diyarbakırda 2942 sayılı kamulaştırma kanunu uyarınca iş yeri muhdesat bedelinin tespitine ilişkin, yapı sınıflandırması ve yasal faiz başlangıcı uyuşmazlığına odaklanan çok aşamalı yargı süreci kararı.

Diyarbakırda 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca iş yeri muhdesat bedelinin tespitine ilişkin, yapı sınıflandırması ve yasal faiz başlangıcı uyuşmazlığına odaklanan çok aşamalı yargı süreci kararı.

Özet: Söz konusu hukuki evrakta, davacı idare ile davalılar arasındaki bir muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesince verilen kabul kararının taraflarca istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi, hükme esas alınan bilirkişi raporunda muhdesatın yapı sınıfının hatalı belirlenerek yüksek bedel tespiti ve faiz başlangıç tarihinin yanlış hesaplanması nedenleriyle ilk derece kararını kaldırarak düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuştur; bu kararla kamulaştırma bedeli 39.780 TL olarak revize edilmiş, davanın bu yeni bedel üzerinden kabulüne karar verilmiş, ancak bu karara karşı da taraflarca temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 21... , 41, 42 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan davalılara ait 29,40 m²lik iş yerinin kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, kararın yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden de hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hüküm kurmaya yeterli olmadığını, bilirkişilerce takdir edilen metrekare birim fiyatının çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yapıya 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının değerlendirme yılına ait Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliği'ne göre bulunan resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak dava konusu dükkan niteliğindeki muhdesatın 3. sınıf A grubu yapılardan olduğu kabul edilip buna göre değer biçilmesi gerekirken, 3. sınıf B grubu yapı sınıfında kabul edilerek fazla bedel tespit eden bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması, dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından dava tarihinden 4 ay sonrası olan 12.07.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerekirken faizin başlangıç tarihinin davacı idare tarafından kamulaştırma bedelinin depo edildiği tarih kabul edilmek suretiyle hüküm kurulması doğru görülmediğinden ve Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinden davacı idarenin kıymet takdir komisyonu tarafından belirlenen bedelin mahsubundan sonra kalan ve karar kesinleştiğinde ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta bloke edilen fark bedelin dava tarihinin 4 ay sonrasından başlayarak Dairelerinin karar tarihine kadar işleyecek yasal faizi ve diğer nemalarıyla birlikte derhal hak sahibine ödenmesi gerektiğinden Dairelerince yeniden yapılan hesaplamaya göre dava konusu taşınmaz için 39.780 TL kamulaştırma bedeli takdir edilmesi gerektiği, Mahkemece bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken eksik değerlendirme sonucu fazla bedele hükmedilmesi usul ve kanuna aykırı bulunduğundan tarafların istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalılar arasındaki muhdesat kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu yapılara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin ve davalılar ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden ve davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.