Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davası: İşin yapılmaması nedeniyle verilen çekin iptali ve borçlu olunmadığının tespiti talebi üzerine açılan dava.
Özet: Bu dava, pergolanın camlarının yapılması karşılığında davalı firmaya verilen 170.040,00 TL bedelli çekin, taahhüt edilen işin dört aydan fazla süre geçmesine rağmen yapılmaması ve davalıya ulaşılamaması üzerine, sözleşmenin geçersiz hale geldiği iddiasıyla davacının borçlu olmadığının tespiti, çekin iptali ve icra takibine konulmaması için ihtiyati tedbir kararı alınması talebiyle açılmış olup, davalının iddialara cevap vermemesi ve duruşmalara katılmaması karşısında, mahkemece bilirkişi raporu ve Yargıtayın kambiyo senetlerinde ispat yüküne dair içtihadı ışığında taraflar arasındaki ticari ilişkinin değerlendirildiği bir menfi tespit uyuşmazlığıdır.
T.C.
İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ KararDAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin █████/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle;... Mah. ... Cad. No: 23 ... adresinde bulunan bağımsız bölümün bahçesinde yer alan pergolanın camlarının yapılması amacı ile ... firması ile anlaşıldığını, bunun karşılığında 30.08.2025 vadeli, ... seri numaralı(...) 170.040,00 TL bedelli çek verildiğini, davalı firma tarafından da söz konusu çekin/bedelin alındığına dair 12.03.2025 tarihli tahsilat makbuzunun taraflarına ibraz edildiğini, bahis konusu bedel karşılığı olan işin en geç 2025 yılı ramazan bayramı (30 Mart-1 Nisan) sonrasında yapılması gerekmesine ve ödenen bedelin üzerinden 4 aydan fazla bir süre geçmesine rağmen, işin yapılmadığını, davalı firma ile irtibata geçmek istemelerine rağmen herhangi bir şekilde kendisine ulaşılamadığını, arabulucu tutanağında da ifade edildiği üzere arabulucu tarafından davalı firma yetkilisine telefon üzerinden ulaşıldığını, firma yetkilisinin, başvuru konusu hakkında bilgi sahibi olduğunu, dosyayla ilgilenecek kişiye bilgi vereceklerini bildirdiğini ancak sonrasında bu kişiye hiçbir şekilde ulaşılamadığını, bu hali ile davalı tarafın iyi niyetli olmadığını, bedelinin aylar önce ödenen anlaşma konusu işin hayatın olağan akışına aykırı olarak süresi içerisinde ifa edilmemesi nedeniyle davalı firmanın temerrüde düştüğünü, sözleşmenin geçersiz hale geldiğini, bu hali ile davacı firmanın davalı tarafa herhangi bir borcu bulunmamakta olduğunu, iş karşılığında verilen çekin iptal edilmesi gerektiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5A. maddesinin 1. fıkrası gereğince belirtilen türden uyuşmazlıklarda arabulucuya başvuru zorunlu hale geldiğinden tarafımızca arabulucu başvurusu yapılmış ve İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2025/... numaralı arabuluculuk numaralı dosyasında █████/2025 tarihinde anlaşmamaya yönelik son tutanak düzenlendiğini, davalı firmanın ifa etmediği işe karşılık verilen çekin vadesinin yaklaşması ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidilebileceğinden ötürü söz konusu çekin davalı ya da üçüncü kişilere dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bahse konu çekin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, davanın kabulüne, davacı tarafın borçlu olmadığının tespitine, 30.08.2025 vadeli, ... seri numaralı(...) 170.040,00 TL bedelli çekin hem davalı hem de üçüncü kişiler tarafından icra takibine konulmaması ve anılan kişilere ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına ve neticede dava konusu çekin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.DELİLLER-Mali Müşavir ... tarafından sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporu,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava davaya konu ... ... ... Şubesine ait █████/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 170.040,00TL bedelli çek nedeni ile davacının borçlu olup olmadığının tespiti talebine ilişkindir.Yargıtay 11. HD'nin █████████ Esas- █████████ Karar sayılı ilamında: "..6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verildiği, bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına yahut menfi tespite karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesinin gerektiği, bu durum karşısında davada ispat yükünün çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulünün kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı.." belirtilmiştir.Ara karar uyarınca tarafların BA/BS formları ilgili vergi dairelerinden getirtilerek, davacı ile davalı arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunda mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davaya konu edilen çekin davalı şirkete ticari iş nedeni ile verildiği, Davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirkete borcu olmadığı, davalıdan da alacaklı görülmediği, Davaya konu ettiği çek karşılığı alınacak hizmetin davalı tarafından sağlanıp sağlanmadığına dair herhangi bir bilgi -belge bulunmadığı tespit edilmiştir ..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davaya konu edilen çekin davalı şirkete ticari iş nedeni ile verildiği, Davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirkete borcu olmadığı, davalıdan da alacaklı görülmediği tespit edilmiştir. Huzurdaki davanın konusu davacının çek ile ödediği ve faturasını hesaplarına kaydettiği işlemin davalı şirket tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, diğer bir deyişle davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturadaki hizmetin sağlayıp sağlamadığı yönelik somut bir delil sunulmadığından davacının sözleşmeye dayalı vermiş olduğu çek nedeniyle hizmet alamadığına kanaat getirilmiş ve bu çek nedeniyle davacının borçlu olmadığına karar verilmiş, ancak tedavülde ve kimde olduğu bilinen çek yönünden iptal kararı verilemeyeceğinden davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-)Davanın KABULÜ ile; Davacının, ... ... ... Şubesine ait █████/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 170.040,00TL bedelli çek nedeni ile davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,2-)Davacının çek iptali talebinin reddine,3-)Alınması gereken 11.615,43TL harçtan peşin alınan 2.903,86TL harcın mahsubu ile bakiye 8.711,57TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,4-)Davacı tarafça yapılan 615,40TL başvurma harcı, 2.903,86TL peşin harç, 10.000,00TL bilirkişi ücreti, 717,50TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 14.236,76TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-)Davacı yargılamada kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre tespit olunan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,6-)Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,7-)Kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesi halinde ödeyen tarafa iadesine,Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır