Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, araçtan çalınan ticari defterler için zayi belgesi istemini basiretli tacir özen yükümlülüğü eksikliği nedeniyle reddetti.
Özet: Bir şirket, aracından çalınan yevmiye, kebir, envanter defterleri, fatura ve SGK dosyaları gibi ticari belgelerin zayi olduğunu tespit ettirmek amacıyla zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını onamış ve davacının ticari defter ve belgeleri şirkette, muhasebecide veya uygun bir yerde muhafaza etmeyip araçta bulundurması nedeniyle basiretli bir tacir gibi davranmadığına ve gerekli özeni göstermediğine hükmederek, bu durumdaki hırsızlık olayının mücbir sebep sayılmayacağını belirtip zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle başvuruyu esastan reddetmiştir.
T.C. BURSA BAM . HUKUK DAİRESİ
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ.. HUKUK DAİRESİDOSYA NO :.KARAR NO : .T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ :..KARAR TARİHİ :.NUMARASI :.TALEP EDENLER : .TALEP KONUSU : Zayi Belgesi Verilmesi İstemliTALEP TARİHİ : .KARAR TARİHİ : .KARAR YAZIM TARİHİ : .Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP ÖZETİ:Talep edenlar vekili dilekçesi ile; █████/2021 günü, müvekkilinin...plakalı aracında bir hırsızlık olayının meydana geldiğini, müvekkilinin saat 14.30 sıralarında ...Mahallesi Kerpiçli Mevkiinde bulunan arazilerine bakmak üzere aracını park etmiş ve arazilere gitmiş olduğunu, yaklaşık 30 dakika sonra aracının yanına döndüğünde ... plakalı aracının sağ arka camının taş ile kırıldığını, aracın içerisinde bulunan beyaz zarftaki 500,00 TL paranın ve 2016-2017-2018-2019-2020-2021 yevmiye, kebir, envanter evraklarının ve 2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait fatura ve SGK dosyalarının çalındığını fark ettiğini ve kolluk kuvvetlerine de giderek şikayetçi olduğunu belirterek çalınan evraklar için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece, dosya kapsamı uyarınca; davacının defter ve belgeleri saklama konusunda gerekli özen ve dikkati göstermediği açıkça ortadadır.Zira davacı dava dilekçesinde █████/2021 günü davaya konu belgelerin bulunduğu aracını kitlediğini aynı gün aracının yanına geldiğinde hırsızlık olayını öğrendiğini beyan etmiştir. 6102 sayılı TTK 82/7. maddesine göre, zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi, davacının basiretli bir tacir gibi dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, defter ve kayıtlarının şirket merkezinde, muhasebecide veya uygun bir yerde bulunmasının mutad uygulama olduğu, dava konusu olayda defter ve koçanların araçta muhafaza altına alındığı, yasal saklama yükümlülüğü olan belgelerin araç içinde taşınması ve saklanması kabul edilemez. Önemli eşyalar önemlerine uygun biçimde muhafaza edildiğinde gereksiz eşya gibi algılanmaz. Tacir için önemli sayılacak kayıt ve belgelerin özensiz bir şekilde bahsedildiği gibi yaşanan bir hırsızlıktan dolayı kaybolması ve akıbetinin bilinmemesi mücbir sebep kapsamında değerlendirilemez. Bu anlamda davacının basiretli davranmadığının aşikar olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı, talep edenler vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Talep edenler vekili istinaf dilekçesi ile; ticari defterlerin araçta bulunmasının kusur olarak görüldüğünü ancak defter ve belgelerin araçta bulunmasının olayın oluşuna göre özen yükümlüğüne aykırı kabul edilemeyeceğini, araç içerisinde siyah poşet içerisinde muhafaza yapıldığını, müvekkilinin süresi içerisinde davayı açtığını ve olay sonrası derhal kolluğa başvurduğunu, hırsızlık olayının mağduru olduğunu ve kusuru bulunmadığını belirterek yerel mahkeme kararını kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:Talep, TTK'nın 82/7 maddesi gereğince ticari defter ve kayıtların zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı talep edenler vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, özellikle tacirin, zayi isteminde bulunabilmesi için ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması gerekmekte olup, ticari defter ve belgelerin mutat olarak bulunması gereken yer dışında herhangi bir neden göstermeksizin bulundurulması dolayısıyla basiretli bir tacir gibi davranmadığı muhafaza edilecek yer konusunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği bu sebeple zayii belgesi verilmesi koşullarının somut olayda mevcut olmadığının anlaşılması karşısında yerel mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu sonucuna varılmakla istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Talep edenler vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına (harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),3-Talep edenler tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine, 4-Harç ve karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu HMK'nın 362/1-ç maddesi uyarınca oy birliği ile kesin olarak karar verildi. █████/2025 ...Başkan... e-imza...Üye... e-imza...Üye... e-imza...Katip... e-imza