sosyal güvenlik kurumunun hatalı doğum tarihi tespiti ve yanlış hizmet birleştirmesi sonucu iptal ettiği emekli aylığı ile talep ettiği yersiz ödeme ve askerlik borçlanması bedelinin iadesine ilişkin uyuşmazlık.

Sosyal Güvenlik Kurumunun hatalı doğum tarihi tespiti ve yanlış hizmet birleştirmesi sonucu iptal ettiği emekli aylığı ile talep ettiği yersiz ödeme ve askerlik borçlanması bedelinin iadesine ilişkin uyuşmazlık.

Özet: Bu dava, davacının doğum tarihi düzeltmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumunun hatalı hizmet birleştirmesi iddiaları nedeniyle başlangıçta bağlanan emekli maaşının geriye dönük olarak iptal edilip, yersiz ödeme ve bayram ikramiyesi iadesi talep edilmesi üzerine açılmış olup; davacı, kurumun kendi hatalarından kaynaklanan bu iptal ve geri ödeme taleplerinin haksız olduğunu ileri sürerek, tahsil edilen yersiz ödemelerin ve askerlik borçlanması tutarının iadesini talep etmektedir.

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., 2025/6 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacının emeklilik talebi üzerine 01.05.2009 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumunca 4/A kapsamında emekliliğini sağlandığını ve emekli maaşının verilmeye başlandığını, ancak yıllar sonra bağlanmış olan emekli maaşının başlangıçtan itibaren iptal edilip davacıya 99.193.077 TL yersiz emekli maaşı ve 6.000 TL bayram ikramiyesi ödemesinin yersiz ödeme olarak Kurumca iadesinin istenildiğini, yeniden emekliliğini sağlanması amacıyla 600 gün askerlik borçlanması yaptırılarak 22.896 TL ödeme yaptırıldığını ve 01.09.2021 tarihinden başlamak üzere emekli aylığının yeniden bağlandığını bu ödemenin de haksız hukuksuz ve yersiz olarak davacıdan alındığını, 01.05.2009 -01.09.2021 tarihleri arasında 99.193,77 TL yersiz ödeme ile 6.000,00 TL Bayram İkramiyesi ve 22.896,00 TL askerlik borçlanması eklenerek toplamda 128.089,77 TL'nin yersiz olarak Kurumca talep edildiğini, davacının 44 28... /a kapsamında, 3 94... /b kapsamında olmak üzere toplamda 4822 gününün mevcut olduğunu, davacının ilk kez 02.03.2009 tarihinde emeklilik için davalı Kuruma başvurduğunu davalı Kurum kayıtlarında 5400 gün üzerinde hizmet süresi gözükürken Elbistan nüfus idaresindeki kayda göre doğum tarihinin 10.02.1954 olarak tescili yapıldığını, bu doğum tarihinde doğduğunu kabul ederek 3600 gün prim ödeme gün şartını yerine getirdiğinden 02.03.2009 tarihli kısmi emeklilik talebinin kabul edilerek 2...9 tahsis numarasıyla emekli maaşının bağlandığını müvekkilinin hizmet süresinin başlangıçta 5400 gün olarak hesaplandığım daha sonra 4222 güne düşürüldüğünü, 2018- 2019 yıllarında başlayan bu araştırmalarda davalı Kurumun nüfus idaresi ile yaptığı yazışmalar sonucu davacının 10.02.1954 olan doğum tarihinin, 10.12.1954 olarak düzeltildiğinin anlaşıldığını, davacının davalı Kurumdaki kayıt ve tescilinden doğum tarihinin 10.02.1954 gözüktüğünü, tüm bu kayıtların hatalı tutulmasının kusuru ise davalı Kurum olduğunu, .. Nüfus idaresinden nakil ile Kahramanmaraş’ın .... merkez ilçeye gelmesi burada doğum tarihinin idari bir işlem ile 10.12.1954 olarak değiştirildiğini, bu idari düzeltme sonrası davalı Kurumca emeklilik şartlarından 55 yaşını doldurmadığından başlangıçtan emekliliğini iptal ettiğini emeklilik işlemini 10.12.1954 tarihini esas alarak yürüttüğünü, dava konusu olayın 31.05.2021 tarihli yazı ile emeklilik maaş ödemesinin 31.05.2021 tarihinde durdurulduğunu ileri sürerek, Kurumca istenen 99.193,77 TL yersiz emekli maaşı ve 6000 TL bayram ikramiyesi alacağı iddiasının isteminin iptalini ve yersiz olarak ödenen askerlik borçlanmasına ilişkin 22.896 TL’nın iadesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacının 02.04.2009 tarihli talebi üzerine, 01.05 2009 tarihinden itibaren 506 sayılı yasanın geçici 81/A maddesine göre 2...9 numaralı tahsis numarasıyla emekli aylığının bağlandığını, 2...4 TC kimlik numaralı ...'m emeklilik işlemi yapılırken Sigortalı Tescil ve Hizmetler Daire Başkanlığının, 31.03.2008 tarihli yazısında belirtildiği üzere sigorta sicil numaralarının iptal işlemlerinin yapıldığını yapılan bu işlem sonucu farklı sicilleri ait hizmetlerinin de aylık bağlanan davacı ...’a mal edildiği ve mal edilen bu hizmetlerle emekli aylığının bağlandığının tespit edildiğini, bunun üzerine yapılacak iş ve işlemler için, 14.04.2021 tarih ve 23951727 sayılı yazı ile görüş sorduğunu, 19 04.2021 tarihli ve cevabı yazıya istinaden yapılan iş ve işlemler sonucunda farklı sigortalıya ait günlerin dahil edilmesi ve hatalı numara birleştirme işlemi yapıldığını, davacıya ait olmayan günlerinde davacı mal edildiği 3600 gün prim ödeme şartını yerine getiremediğini, hizmet süresi içerisindeki 4/a ve 4/b kapsamında ödenen uzun vadeli toplan günün 3046 olduğunu, yapılan incelemede ... ilçe Nüfus Müdürlüğünden alınan, 15.02.20 21... sayılı yazı ile davacının doğum tarihinin 10.12.1954 olarak bildirildiğini yaşlılık aylığının bağlanma aşamasında doğum tarihinin 10.02.1954 olarak dikkate alındığını, yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli olan 55 yaş şartını yerine gelmediği ve tespit edildiğini açıklanan sebeplerle davacıya bağlanan aylık bağlandığı gün itibari ile iptal edildiğini, kendisine 99.193,77 TL ana paralı emekli aylık ödemesi ile 6000 TL ana paralı bayram ikramiyesi borcunun çıkartıldığını, Kurum servislerince yapılan işlemlere davacı ... tarafından 30.06.20 21... 633 sayılı ve 26.08.20 21... 308 sayılı dilekçesi ile itiraz, edildiğini yapılan değerlendirme neticesinde itirazın 14.09.2021 tarihi ile ret cevabının verildiğini, davacının 24.08.2021 tarihli borçlanma talebi dilekçesi ve 26.08.2021 tarihli tahsis talebine istinaden 01.09.2021 tarihinden itibaren 506 sayılı kanunun geçici 81/A maddesine göre 2...9 tahsis numarasıyla emekli aylığının yeniden bağlandığını, yapılan işlemlerin Kurum mevzuatı ve yasal düzenlemelere uygun olduğunu ileri sürerek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının 99.193,77 TL emekli maaşı ve 6.000,00 TL Bayram İkramiyesi olmak üzere toplam 105.193,77 TL'den dolayı davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, davacıya █████/2010 tarihinden itibaren emekli maaşı bağlanması gerektiğinin tespitine, █████/2010-█████/2021 tarihleri arasındaki ödenmeyen aylıkların hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacının 600 gün karşılığı askerlik borçlanma tutarı 22.896,00-TL'nin yasal faizi ile birlikte Kurumdan tahsili talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2009 yılında bağlanan emekli aylığının yıllar sonra Kurum tarafından haksız yere iptal edildiğini, ancak bilirkişi raporu ve Kurum kayıtlarıyla müvekkilinin askerlik borçlanmasına gerek duymaksızın emeklilik için gerekli 3600 günün üzerinde (4222 gün) hizmet süresinin bulunduğunun ispatlandığını belirtmiştir. Antalya 2. İş Mahkemesi'nin emekliliğin geçerliliğine ve borç tahakkukunun iptaline karar vermesine rağmen, Kurumun yanlış hesaplaması sonucu "şart" koşularak fuzuli yere tahsil edilen 22.896,00 TL tutarındaki askerlik borçlanmasının iadesi talebini reddetmesinin hatalı olduğunu savunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesi kararının, aylık iptalinin yerinde olmadığını kabul etmesine rağmen borçlanma tutarının iadesine hükmetmeyerek kendi içinde çeliştiğini ileri süren vekil; Mahkeme ve istinaf kararının bu yönden bozulmasını ve yersiz tahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmiştir.

