orman vasfıyla tapusu iptal edilen taşınmazın 4721 sayılı tmk 1007 uyarınca tazminat davasında değerleme ve bozma süreci.

Orman vasfıyla tapusu iptal edilen taşınmazın 4721 sayılı TMK 1007 uyarınca tazminat davasında değerleme ve bozma süreci.

Özet: Bu hukuki metin, tapu kaydı orman vasfıyla Hazine adına iptal edilerek tescil edilen bir taşınmazın maliki tarafından 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007 nci maddesi uyarınca Hazine aleyhine açılan tazminat davasını ele almaktadır; davada ilk derece mahkemesi kısmen kabul kararı vermiş, bölge adliye mahkemesi bu kararı belirli değerleme ilkeleriyle kaldırarak yeniden hüküm kurmuş, ancak Yargıtay bu kararı hesaplama usulündeki eksiklikler nedeniyle bozmuş ve bozmaya uyarak yeniden yargılama yapan bölge adliye mahkemesi taşınmazın gerçek bedelinin Hazineden tahsilini içeren kısmen kabul kararı vermiştir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen taşınmazın tapu kaydının mahkeme kararı ile iptalinden kaynaklanan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki olduğu İzmir ili, ... ilçesi, Kaynaklar Mahallesi 2449 parsel (yenileme ile ... Mahallesi 520 45... parsel) sayılı taşınmazın tamamının tapu kaydının Orman Genel Müdürlüğü tarafından açılan tapu iptal ve tescil davası sonucunda iptal edilerek taşınmazın orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiğini, bu durumun müvekkilinin mülkiyet hakkını ihlâl ettiğini belirterek müvekkilinin uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumetten ve esastan reddine karar verilmesini, 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığını, zamanaşımı süresinin geçtiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.03.2022 tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne ve taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca davalı Hazineden tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.11.2023 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile Yargıtayın son içtihatlarında, değerlendirme tarihinin, tazminata ilişkin talebi içeren dava tarihi olarak alınması gerektiğinden değerlendirmenin tekrar yapılması gerektiği; net gelirin hesaplanmasında, maliyet cetvelinde yer alan üretim giderlerinin, brüt gelirin 1/3'ünden az olamayacağı gibi, üretim giderinin brüt gelirin %50'sine yakın olması halinde de ekonomik tarımdan bahsedilemeyeceğinden, Türkiye ortalamasına göre üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü olarak hesaplama yapılması gerektiği, bunun dışında cetvelde yer alan üretim giderine itibar edileceği; uygulanan objektif değer artışının uygun olduğu, taşınmazın arazi olarak değerlendirilmesi gerektiği; ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden dava yılı olan 2017 yılı münavebe planlarının ve ürünlere ilişkin maliyet cetvelleri esas alınarak dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22 nci maddesinin (a) fıkrasına göre düzenleme gördüğü ve 3.356,35 m² yüzölçümlü ... Mahallesi 520 45... parsel numarasını aldığı gözetilerek resen, rapor alınmadan iki yıllık buğday ve kavun münavebe planı üzerinden hesaplama yapılarak tespit edilen bedel üzerinden taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; İlk Derece Mahkemesince, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda aynı yıl içinde buğday ürününün %25 ve kavun ürününün %75 oranında münavebe planına dahil edilerek, buğday masrafı brüt gelirin 1/3'ü oranında alınarak hesaplama yapıldığı hâlde, Bölge Adliye Mahkemesince gerekçesi açıklanmadan bir yıl buğday, bir yıl kavun olacak şekilde iki yıllık münavebe planı öngörülerek ek rapor alınmadan, buğday ürününün masraf kaleminin de brüt gelirin üçte birinden az olacak şekilde resen hesaplama yapılarak hüküm kurulmasının ve orman emvali niteliğindeki çam ağacı bedelinin tazminat bedeline eklenmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne ve taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca davalı Hazineden tahsiline duruşma açılarak karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; süresinde açılmayan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davaya konu işlem Orman Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiğinden, müvekkili Hazine yönünden husumet yokluğu nedeniyle ret kararı verilmesini, oluşan zarar ile hükmedilen tazminat miktarı arasında uygun illiyet bağı bulunmadığını, hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğunu, fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi çerçevesinde sembolik bir tazminata hükmedilmesinin daha doğru olacağını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.