Adana Bölge Adliye Mahkemesi, mirasçıların banka ve sigorta şirketinin ticari kredi hayat sigortası yenileme ve yapma ihmali kaynaklı menfi tespit davası istinafını inceliyor.
Özet: Mirasçılar tarafından açılan menfi tespit davasında, murisin bankadan kullandığı kredilerle ilgili olarak, davacılar, bankanın bazı krediler için hayat sigortası yaptırma yükümlülüğünü ihmal ettiğini ve sigorta şirketinin otomatik yenileme vaadi bulunan poliçeyi yenilemeyerek zarara yol açtığını iddia ederek müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespitini ve ödenen bedellerin iadesini talep etmişlerdir; davalı banka ise murise poliçe bitimi ve yenilenmeme hakkında SMS ile bilgi verildiğini, murisin yenileme talebinde bulunmadığını ve bazı krediler için sigorta talebinin olmadığını, ayrıca hayat sigortasının zorunlu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBaşkan :Üye :Üye : Katip :İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas ve ... KararDAVACILAR : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... VEKİLİ : Av....DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ...VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... Av....DAVANIN KONUSU : Menfi TespitİSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026 .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin mirasçısı olduğu muris ... ve davalı .... arasında kredi sözleşmeleri imzalandığını, müvekkilin işbu kredilerin hayat sigortası kapsamında sigortalanmasını davalı bankadan talep ettiğini ve diğer davalı şirketiyle de poliçeler akdedildiğini, sigorta şirketinin sunduğu ticari kredilere yönelik hayat sigortası teklif formunda sigortalanan tarafından aksi beyan edilmedikçe sigorta süresi sonunda poliçe sağlık beyanına gerek kalmaksızın 5 yıl süreyle 69 yaşına kadar ticari hayat sigortasının otomatik olarak yenileneceği vaadinin verildiğini, vaat ettikleri yenileme hususunda asgari özen yükümlülüğünü yerine getirmekten imtina eden davalı sigorta kurumunun poliçenin yenilenmemesinden dolayı zararlardan sorumlu olduğunu, murisin davalı ....'den çektiği bir kısım kredilerde ise sözleşme metninde hayat sigortası poliçesi düzenlenmesi gerektiği belirtilmesine ve murisinde bunu talep etmesine rağmen bankanın ihmali neticesinde kredilerin sigorta kapsamı dışında bırakıldığını, murisin hiçbir kusuru olmaksızın davalıların ihmali neticesinde meydana gelen olaylar silsilesiyle davacı müvekkillerinin zarara uğradığını, bu nedenlerle; davalıların müvekkiller aleyhine haksız takipler başlatmasını önlemek için tedbir kararı verilmesini, davalarının kabulünü, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla HMK 107. gereğince 1.000,00.TL üzerinden müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, kredi sözleşmeleri gereğince ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkillerine iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, usüle ilişkin itiraz ettiklerini, davacıların murisi müteveffa ...'ün müvekkili Bankanın .../... Şubesi müşterilerinden olduğunu, müteveffanın vefat tarihi olan ... tarihi itibariyle devam eden iki adet ticari kredisi bulunduğunu, bu kredilerin ... tarihinde kullandığını, 150.000,00.TL limitli, 36 Ay vadeli ... numaralı ticari kredi ile ... tarihinde kullandığını, ... numaralı 320.000,00.TL limitli 24 ay vadeli ticari kredi olduğunu, ...'ün ... tarihinde kullandığını 150.000,00.TL limitli 36 ay vadeli ... numaralı ticari kredi bilgisi ve onayı dahilinde 1 yıllık, 2.587,57.TL prim ödemeli, ... poliçe numaralı Ticari Hayat Sigortası düzenlendiğini, poliçenin başlangıç tarihinin ... bitiş tarihinin ise ... olduğunu, poliçenin bitiş tarihinin yaklaşması üzerine ...'ün müvekkili banka sisteminde kayıtlı ... numaralı cep telefonuna ... tarihinde "... nolu Hayat Sigortanız .... tarihinde sona ermektedir. Bilgilerinize sunarız" içerikli sms iletildiğini, yine aynı cep telefonuna ... tarihinde ise "... tarihinde sona eren ... nolu hayat sigortanız yenilenmemiştir. Bilgilerinize sunarız" içerikli sms iletildiğini, hayat sigortası poliçesinin vade bitiminde yenilenmediğinin murisin bilgisi dahilinde olduğunu, belirtilen sms'lerin murise iletilmiş olmasına rağmen ... tarafından müvekkili bankaya ... nolu poliçenin yenilenmesi hususunda herhangi bir başvuruda yapılmadığını, murisin ... tarihinde kullandığı ... numaralı 320.000,00.TL limitli 24 ay vadeli ticari nitelikli kredi için ise hayat sigortası yapılmasına yönelik herhangi bir talebinin olmadığını, bu krediye ilişkin herhangi bir hayat sigortası poliçesi düzenlenmediğini, davacıların müvekkili bankanın kredilerin kimisinde hayat sigortasının yenilenmediğini, kiminde ise sigorta yaptırmaktan imtina edildiği iddia etmişlerse de ....de hayat sigortası yaptırılması zorunluluğu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, bu nedenlerle; davacıların davasının müvekkili banka yönünden reddine, ücreti vekalet ve dava masraflarının karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; murisin poliçeleri kapsamında herhangi bir tazminat başvurusunda bulunmadıklarını, şirketleri nezdinde davacıların murisine ait vefat tarihi itibariyle tazminat değerlendirmesine konu edilebilecek bir ticari Hayat Sigortası poliçesi bulunmadığını, sigortalı ile müvekkili şirket arasında ... poliçe nolu ... başlangıç tarihli 12 ay süreli Ticari Hayat Sigortası Sözleşmesi akdedildiğini, işbu poliçenin de ... tarihinde sona erdiğini, sigortalının vefatı ile ilgili taraflarına herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, dava dilekçesine istinaden sigortalının ... tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığını, sigortalının şirketleri nezdinde vefat tarihi itibariyle tazminat değerlendirmesine konu edilebilecek bir ürünü bulunmadığını, bu kapsamda müvekkili şirkete yöneltilen davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, hayat sigortaları sözleşmelerinin ihtiyari nitelikte olup tarafların iradesine dayalı olarak akdedildiğini, davacılar tarafından belirtilen tarihlerde ... tarafından kullanılan ticari kredilerin bulunduğu tespit edilse dahi işbu kredilere bağlı olarak hayat sigortası sözleşmesi akdedilme zorunluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketinde bir sorumluluğunun doğmayacağını, ticari hayat sigortası sözleşmesinde mürtehin olarak .... tayin edildiğini, ölüm tazminatını isteme hakkının da .... ye ait bulunduğunu, bu nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve beyan hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirket aleyhine haksız olarak açılan davanın öncelikle sıfat yokluğundan reddine, aksi takdirde esasa ilişkin itirazları doğrultusunda reddine, avukatlık ücretiyle, dava masraflarının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, dava konusu Sigorta Poliçesinin davalıların kusurundan dolayı yenilenmediğine dair herhangi bir tespit bulunamadığını, mahkemece bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli bulunarak davalıların poliçenin yenilenmemesinden kaynaklı kusurunun bulunmadığını ve davacının borçlu olduğunu, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müteveffa ile davalı .... arasında Düzenlenen Ticari Hayat Sigortası poliçesi 5 yıl süreyle otomatik olarak yenilenmesi gerektiğini, sigorta bilgilendirme formunda bu husus açıkça belirtilmekte iken dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda poliçenin otomatik yenileme kapsamında değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, müteveffa ile davalı .... arasında "Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi" düzenlendiğini, kredi sözleşmesi kapsamında müvekkillerin murisi ile davalı .... iştiraki olan davalı .... arasında Hayat Sigortası Sözleşmesi yapıldığını, sigorta tarihlerinin 2019 yılı içerisinde olup 5 yıllık süreyi aşımın söz konusu olmadığını, müteveffa henüz 58 yaşında iken vefat ettiğini, poliçenin teminat tutarı 150.000,00.TL olarak belirlenmiş olup en yüksek oran olan %10 üzerinden hesaplama yapılsa dahi teminat artış oranı 15.000,00.TL olacağını, teminat artış oranı 100.000,00.TL tutarından oldukça düşük olduğunu, otomatik yenileme yapılmaması gereken hallerin somut olayda oluşmadığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında ise işbu kriterler dikkate alınmaksızın ''müteveffanın talep etmemesi nedeniyle yenilenmediği'' yönünde kanaat bildirildiğini, her ne