imar planında park alanı olarak ayrılan taşınmaza idarenin kamulaştırmasız hukuki el atması nedeniyle açılan bedel tespit ve tahsil davası.

İmar planında park alanı olarak ayrılan taşınmaza idarenin kamulaştırmasız hukuki el atması nedeniyle açılan bedel tespit ve tahsil davası.

Özet: Manisada davacıya ait taşınmazın imar planında park alanı olarak ayrılmasına rağmen uzun yıllar kamulaştırılmaması üzerine açılan kamulaştırmasız el atma bedeli tahsili davasında, bölge adliye mahkemesi, idarenin pasif kalmasının hukuki el atma teşkil ettiğini, değer tespitinde usul hatası olmadığını ancak 2942 sayılı Kanundaki ek maddeler uyarınca hukuki el atma nedeniyle maktu harca hükmedilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kabul kararını düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve davayı kabul etmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Akhisar 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ███████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince kamu düzenine ilişkin olarak başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5563 parsel sayılı taşınmazın imar planında park alanında kaldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 12.04.1979 tarihli imar planı ile park olarak ayrıldığını, 1986 yılında dava konusu taşınmazın o tarihteki maliki olan davacının murisi, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15 inci ve 16 ncı maddeleri kapsamında imar parselasyon işlemi için hazırladığı dosya ile davalı Belediyeye başvurduğunu, o tarihte Belediye Başkanlığınca geçerli imar planı söz konusu taşınmaza uygulandığını, taşınmazın dava konusu yapılan kısmı park olarak tahsis edildiğini, ilgili mevzuat uyarınca imar planına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere tapu tescil işlemi yapılamayacağını, buna rağmen uygulamayı yapan Tapu Müdürlüğünün hatası sonucu park olarak imar uygulaması yapılan dava konusu taşınmazın davacının murisi adına tescil işlemi yapıldığını, dava konusu taşınmaz park alanı olarak belirlendiği için burada davacı tarafın sırf tapudaki hatalı tescile dayanarak hak iddia etmesinin kanuna aykırı olduğunu, taşınmaza fiili el atmanın söz konusu olmadığını, davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, taşınmazın değerinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının malik olduğu dava konusu taşınmazın yapılan parselasyon işleminde rızaen terk edilen kapsamda olmadığı, fiilen el atılmamış ise de 1979 yılında kesinleşen 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında dava konusu taşınmaz park olarak ayrıldığından, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1/6 sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun benzer konudaki 15.12.2010 tarihli ve 2010/5-███████ sayılı kararı gözetildiğinde uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği, ancak 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1'de hukuki el atma düzenlendiğinden, hukuken el atılan dava konusu taşınmaz yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları gereği maktu harca hükmedilmesi gerektiğinden kamu düzenine ilişkin olarak davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.