adana bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, uzun süredir genel kurul toplantıları yapılamadığı gerekçesiyle kooperatifin fesih ve tasfiyesine ilişkin istinaf kararı.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, uzun süredir genel kurul toplantıları yapılamadığı gerekçesiyle kooperatifin fesih ve tasfiyesine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından açılan davada, üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantılarını yapamayarak aktifliğini yitirdiği ve amacına ulaşma imkanının kalmadığı tespit edilen bir su ürünleri kooperatifinin fesih ve tasfiyesine karar veren ilk derece mahkemesi hükmü, davalının pandemi kaynaklı mazeretlerini içeren istinaf başvurusunun Kooperatifler Kanununun ardışık üç yıl genel kurul yapmama durumunda dağılma koşullarının oluştuğu ilkesi doğrultusunda reddedilmesiyle Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onanmıştır.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

KARAR TARİHİ : █████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Başkan :

Üye :

Katip :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : 2022/... ESAS 2023/... KARAR

DAVACI : ... İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ -

VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 1 -.....

DAVALI : 2 -...SU ÜRÜNLERİ KOOPERATİFİ -

TASFİYE MEMURU : 1 -... - .

TASFİYE MEMURU : 2 -... - ..

DAVANIN KONUSU : Kooperatifin Dağılması İstemli

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

YAZIM TARİHİ : █████/2026

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İli Aydıncık İlçesinde faaliyet gösteren ... Sulama Kooperatifi'nin 19.02.1991 tarih ve 33 sayılı Bakanlık Onayı ile kurulduğunu, Kooperatifin 2018 yılından bu yana olağan genel kurul toplantılarını gerçekleştiremediğini, herhangi bir faaliyette bulunmadğını ve zaruri olan organlarını oluşturamadığını, Kooperatifin son olağan Genel Kurul Toplantısı'nın 2015, 2016 ve 2017 yılı faaliyetlerine ilişkin olarak 22 03.2018 tarihinde yapıldığını, ...Su Ürünleri Kooperatifi'nin, Kooperatifler Kanunu m. 81/6-7 fıkralarına ve Kooperatif ana sözleşmesinin 91. maddesinin 1/f-g bentlerine göre dağılma sebeplerinin oluştuğunu, kooperatifin son Genel Kurul Toplantısı'nın 22.03.2018 tarihinde yapılmış olup, 4 (dört) yılı aşkın süredir Genel Kurul Toplantısı'nın yapılamadığını, Bakanlıkça da yapılan tespitlerde artık ilgili kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığının tespit edildiğini ve Mahalli Hukuk Mahkemesi'nde fesih ve tasfiye hususunda dava açılması için uygun görüş bildirildiğini, bu hususlar göz önüne alındığında Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesindeki kooperatifin dağılması sebeplerinden bir çoğunun gerçekleştiğini belirterek, davanın kabulü ile S.S. Aydıncık Su Ürünleri Kooperatifi'nin feshine ve tasfiyesine, tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye heyeti atanmasma karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

İlk Derce Mahkemesinin kararında özetle; Davalı kooperatifin üç yıl üst üste olağan Genel Kurul Toplantısı'nın yapılmadığı, en son genel kurulda seçilen yöneticilerin görev sürelerinin dolduğunu, davalı kooperatife yeni yönetici seçilerek organlarının teşekkül etmediğini, ayrıca komisyon inceleme raporu içeriği ile kooperatifin amacına ulaşma imkanının da bulunmadığı sonucuna varılmış olup,1163 Sayılı Yasa 81/7 Hükmü ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 110. maddesi gereğince kooperatifin amacına ulaşma imkanının bulunmadığından dağılma sebeplerinin oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; Yerel mahkeme karanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...Su Ürünleri Kooperatifi'nin usul ve yasaya uygun olarak kurulduğunu, ancak Covid-19 sebebiyle sokağa çıkma yasağı olması nedeniyle usulü işlemlerde aksaklıklar meydana geldiğini, eksikliklerin tamamen pandemi sebebiyle yerine getirilemediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, kooperatifin dağıldığının/sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Kooperatifler Kanununun 45/1 fıkrasıyla olağan genel kurul toplantılarının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. Bu zorunluluğun amacı, yıllık olağan genel kurul toplantılarının mutlaka yapılmasını sağlamaktır. Buna rağmen peş peşe üç yıl olağan genel kurul toplantısı yapamayan kooperatifin amacına ulaşma imkanı kalmadığı kabul edilerek hukuki varlığının sonlandırılmasıdır. Üç yıl olağan genel kurulun yapılmamasından maksat, kooperatifin faaliyet gösterdiği sürede, aralıklarla üç defa genel kurulunu yapmaması değil, olağan genel kurulun üç yıl arka arkaya yapılmamış olmasıdır. Üç yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatifin dağılmasına ilgili bakanlığın talebi üzerine ticaret mahkemesince karar verilir. (Kooperatifler Hukuku, .. 3. Baskı , sayfa ...)

