin çok sayıda müşterek malik, fiili kullanım durumu ve sabit tesislerin korunması gerekliliğinden kaynaklı olarak mümkün olmadığı, davacıların müşterek maliki olduğu parsellerin konum, verimlik ve arazi yapısı itibariyle eşdeğer olduğu, yeni tahsis edilen parsellerde sahadaki arazi yapısına ve sabit tesisleri yerinde korumak amacı ile olabilecek en uygun en boy oranında ve şekilde parseller oluşturulduğu, KYP kesintisi miktarının %2,12231 oranında ve yasal sınır olan %10'un altında olduğu dolayısıyla davacılara toplulaştırma öncesinde müşterek malik oldukları 40 ortak parseldeki taşınmaz mülkiyetinin yapılan toplulaştırma işlemi ile 5 adet parselde ve çok daha az sayıda müşterekli olarak parseller oluşturmak suretiyle yapılan toplulaştırma işleminin anılan parseller yönünden toplulaştırma amaç ve ilkeleri ile hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılara tarafından eski ... parsel sayılı taşınmazın çok daha verimli olduğu ayrıca eski parsellerinden önemli bir kısmı ayrılarak hissedar Hazineye, yarısı da diğer müşterek malik dava dışı...'a verildiği ve müstakil parsel oluşturulduğu, kendilerine miras kalan taşınmazın bu şekilde ellerinden alındığı, üzerinde sulama sistemi bulunduğu pamuk ekildiği, yeni ve eski taşınmazların eşdeğer olmadığı daha verimsiz ve kuru yerden verildiği belirtilerek temyiz konusu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE :Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin reddine,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.