bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin, nakliyat aracı sorumluluk sigortası kapsamında üst geçit çarpmasıyla oluşan konteyner hasarına ilişkin tazminat davası gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, Nakliyat Aracı Sorumluluk Sigortası Kapsamında Üst Geçit Çarpmasıyla Oluşan Konteyner Hasarına İlişkin Tazminat Davası Gerekçeli Kararı.

Özet: Bir taşıma şirketi, sigortalı olduğu nakliyat aracı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında, taşıma sırasında aracındaki konteynerin üst geçide çarpması sonucu oluşan ve Türk Ticaret Kanunu gereği üstlendiği zararı eşya sahibine ödemesi üzerine, bu zararın sigorta şirketi tarafından eksper raporunun hatalı olduğu ve poliçedeki özel hükümler uyarınca teminat kapsamında olduğu iddiasıyla tazmin edilmesini talep etmek için dava açmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı taraf sigorta şirketi arasında ... poliçe numarası ile nakliyat aracı sorumluluk sigorta poliçesi tanzim edildiğini, poliçe başlangıç tarihi 14.02.2024, bitiş tarihi 13.02.2025 olduğunu, 26.03.2024 tarihinde müvekkile ait araç olan ... plaka sayılı araca 4 adet Flat Rack Konteyner yüklenmiş ve ... depo (...,...) dan ... ... deposuna sefer halindeyken konteyner kapağının üst geçide çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası yaşandığını, aracı kullanan personel müvekkil şirket çalışanı olduğu, kaza sonucunda 1 adet flat rack konteyner kapağı hasar görmüş ve 8075,75 Euro zarar oluştuğu, zarara ilişkin ... firması tarafından ... Nolu fatura tanzim edilmiş ve müvekkil tarafından ödendiği, kaza sonrası müvekkil 11.07.2024 tarihinde sigorta şirketine başvuru yapmış, sigorta şirketi hasar tazmin başvurusu sonrası 12.07.2024 tarihinde eksper ataması gerçekleştirmiş ve 12.08.2024 tarihinde ... numaralı eksper raporu tanzim edildiği, düzenlenen rapora göre "Kasis ve tümseklerin seferin olağan şartları olup, kasisten geçerken yükün kapağının açılması hususunda nakliyecinin herhangi bir kusuru söz konusu olmadığı ve bu sebeple bu hasarın teminat kapsamında değerlendirilmeyeceği kanaatindeyiz." şeklinde düzenlendiği, rapor nedeniyle sigorta şirketi talebin olumsuz olarak sonuçlandırdığı, tanzim edilen eksper raporunun hatalı olduğu, TTK M. 875'e göre " Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur." şeklinde belirtildiği, taşıyıcının eşyanın zıyaından veya hasarından meydana gelen zararlardan sorumluluğu prensip olarak eşyayı teslim aldığı anda başlar ve teslim ettiği anda sona ereceği, ancak zıya veya hasara sebep olan olay taşıma esnasında gerçekleşmiş, zıya veya hasar ise teslimden sonra ortaya çıkmışsa taşıyıcı bu zarardan da sorumlu olduğu, müvekkil şirkete ait araca konteynerlar usulüne uygun şekilde yüklenmiş ve yolculuk başlamış, yüklemenin tamamlanmasından itibaren taşınan eşya müvekkilin himayesinde olduğu, TTK m.875 doğrultusunda da taşıma esnasında meydana gelecek zararlardan sorumlu olduğu, dava konusu olay taşıma esnasında gerçekleşmiş olup, müvekkilin sorumluluğunda olduğu açık olduğu, müvekkil şirket ileride meydana gelebilecek muhtemel zararlar karşısında kendisini güvence altına almak amacıyla davalı şirket ile nakliye aracısı sorumluluk sigortası yaptırdığı, nakliyat Sigortası; kara, deniz, hava ve demir yoluyla bir yerden diğer bir yere taşınmakta olan her türlü yükün, taşınmaları sırasında karşılaşabilecekleri tehlikelerden kaynaklanan hasarlara karşı, Genel ve Özel Şartlar ile belirlenmiş sınırlar çerçevesinde teminat sağlamakta olduğu, taraflar arasında yapılan poliçeye göre de nakliyat sırasında gerçekleşecek hasar veya zararlar teminat altına alınmış, ayrıca sözleşmenin notlar bölümünde " Bu poliçe sigortalının, poliçe teminatları altındaki bir operasyonundan kaynaklanan ya da sonucu olan zarar ya da hasarlardan dolayı kısmen ya da tamamen kusurlu bulunduğu durumlar