İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi, deniz taşımacılığı sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı vererek dosyayı Denizcilik İhtisas Mahkemesine yönlendirmiştir.
Özet: Bir deniz taşımacılığı sözleşmesinden kaynaklanan navlun ve demuraj alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takiplerine yapılan itirazların iptali istemiyle açılan davada, mahkeme, uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununun deniz ticareti hükümlerinden kaynaklandığını tespit etmiştir. Bu sebeple, davayı asliye ticaret mahkemesinin değil, özel yetkili denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiğine hükmederek, davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar vermiştir. Karar, kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli denizcilik ihtisas mahkemesine gönderilmesini, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasını içermektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendiDAVA: Davacı vekili █████/2026 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Davalı şirket aleyhine başlatılan -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- ve --------- E. sayılı ilamsız icra takiplerine davalı şirket tarafından yapılan haksız ve mesnetsiz itirazların iptalleri ile takiplerin devamlarına, Davalı şirket aleyhine takip konusu alacakların %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatlarına hükmedilmesine, Davalı şirketin malvarlığına öncelikle teminatsız, Sayın Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde teminat mukabilinde ihtiyati haciz konulmasına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline," denmiştir. Davalı tarafın usulüne uygun tebligatta rağmen dosyamıza herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, İtirazın İptali (Deniz Taşımacılığı Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasıdır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. 6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince HSK'ca --------- İlinde 6102 Sayılı TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli özel yetkili -------- Denizcilik İhtisas Mahkemesi belirlenmiştir. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 Sayılı Kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesince görülecektir. ------- E,-------- K. Sayılı ilamında"....Somut olayda dava konusu taşıma, deniz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Uyuşmazlık, TTK.'nun “Deniz Ticareti” başlıklı 4 ncü kitabındaki 893 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenecektir. Dolayısıyla görevli mahkeme, Denizcilik İhtisas Mahkemesidir." bu tür davalarda görevli mahkemenin deniz ihtisas mahkemesi olduğunu belirtmiştir.Dava, davacının deniz taşımacılığı sözleşmesi (Gemlik-Sarcelles limanları arası) sebebiyle navlun ve demuraj bedelleri alacağının tahsili sebebiyle açılmış olup bu haliyle uyuşmazlık deniz ticaretine ilişkindir. Dolayısıyla deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki bu davada asliye ticaret mahkemesi değil, deniz ihtisas mahkemesi görevlidir. Asliye ticaret mahkemesi ile deniz ihtisas mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup HMK'nın 114/1-c maddesine göre dava şartlarından olan mahkemenin görevli olması davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden(HMK m. 115/1)nazara alınır.Açıklanan gerekçe nedeni ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle; HMK 115-2 md uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli denizcilik ihtisas davalarına bakmaya görevli----------Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin Görevsizliği Nedeniyle Usulden Reddine, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ---------- Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece KARAR VERİLMESİNE, 4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına ALINMASINA, Dair; gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026