Kooperatiflerin dağılma sebepleri 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81. maddesinde düzenlenmiştir.Anılan maddenin 6. bendine göre, kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması hâlinde, kooperatife genel kurul yapabilmesi için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın, kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılacaktır. Aynı yönde hükümlere davalı kooperatifin anasözleşmesinde de yer verilmiştir.

Öte yandan Kooperatifler Kanununun 86/2 nci maddesinde; Bakanlığın, kooperatifleri teftiş etmeye, denetlemeye ve denetlettirmeye görevli ve yetkili olduğu belirtilmektedir. Bakanlık, kooperatifleri ve üst örgütlerini müfettişleri veya kontrolörleri aracılığıyla denetlettirebilir.

Yine Kooperatifler Kanununun 86/3 üncü maddesinde; Kooperatiflerin dağılmasını gerektiren sebepleri mahkemeye bildirmek, Bakanlığın görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir.

Yargıtay 6 HD 2021/... K 06.04.2022 tarihli kararında; "Mahkemece, davacı Bakanlığın aktif husumet ehliyeti bulunmadığından ve kooperatifin de tasfiye aşamasında olmasından dolayı davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili kararı istinaf etmiş, bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. Dava, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6 maddesi gereğince davalı kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması bir dağılma nedeni olarak kabul edilmiştir. Ancak davalı kooperatif tescil edilmeyen 30.05.2016 tarihli genel kurulda tasfiye kararı almış olup, aynı kararda tayin edilen tasfiye memurlarının tasfiye işlemlerinin hiçbirini yapmaması, kararı tescil ve ilan ettirmemesi nedeniyle, tasfiye tamamlanıp sonuçlandırılamamış, sonraki üç yıl içerisinde de genel kurullar yapılmamıştır. Üç yıl genel kurulunu yapmayan kooperatifin dağılması ile ilgili bakanlığın talebi üzerine karar verileceğine göre, ilgili bakanlığın denetim yetkisi de olduğuna göre tasfiye işlemlerinin tamamlanması için tasfiye memuru tayini talep hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kooperatifler Kanunu'nun 86/2 maddesi uyarınca Ticaret Bakanlığının kooperatifleri denetim yetkisi de nazara alındığında tasfiye memurunun atanması isteminin kabulü gerekirken istinaf isteminin usulden reddi kararı usul ve yasaya aykırı görülmüştür. "

Somut davanın, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/6 maddesi uyarınca kooperatifin kendiliğinden dağıldığının tespiti ve sona ermiş sayılmasına kararı verilmesi istemine ilişkin olduğu, Kooperatifler Kanununun 81/6.maddesine göre, kooperatifin üç yıl üst üste genel kurulunun yapamaması sebebiyle kendiliğinden dağılmış sayılacağı yönündeki düzenleme ile Kooperatifler Kanunu'nun 86/2 maddesi uyarınca Ticaret Bakanlığının kooperatifleri teftiş ve denetim yetkisi ve 86/3 maddesi uyarınca Kooperatiflerin dağılmasını gerektiren sebepleri mahkemeye bildirme görevi dikkate alındığı, açıklanan tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunarak davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davalı tarafından ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 179,90.TL'nin mahsubu ile bakiye 552,10.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır