sigortalının geçerli sürücü belgesi olmasına rağmen, trafik kazası sonrası sigorta şirketince rücuen tahsil edilen bedelin iadesi talepli tazminat davası.

Sigortalının geçerli sürücü belgesi olmasına rağmen, trafik kazası sonrası sigorta şirketince rücuen tahsil edilen bedelin iadesi talepli tazminat davası.

Özet: Bu dava, sigorta şirketinin trafik kazası sonrası mağdura ödediği tazminat bedelini, sürücünün ehliyetsiz olduğu iddiasıyla sigortalısından rücuen tahsil etmesi üzerine, sigortalının sürücü belgesinin geçerli olduğunu iddia ederek haksız tahsil edilen 49.895,80 TLnin iadesi talebiyle açtığı istirdat davasıdır; davalı sigorta şirketi ise zaman aşımı, usuli eksiklikler ve rücu hakkının mevcudiyeti gibi gerekçelerle davanın reddini istemekte olup, mahkeme taraflar arasındaki sözleşmesel ilişki, poliçe ve genel şartlar kapsamında rücu şartlarının değerlendirilmesini esas almaktadır.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : █████/2026

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacı vekili dilekçesinde özetle;--------- Şirketi nezdinde ---------- numaralı ZMM poliçesi ile sigortalı müvekkiline ait ---------- plakalı aracın 30.07.2025 tarihinde karıştığı çok araçlı trafik kazasında sürücünün kusurlu olduğunun belirlendiğini, davalı sigorta şirketince mağdur araca hasar tazminatı ödendiğini, ancak davalı şirketçe müvekkilin sürücü belgesi olmadığı iddiasıyla icra tehdidi altında 49,895.80 TL tutarındaki bedelin müvekkilden tahsil edildiğini, müvekkilin kaza tarihi itibarıyla geçerli ve yeterli sürücü belgesine sahip olduğunu, ödenen meblağın iadesi için 26.01.2026 tarihinde sigorta şirketine başvurulmasına rağmen sonuç alınamadığını, davalı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1459. maddesi uyarınca sigortacının gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğunu, dava şartı olan arabuluculuk sürecinin --------- Arabuluculuk Bürosu --------- numaralı dosyası üzerinden █████/2026 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, ----------- Hukuk Dairesi'nin 20.01.2022 tarihli kararı uyarınca arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla HMK 109/1. maddesi gereğince kısmi alacak davasının kabulünü, davalı şirketçe fuzulen tahsil edilen tazminat için şimdilik 100,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, sigorta poliçesi kapsamında 200.000,00 TL limitli sorumluluğun bulunduğunu, 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı Kanun değişikliği uyarınca sigorta şirketine başvuru ve 8 günlük bekleme süresinin dava şartı olduğunu, usulüne uygun başvuru yapılmadan açılan davanın usulden reddi gerektiğini, davanın kısmi alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, taraflar arasında haksız fiilden kaynaklanan bir ilişki bulunduğundan belirsiz alacak davası şartlarının oluşmadığını, müvekkil şirketin 23.12.2024 tarihli kazaya ilişkin sorumluluğunu yerine getirdiğini, 28.03.2025 tarihinde 48.598,75-TL değer kaybı ve 20.06.2025 tarihinde --------- 105.271,38-TL rücu ödemesi yapıldığını, ---------- plakalı aracın zararının tamamen karşılandığını, sigortalının ehliyeti bulunmaması sebebiyle rücu hakkının saklı olduğunu, hasar bedeli hesaplanırken piyasa koşulları gereği %20 iskonto uygulanması gerektiğini, onarıma dair fatura sunulmadığı için KDV talebinin reddi gerektiğini, değer kaybı hesaplamasında 01.06.2015 tarihli ZMMS Genel Şartları'nın esas alınması gerektiğini, aracın önceki hasarlarının ve kilometresinin değer kaybını etkilediğini, haksız fiil nedeniyle avans faizi yerine yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek davanın usulden veya esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER:Hasar dosyası ve poliçe, kaza tespit tutanağı ile tüm dosya kapsamı.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, hak sahibi 3.kişiye yapılan ödemenin sigortalı araç sürücüsünün ehliyeti olmasına dayalı olarak sigortalıdan rücuen tahsil istemine ilişkin davacı sigortalı tarafından ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir. KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen █████/2025 tarihini kapsayan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmaktadır. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde █████/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları nazara alınması gereklidir.Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ilerisürülemez.

(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

...b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,..." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarında, tazminatı gerektiren olay, alkollü araç kullanılması nedeniyle meydan geldiğinde sigortalıya rücu sebebi olduğu görülmektedir. Genel Şartlar B4-b bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterlidir.

Eldeki dosya incelendiğinde: davacı sigortaya sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde ehliyetinin bulunduğunun görüldüğü, Sigorta Genel Şartlar uyarınca gerçekleşen kaza nedeniyle sigortacının zarar görenlere yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tazmin imkanı mevcut olmadığı anlaşılmıştır.

Somut olayda; davacı tarafından █████/2025 tarihinde 49.895,80 TL ödeme yapıldığı, huzurdaki davanın zamanaşımı süresinde açıldığı, davacının yapmış olduğu ödemeyi rücu şartları oluşmadığından geri verilmesini istemesinin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, davacının davasını kısmi dava olarak ikame etmiş olması nazara alınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, toplam 49.895,80 TL 'nin 100,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 10.06.2025 tarihinden itibaren, bakiye 49.795,80 TL'sinin ıslah tarihi olan 12.05.2026 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 3.408,38 TL harçtan, peşin yatırılan 732,00 TL harç ve tamamlama harcı olarak alınan 853,00 TL'nin düşümü ile geri kalan 1.823,38 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan 732,00 TL peşin harç, 732,00 TL başvuru harcı, 853,00 TL ıslah harcı ve 80,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.397,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6- 6.000,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026