kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, imar planında ticari rekreasyon alanı olarak belirlenen parselde uzun yıllar uygulama yapılmamasının el atma kabul edilmesi ve değer tespiti uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, imar planında ticari rekreasyon alanı olarak belirlenen parselde uzun yıllar uygulama yapılmamasının el atma kabul edilmesi ve değer tespiti uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasına ilişkin olup, ilk derece mahkemesi davayı davalılardan biri yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddederken, diğer davalı (belediye) yönünden kabul etmiş, belediyenin istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek, taşınmazın uzun yıllar imar planında kısıtlı kalması ve idarenin kamulaştırma yapmayarak pasif kalması nedeniyle mülkiyet hakkının özüne dokunulduğu ve fiilen el koyma olgusunun gerçekleştiği gerekçesiyle taşınmaz bedelinin tahsiline hükmedilen karar onanmıştır.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın, davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 609 72... parsel sayılı taşınmazda hissedar olduklarını, dava konusu taşınmazın, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında, "ticari rekreasyon alanı" olarak ayrıldığını ve taşınmaza davalı idarece el atıldığından, taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ticari rekrasyon alanı içinde olup kısıtlamanın olmadığını, üzerine piknik-eğlence alanları, açık hava tiyatrosu, kafeler, spor salonları yapılabileceğini, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınmadığını, kamuya özgülenmenin olmadığını, raporun yetersiz, bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, 2003 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımında kaldığı, ... nolu parselasyon planı ile düzenlemeye giren kadastral parsellerin kamu ortaklık paylarından oluşturulduğu, daha sonra daha sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.08.2013 tarihli ve 1476 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği ve buna bağlı olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında taşınmazın "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımından "Ticari Rekreasyon Alanına" dönüştürüldüğü, aynı kararla taşınmazda minimum ifraz koşulunun 2.500 m² olarak belirlendiği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre parsel üzerinde imar planında belirtilen kullanım amacına yönelik herhangi bir yapı ve müştemilatın bulunmadığı, doğal taban arazi yapısında olduğunun bildirildiği, bu yönüyle taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılıp, dava konusu taşınmaz ile emsalin vergi rayiç değerleri de kıyaslanarak, aynı bölgede yargı denetiminden geçerek kesinleşen bedeller de değerlendirilmek suretiyle, değerinin tespit edilerek davalı ... Belediyesinden tahsiline, dava konusu taşınmazdaki davacı payının iptali ile bu idare adına tapuya tesciline, davalı ... yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine dair kararda, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava konusu taşınmazın 2002 yılında onaylanan imar planında “kentsel rekreasyon alanı” olarak düzenlendiği, 2013 yılında yapılan imar planı değişikliği ile taşınmazın “Ticari Rekreasyon Alanı” kullanımına ayrıldığı, dava konusu taşınmazın uzun yıllardan beri yapılan imar-parselasyon planları ile kamu hizmetine tahsis edilmiş olması ve önce kentsel rekreasyon alanı olarak daha sonra ticari rekreasyon alanına tahsis edilmiş olması nedeniyle davalı idarece plana uygun olarak fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle işin esasına girilerek arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.