için, herhangi bir sınırlamaya tabi olmaması halinde kargo sorumluluk sigortası ile teminat altına alır." şeklinde belirtildiği, nitekim sigorta poliçesinde "Köprü, Viyadük vb üst geçide çarpma sonucu meydana gelen hasarlar sigortalının sorumluluğu kapsamında ve herhangi bir sınırlayıcı maddeye tabi olmaması halinde kargo sorumluluk sigortası ile teminat altına alır." şeklinde belirtildiği, TTK M.875'e göre taşıma sırasında hasarın gerçekleşmiş olması ve müvekkilin sorumluluğunda bulunması nedeniyle müvekkil eşya sahibine 8075,75 Euro ödeme gerçekleştirdiği, sigorta şirketi ekspertiz raporunda müvekkilin kusurunun olmadığını iddia etmiş, ancak taşıma esnasında gerçekleşen bir kaza müvekkilin sorumluluğunda olduğu, konuya ilişkin ... Arabuluculuk Bürosunun 2024/... sayılı arabuluculuk dosyası ile anlaşmama şeklinde tutanak düzenlendiğini, açıklanan sebeplerle müvekkilin taşıma esnasında gerçekleşen zarar için ödediği bedelin sigorta şirketince karşılanması için mahkemenize başvurma zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek davanın kabulü ile, 26.03.2024 tarihinde taşıma sırasında gerçekleşen kaza nedeniyle ödemiş olduğu zarar bedeli olan şimdilik 100 EURO (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik) alacağının kaza tarihinden itibaren hesaplanacak olan yabancı para borcunun faizinde ... Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesi olup, bu sebeple yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı, taşınan malın sahibi olmadığı, davacının işbu davayı kendi sigortacısına açabilmesi için öncelikle kendi taşıması sırasında oluştuğunu iddia ettiği hasarı, malın sahibine ödemiş olması gerektiği, aksi takdirde istikrarlı ... 11. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre davacının aktif husumet ehliyeti bulunmayacağından, işbu davanın reddi gerektiği, TTK 863 gereği dava konusu hasarda taşıyıcının bir sorumluluğu olmadığını, hazırlanan ekspertiz raporu 6. Sayfasında yapılan tespitlere ve fotoğraflara göre, ayrıca sürücü beyanı da dikkate alındığında hasarın taşıyıcının bir kusuru sebebiyle değil gönderici hatasından kaynaklandığı tespit edildiği, sürücü malı teslim aldığı sırada yaptığı göz ile yaptığı kontrolde ve yine gönderici tarafından yapılan yüklemede herhangi bir konteynerin kapağının açık olduğu tespit edilmemiş, nitekim hasar sonrası çekilen fotoğraflarda da görüleceği üzere açık konteyner kapağının malın gönderici tarafından taşıyıcıya teslimi sırasında da açık olmuş olması ve açık kapağın hem taşıyıcının hem de göndericinin gözünden kaçmış olması mümkün olmadığını, hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sürücünün de beyan ettiği üzere, konteynerin kapağı yolculuk başladıktan sonra kasislerden-tümseklerden geçerken açılmış ve yolculuk başladıktan kısa bir süre sonra açılan konteyner kapağı bir üst geçide çarptığı, TTK m. 863/1 hükmünde; “Sözleşmeden, durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça; gönderen, eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, bağlayarak, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorundadır." düzenlendiği, davacı sigortalı, poliçenin 12. Sayfasında yer alan 3.10.4. yükümlülüğe de aykırı davranarak sigortacısının onayı olmadan işbu hasarı ödediğini iddia ettiğinden hasar poliçe teminatı dışına çıkmış olduğu, talep edilen hasar bedeli fahiştir ve taşıyıcının sorumluluğu Türk Ticaret Kanunu maddelerine uygun olarak hesaplanmadığını, muafiyet meblağı dikkate alınması gerektiği, sigortacı olan müvekkile, sigorta poliçesi sebebiyle husumet yöneltildiğinden, sigortacının ancak poliçe şartları ve limitleri ile sınırlı olarak sorumluluğu söz konusu olacağı, poliçe 2. sayfasında 2.000 Euro muafiyet kaydı mevcut olup, davacı tarafça söz konusu limit ve muafiyeti dikkate alınmadan dava açıldığı, davacı yan, müvekkili hiçbir zaman temerrüde düşürmediğinden Ticaret Kanunu'ndaki temerrüd şartları oluşmadığını belirterek davanın reddi ile, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: kaza tespit tutanağı, trafik tescil kayıtları, Nakliye Aracısı Sorumluluk (...) Sigorta Poliçesi ve hasar dosyası, konteyner hasar bedeli faturası, cari hesap öreneği, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava; 26.03.2024 tarihinde yurt içi taşıma sırasında hasarlanan emtiaya ilişkin davacı taşıyıcı tarafından ödenen hasar bedelinin Nakliye Aracısı Sorumluluk (...) Sigorta Poliçesi gereği davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Taraflar arasında ... numaralı , 14.02.2024-13.02.2025 tarihleri arasında geçerli Nakliye Aracısı Sorumluluk (...) Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş olup, 26.03.2024 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araca 4 adet flat rack konteyner yüklenmiş ve ... depo (...,...) dan ... ... deposuna sefer halindeyken konteyner kapağının üst geçide çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası yaşandığı, kaza sonucunda 1 adet flat rack konteyner kapağı hasar görmüş ve 8075,75 Euro zarar oluştuğu, zarara ilişkin ... firması tarafından ... Nolu fatura tanzim edilmiş ve sunulan cari hesap kayıtları gereğince davacı tarafından ödendiği, kaza sonrası sigorta şirketine yapılan başvuru sonucu tanzim edilen 12.08.2024 tarihinde düzenlenen rapora göre özetle, "Sigortalı ... ... firmasının ... ... depodan aldığı 4 adet flat rack konteyner ... ... ... depoya taşıması sırasında üst geçide çarpması sonucu 1 adet konteynerde hasar meydana gelmiştir. Hasarlı konteynerin onarımının mümkün olmaması sebebiyle konteyner pert olmuş ve gümrüğe terk edileceği beyan edilmiştir. Toplamda 8.075,75 EUR tazminat talep edilmiş olup muafiyet ve sovtaj sonrasında nihai hasar 6.075,75 EUR olarak hesaplanmıştır. Hasar sebebi; taşınan konteynerin mekanizmasındaki bir sorun sebebiyle sevkiyat esnasında konteynerin kapağının açılması ve üst geçide çarpmasıdır. Konteynerin kapağının aracın kasisten geçtiği esnada açıldığı beyan edilmiştir. Ancak kasis-çukur ve ... karayolu nakliyesini olağan şartlarıdır. Kasis sebebiyle konteynerin kapağının açılmasından kaynaklanan hasarda nakliyeci sorumlu tutulamayacağı kanaatindeyiz... " şeklinde rapor tanzim edilmekle, ekspertiz raporu doğrultusunda hasarın teminat kapsamı dışında olduğu belirtilerek davalı tarafça ödeme yapılmadığı görülmüştür. Mahkememizce taraflarca dayanılan deliller toplandıktan sonra, dosyanın bilirkişiye tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiş, bu kapsamda █████/2025 tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür. Davacı vekili 11.02.2026 tarihli ıslah dilekçesi ile, müvekkilinin kaza nedeniyle ödemiş olduğu zarar bedeli olan şimdilik 100,00 Euro olarak açılan dava bedelinin 5675,75 Euro artırarak 6.075,75 EURO alacağının kaza tarihinden itibaren hesaplanacak olan yabancı para borcunun faizinde ... Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır. Somut olayda, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ve buna bağlı ... plakalı yarı römorku ile ... istikametinden ... istikametine seyir halindeyken ... önüne geldiği esnada aracın üzerinde bulunan konteyner üst kapağının açık olmasından dolayı ... önünde bulunan üst geçide çarpması neticesi tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olup, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; sürücünün 2918 sayılı K.T.K 'nın 65. maddesinde araçların yüklenmesinde, yönetmeliklerle belirlenen ölçü ve esaslara aykırılık ve 47/1-D trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen

diğer kural yasak zorunluluk ve yükümlülüklere uymamak kuralını ihlal ettiğinden asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiş olup, öte yandan hasar tek taraflı trafik kazası sonucu meydana gelmiş olsa da, taşıyıcı asli kusurlu ise de ağır kusurlu olduğu kabul edilemeyeceğinden taşıyıcı bakımından TTK'nın 882. maddesindeki sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiği, eksper raporunda hasar hesaplamasında, mağdur ...’ın hasarlı flat rack konteyner için talebi toplamda 8.763,00 USD olduğu, sıfır konteynerin piyasa değerinin 18.000-22.000 USD aralığında olması ve konteynerin 2023 model olması sebebiyle talep tutar makul bulunmuş olup tazminat hesaplamasında dikkate alındığı, çeki listesine göre emtianın brüt ağırlığı 5.850,00 kg olup, buna göre azami sorumluluk limit 5.850,00 kg x 8,33 SDR x 1,3272 USD/SDR = 64.675,12 USD olduğu, hasarlı emtianın bedeli SDR limitinden daha düşük olduğu, hasarlı konteyner bedeli 8.763,00 USD (EUR/USD=1,0851) EUR Karşılığı 8.075,75 EUR - Muafiyet Tenzili -2.000,00 EUR = 6.075,75 EUR olarak hesaplandığı, alınan bilirkişi Taraflar arasında tanzim edilen Nakliye Aracısı Sorumluluk (...) Sigorta Poliçesi gereğince, karayolu taşımacısı ve taşıma organizatörü sigortalı faaliyetler arasında bulunmakta olup, kargo navlun hizmetleri sorumluluğun 1.000.000,00 Eur limit ile teminat altına alındığı, poliçede yer alan düzenlenlemede köprü, viyadük vb üstyapılara çarpma sonucu meydana gelen hasarlar sigortalının sorumluluğu kapsamında ve herhangi bir sınırlayıcı maddeye tabi olmaması halinde kargo (navlun hizmetleri) sorumluluk limiti ile teminata dahil olduğunun belirtilmekle, üst geçide çarpma şeklinde gerçekleşen somut olayda meydana gelen hasarın teminat kapsamında olduğu, her ne kadar davalı tarafça,konteynerin kapağı yolculuk başladıktan sonra kasislerden-tümseklerden geçerken açılmış ve yolculuk başladıktan kısa bir süre sonra açılan konteyner kapağı bir üst geçide çarptığı belirtilerek hasarın gönderici hatasından kaynaklandığı belirtilmişse de, ... firmasına ait 4 adet flat rack konteyner proje kargo taşıması işi için ... ... depodan tıra yüklenerek ... ... ... depoya sevkiyatı yapılmış olup, konteynerlerin ... depodan taşınması, ... – sabitleme ve depodan limana aktarılması operasyonunu sigortalı ... ... üstlendiği, kapağın kilitlenmemesi, nakliye organizasyonunun bir parçası olan yükleme/elleçleme (... - sabitleme ) sırasında meydana gelmiş bir hata olarak değerlendirilebiliceği, ayrıca sigortalı faaliyetler arasında ... operasyonları ve depo işletmeciliği de yer almakta olduğundan hasarın teminat kapsamında olduğu, sonuç olarak davalının Nakliye Aracısı Sorumluluk (...) Sigorta Poliçesi gereğince tespit edilen 6.075,75 Euro zarardan sorumlu olduğu, TTK'nın 1427/2 madde uyarınca sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesinden sonra riziko ile ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalarının bitmesinden ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan itibaren 45 gün sonra muaccel olmakla sigorta yönünden temerrütün eksper rapor tarihi itibariyle oluşacağı anlaşılmakla mahkememizce davanın kabulü ile, 6.075,75 Euro alacağın 12.08.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/a maddesinde belirtilen ... bankalarınca o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;.

1-Davanın KABULÜ ile, 6.075,75 Euro alacağın 12.08.2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/a maddesinde belirtilen ... bankalarınca o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken (1 Eur 37,9929) 15.768,36-TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 6.019,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.748,76-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan 6.722,50-TL harç, 14.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 553,50-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 21.276,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-6325 Sayılı Kanun 18/A- 13 maddesi uyarınca 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip

E-imzalıdır

Hakim

E-imzalıdır