2-Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının hizmet sürelerine başka kişilere ait çalışmaların hatalı mal edilmesi ve doğum tarihinin idari kararla değiştirilmesi sonucu 55 yaş şartını sağlamadan emekli edildiğinin tespit edildiğini, bu nedenle başlangıçtan itibaren iptal edilen yaşlılık aylıkları nedeniyle borç tahakkuk ettirildiğini belirtmiştir. Vekil, yapılan incelemelerde davacının gerçek prim gün sayısının 3600 günün altında kaldığını ve doğum tarihinin 10.12.1954 olarak düzeltilmesiyle emeklilik tarihinde yaş şartının oluşmadığının anlaşıldığını savunmuştur. Ayrıca, davacının bilahare askerlik borçlanması yaparak 01.09.2021 tarihinden itibaren yeniden emekli aylığına hak kazandığını, bu durumun geçmişteki yersiz ödemelerin iadesi gerekliliğini ortadan kaldırmadığını ve davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını ileri sürerek, davanın kabulüne ilişkin kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, emekliliğin ve borç çıkarma işleminin iptali, davacının 02.04.2009 tarihinde 3600 günün üzerinde hizmet süresi olduğunun tespiti 01.05.20 09... .01.2010 tarihinden itibaren emekli maaşı alması gerektiğinin tespiti, ödenmeyen aylıkların hak ediş tarihlerinden itibaren yasal faizi ile beraber ödenmesinin gerektiği, menfi tespit ve yanlış ve yersiz tahsil edilen 600 gün karşılığı askerlik borçlanma tutarı olan paranın yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.