kadar bilirkişi raporu ile müteveffaya sigortanın yenilenmeyeceği hususunda sms ile bilgilendirme yapıldığı iddiasında bulunulmuşsa da sigorta ettiren aksini açıkça talep etmediği sürece poliçenin vadesinde otomatik olarak yenilenmesi gerektiğini, müteveffanın otomatik yenilemeye ''onay vermediği'' yönündeki iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, başvuru formunda müteveffanın imzasının bulunmadığını, müteveffa ve davalı .... arasındaki sözleşmenin de matbu olarak doldurulduğunu, davalı banka alacağını güvence altına almaktan imtina eden kusurlu davranışları nedeniyle ortaya çıkan zararın tahsilinden sorumlu olduğunu, ... hesap numaralı kredinin sigorta kapsamı dışında bırakılmasına davalı bankanın ihmali sebep olduğunu, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli ... E. ... K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER :.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :Dava, hayat sigortasından kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Davacılar vekilince davacıların murisinin kullanmış olduğu işletme kredisinin davalının kusuruyla teminat dışı bırakıldığı, davaya konu hayat sigortasının 5 yıl süreyle otomatik yenilenmesi gerektiği, otomatik yenileme için talep gerekmediği, aksi talep edilmediği sürece otomatik yenilemenin yapılması gerektiğinden bahisle istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır. 17.01.2008 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak, 01.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren, “Bireysel Kredilerde Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği”nin “Amaç” başlıklı bölümünde, “Bu Yönetmeliğin amacı, kredi kuruluşları tarafından verilen kredilerle bağlantılı olan zorunlu ve ihtiyari sigorta ürünlerinin sunumunda birlik ve güvenilirliği sağlamak, sigorta ettirenlerin, sigortalıların ve lehdarların hak ve menfaatlerini korumak ve verilecek hizmete ilişkin usul ve esasları düzenlemektir” denilmekte, “Kapsam” başlıklı bölümünde ise, “Bu Yönetmelik, Türkiye’de faaliyet gösteren her türlü kredi kuruluşunun sağladığı kredilerle bağlantılı yaptırılan ihtiyari ve zorunlu sigortaları ve bu sigortalar dahilinde verilecek teminatları kapsar.” denildikten sonra aynı Yönetmeliğin “İhtiyari Sigortalar” başlığında düzenlenen, 6. maddesinin 2. fıkrasında da, “İhtiyari sigortalarda, kredi süresi içerisinde yenileme sorumluluğu kredi kullanana, yenilemeye ilişkin bildirim yapma ve bilgilendirme sorumluluğu ise kredi kuruluşuna aittir” denilmektedir.Somut olayda; davacıların murisi ... tarafından ... ve ... tarihli Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden ... tarihinde 150.000,00 TL limitli Ticari Kredi ile ... tarihli 320.000,00 TL limitli Ticari Kredi kullandırılmış olduğu, 150.000,00 TL limitli kredi için ... tarihinde 1 yıllık hayat sigortasının yapılmış olduğu, murise hayat sigortasının ... tarihinde son bulacağı ve sona erdiğine ilişki iki mesaj gönderilmiş olduğu, bildirime rağmen vade sonunda muris tarafından yenileme talep edilmediğinden yenilenmediği, 320.000,00 TL limitli kredi için ise hayat sigortası poliçesinin hiç düzenlenmediği ve bu kredi için hayat sigortasının zorunlu olmadığı, ihtiyari nitelikte olduğu ve murisin bu yönde bir iradesi bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirilmesine, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunmasına, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulmasına, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edilmesine, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olmasına, mahkeme hükmünün yasal unsurları taşımasına, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına göre davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2)- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 552,10.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce YAPILMASINA,Dair, dairemizce dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda oy birliğiyle, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 bendi gereğince aynı kanunun 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi. Başkan Üye Üye Katipe-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır