Ticari araç satışında yaşanan gizli ayıplı kamyonlar nedeniyle açılan bedel indirimi veya değişim talepli tazminat davası.
Özet: Bir inşaat firması, davalılardan satın aldığı 5 adet sıfır kilometre ticari kamyonda garanti süresi içinde fren sisteminde balata kırılması gibi kronik ve gizli ayıplar ortaya çıkması, yetkili servislerin sorunu giderememesi ve yüksek onarım maliyetleri talep etmesi nedeniyle araçların kullanılamaz hale gelmesi üzerine, ayıp oranında bedel indirimi, mümkün olmazsa misliyle değişim, garanti kapsamındaki onarım ödemelerinin iadesi ve araçların kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı tazminatı talebiyle dava açmıştır.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Araç Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Müvekkili davacı ... inşaat tarafından, davalılardan aracı firma olan ... Tic. Ve San. A.Ş.'den 5 adet 0(sıfır) KM ... model ... ... marka kamyon satın alınmış olduğunu, Üretici firma ise ... Türk A.Ş. olduğunu, Bu satın almalara ilişkin olarak bilgiler belirtilen, satış faturaları ve araç ruhsatlarına göre; -█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20 TL bedelli fatura ( ... plaka)-█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20 TL bedelli fatura (... plaka)-█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20 TL bedelli fatura (... plaka)-█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20 TL bedelli fatura (... plaka)-█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20 TL bedelli fatura (... plaka) olup Müvekkili davacının, davalılardan 2016 yılında 4 adet, 2019 yılında da 6 adet aynı marka ve model (...-Benz marca ... model) kamyon satın almış olduğunu, İlgili kamyonlarla ilgili hiçbir sorun/problem yaşamadığını, Müvekkili davacının bu duruma da güvenerek ... yılında yukarıda belirttikleri 5 adet daha aynı marka ve modelde kamyon satın alımı gerçekleştirdiklerinin Araçların satın alımından sonra, gözle görülür herhangi bir ayıba rastlanılmamış olduğunu, ancak bu satın alınan ... model araçlarda, henüz garanti süresi dolmadan, satın alımından kısa bir süre sonra çeşitli hatalar meydana çıkmış olduğunu , bu 5 araçta da benzer problemlerin olması, araçtaki hataların 'KRONİK' olduğu hissini uyandırdığını Satın alınan araçların tamamı gizli ayıplı olduğunu, Satın alınan araçlarda, kronik bir arıza olma ihtimali yüksek olduğunu, Araçların tamamında, tespit edebildiği kadarıyla 'BALATA KIRMASI' sorunu yer aldığını davacı müvekkilinin, yeni satın aldığı araçları, garanti kapsamında ve süresi içerisinde arızaların tespiti ve onarımı için yetkili servis olan '... ... Mo. Ar. San. Tic. A.Ş.' ye hemen götürmüş olduğunu, Yetkili servis, araçlarda fren pabuçlarında sorun olduğunu, bu yüzden arızanın meydana geldiğini tespit etmiş olduğunu, Fren pabuçlarında 7 milim yerine 11 milim pabuç takılmak suretiyle sorunun giderileceğini, fakat bu onarımların ücrete tabi olduğunu, onarım sonrasında da herhangi bir garantinin verilmediğini dile getirilmiş olduğunu, Akabinde deneme amaçlı olarak sadece 1 kamyonda ... yetkili serviste ilgili işlem yapılmış, devam eden süreçte ise ilgili pabuç tutmamış ve tekrar kırılmış olduğunu. Sorunun kaynağının bir türlü tespit edilememiştir. Ayrıca dava konusu araçların ...'da garajda olması nedeni ile ...-Benz yetkilileri ile görüşülmesi üzerine işlem yapılmak üzere ...'a en yakın yetkili servis olan ... A.Ş İle götürüldüğü, arzaların tespiti akabindede yardımcı olacağının taahhüt edildiğini yapılan görüşmelerde araçlarda fren tablasının hatalı olduğunu fren sisteminin komple değişmesi gerektiğini bunun karşılığında yaklaşık 35.000,00 TL civarı bedel istenilmesi üzerine araçlarını servis de işlem görülmeden garaja çekmek zorunda kaldığını Hal böyle olunca müvekkilim garanti süresinde ve kendi hatasından kaynaklanmayan, imalat hatası olduğunu düşündüğü kamyonlarda başkaca bir işlem yapmadan kamyonlarını garaja çekmiş olduğunu, izah olunan nedenlerle, müvekkil şirketin satın aldığı ve yukarıda şasi ve plaka bilgileri verilen 5 farklı ayıplı araç yönünden, arızanın tespit edilememiş olması, bu hususun bilirkişi incelemesi sonrası netleşebileceği düşünülerek terditli olarak, Öncelikle ayıplı olan 5 adet araç yönünden, ayıp oranında bedel indirimine, satın alınma tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına (yukarıda şasi ve plaka bilgileri verilen her bir araç için 2.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 10.000,00.TL belirsiz alacak), Ayıp oranında bedel indirimi hususunun mümkün olmaması (ayıbın yüksek değerde olması, aracın kullanılamaz olması gibi) halinde, ayıplı araçların davalılar tarafından misli ile değişimine (İİK m24), (bütün araçlar yönünden), Ayıplı araçların tamiratında, garanti süresinde olmasına rağmen ödeme yapıldı ise bu bedelin ileride artırılmak üzere şimdilik 100,00.TL olarak iadesine, Araçların kullanılamaması ve serviste geçen günler yönünden uğranılan kazanç kaybı bedelinin ileride artırılmak üzere şimdilik 100,00.TL olarak iadesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALI ... ŞİRKET VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Usule ilişkin olarak itirazlarını davacının dava dilekçesinde terditli şekilde talepte bulunmasını hukuken mümkün olmadığını, davacı tarafa talebin açıklanması için süre verilmesini, davacıya dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar doğrultusunda talep ettiği seçimlik haklarından hangisini kullandığını açıklamasını gerektiğini, misli ile değişimine ilişkin eksik harcın davacıya tamamlattırılarak ikmal edilmesi gerektiğini davacı tarafın ödemeyi yapıldıysa şimdilik 100,00 TL olarak iadesi şeklindeki talebinde hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının ödeme yapılıp yapılmadığını tespit etmeden dava ikame etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, buna göre davacı tarafın taleplerini açıklamak ve somutlaştırmak için kesin süre verilmesine, davacı tarafın belirsiz alacak davasının ika etmeden hukuki yararının bulunmadığının, davanın ihbar mükellefiyetine uyulmaması nedeniyle dava konusu rehin bulunmakta olup dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini davalı müvekkili şirket yönünden davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ayrıca zaman aşımı ve hak düşürücü süreler yönünden davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın tanık dinletmesinde muvafakatlarının olmadığını esasa ilişkin olarak ta davalı müvekilinin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının 2 yıl sonra bu davayı ikame ederek Türk Ticaret Kanundaki ihbar süresine uymadığından davanın reddi gereği, balata kırması şikayetinin üretim hatası olmadığının araçların çekici olarak kullanıldığını, istiap haddi üzerinde kullanması araç balatalarının zarar göreceğinin dava konu araçların garanti kapsamında olmadığını, davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın kazanç kaybı oluştuğu ve zarar uğradığı iddialarına ilişkin herhangi bir delil sunmadığını iddia ve taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını davayı kabul anlamında olmamak üzerinde davacının araçta elde ettiği yararların amortisman ve yıpranma paylarının tespiti gerektiğini bunun misli ile değişime karar verildiğinde dikkate alınmasının gerektiğini aracın misli ile değiştirilmesine yada bedel iadesinin karar verilmesinin yasal ve Yargıtay kararlarına aykırı olacağını , dava dilekçesinde talep edilen faiz oranı ile faiz başlangıç tarihlerine itiraz ettiklerine dava konusu aracın davacının elinde bulunduğu sürece faiz istenemeyeceğini gözetilmesi gerektiğini,davacı tarafça dava konusu araçların işlem yapılmak üzere ... A.Ş İle ... ... Şirketine götürüldüğü belirtildiğinden, Davanın ... A.Ş. İle ... ... MO. AR. SAN. TİC. AŞ. İhbar edilmesini talep ettiklerini belirtilen nedenlerle davanın reddini savunmuştur. DAVALI ... ŞİRKET VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; davacı tarafın araçlarının ayıplı olduğunu belirtmiş olduuğunu ancak davalı müvekkili şirkete süresinde usulüne uygun olarak ayıp ihbarında bulunmadığını buna göre bu haklarından vazgeçmiş kabul edilmesi gerektiğini, ayıp bildiriminde bulunma yükümlülüğü basiretli tacirler için bir külfet olarak değerlendirildiğini buna göre ayıp ihbarında bulunması gerektiğini bu süreler TTK 25/3 maddesine göre hak düşürücü süreler olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini yine TBK 198 maddesine göre açık ve gizli ayıpların ön görülen yasal süre içerisinde ayıp ihbarının da bulunmasını , davanın makul süre içerisinde açılmadığını ayrıca davacının dava dilekçesinde terditli taleblerinin açıklattırılması gerektiğini, seçimlik hakkını hangisi yönünde kullandığını bildirmesi gerektiğini araçlar üzerinde rehin bulunduğundan misli olarak değiştirildiğinde araç üzerinde bulunan her türlü rehin ve takiyatlardan ari olarak teslim edilmesi gerektiğini misli olarak değiştirilmesine karar verilmesi halinde takiyatların kaldırılması gerektiğini, esasa ilişkin olarak ta araç üzerindeki balataların orjinal olmadığı balataların servis dışında değiştirildiğini öğrenildiğini davacının dışarda yaptırmış olduğu işlem nedeniyle sisteme verilen hasarın onarılmadığının garanti kapsamında onarımının mümkün olmadığının davacıya açıklandığının bu nedenle yapılan parça değişimi sebebi nedeniyle meydana gelen arzalardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını araçtaki ayıbın üretimden kaynaklanmadığının davacının iddia ettiği arzların tamamen kullanıcı hatası nedeniyle araçtaki orjinal olmayan parça değişimi yetkisiz serviste yapılan işlemler ile kullanıma bağlı eskimeye bağlı olarak meydana geldiğini, davacının aynı arzanın 5 araçta birden meydana geldiğini idda etmişsede dosyaya bunu ispatlayacak somut delil sunmadığını araçların üretiminden kaynaklanan bir ayıbının olmadığını kullanıcı hatasından kaynaklanan arzaların onarımını masrafsız olmasının mümkün olmadığını ve buna karşılık müşteriyi mağdur etmemek için indirim yapılarak davacıya indirim üzerinden teklif edildiğini, sorumluluğun doğması için arzanın teslimden önce var olan bir ayıptan dolayı ortaya çıkması gerektiğini, fren balata sistemine ait arzaların üretimden değil kullanımdan kaynaklandığını, TBK'nun 227. Maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan davacının yararlanmasının mümkün olmadığı, davanın ... A.Ş. İle ... ... MOTOR. ARAÇ. SAN. TİC. AŞ. İhbar edilmesini, usul ve esas yönünden davanın reddini savunmuştur. Mahkememizin tensip ara kararı ile Dava konusu█████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... Marka ... tipi 673.941,20TL bedelli fatura (... plaka), - █████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20TL bedelli fatura (... plaka), - █████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20TL bedelli fatura (... plaka), - █████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20TL bedelli fatura (... plaka), - █████/... fatura tarihli ve '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi 673.941,20TL bedelli fatura (... plaka), araçlar hakkında satış belgesi ve garanti kapsamında belgelerin istenilmesi için davalı ... Tic. Ve San. A.Ş.'ye müzekkere yazılmasına, araçlar hakkında servis kayıt ve belgelerinin istenilmesi için ... ... Mo. Ar. San. Tic. A.Ş. ile ... A.Ş. ... ...'a müzekkere yazılmış olup gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile ...... müzekkere yazılarak dava dilekçesinde belirtilen araçların plaka ve şase numaraları da belirtilmek üzere 5 adet kamyonun tramer kayıtlarının istenilmesine, ...... müzekkere yazılarak dava dilekçesinde belirtilen araçların plaka ve şase numaraları da belirtilmek üzere 5 adet kamyonun üzerinde takyidat varsa takyidatları gösteren trafik tescil kayıtları istenilmiş gelen belge ve yazılar dosya içerisine alınmıştır.Davalı ... şirket vekili tarafından sunulan █████/2022 tarihli İHBAR DİLEKÇESİNDE özetle; Davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek ve dosyada mübrez beyan, itiraz ve savunmaları esas olmak kaydıyla, davacının talepleri değerlendirildiğinde davanın ... A.Ş. ve ... ... Mot. Ar. San. Tic. A.Ş. ’ye ihbar edilmesi zarureti hasıl olduğunu, dava konusu araçların işlem yapılmak üzere, ... A.Ş. ve ... ... Mot. Ar. San. Tic. A.Ş. ’ye götürüldüğü belirtildiğini, davanın ... A.Ş. Ve ... ... Motorlu Araçlar Tic. ve San. A.Ş.’ye İHBARI ile tensip zaptı ve dava ve cevap dilekçelerinin ekleriyle birlikte ihbar olunana tebliğini talep etmiştir. İHBAR OLUNAN ... A.Ş. ihbar DİLEKÇESİNE KARŞI SUNDUKLARI BEYAN DELİKÇELERİNDE: ihbar olunan müvekkili hakkında davanın tarafı olmadığından hüküm kurulması mümkün değildir. Eldeki davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Ayıp ihbarı usulüne uygun değildir ve yasal süresi içinde yapılmamıştır. Davacının talepleri doğrultusunda müvekkili şirketin hukuki bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Dava dışı yetkili servislerin verdiği hizmete ilişkin bir ayıp iddiası bulunmamaktadır. Davacı şirkete ait '...' şasi nolu ... model ... marka ... tipi ... plakalı araç 14.09.2021 tarihinde "sol arka tekerleğin yağ kaçırması- arka fren balata kırılması" şikayeti ile ... ... Şubesine gelmiştir. Yapılan kontroller sonrası davacı şirkete, arka aks fren grubunda değişmesi gereken parçalar ve fiyat teklifini gösterir mail atılmıştır. Ancak müşteri araçlarının hepsinde bu problemin olduğunu ifade ederek bu problemin ücretsiz olarak yapılmasını talep etmiştir. ... Garanti Şartları'na göre; fren takozları, fren balataları, kampanaları ve diskleri gibi aracın kullanım ve km'sine bağlı olarak aşınan parçalar garanti kapsamında değildir. ... orijinal parçalarından başka parçaların kullanılmasından kaynaklanan arızalar, garanti süresi içerisinde olsa dahi garanti kapsamında değerlendirilemez. Somut olayda davacı, aracın parça değişimini yetkili olmayan bir yerde orijinal olmayan parça ile yaptırmıştır. Bu nedenle, yapılan parça değişimi sebebiyle meydana gelen arızanın ücretsiz olarak onarımı mümkün değildir. Ancak yine de davacıyı mağdur etmemek amacıyla müşteri memnuniyeti kapsamında indirim yapılarak davacıya indirim üzerinden onarım bedeli teklif edilmiştir. Fakat bu talep davacı tarafından kabul edilmemiş, herhangi bir işlem yaptırılmadan araçlar geri alınmıştır. Müvekkil firma tarafından verilmiş ayıplı bir hizmet bulunmadığı ve davacı taleplerine karşılık sorumluluğu bulunmadığı ortadadır. Davacı tarafın terditli talepte bulunulmuş olması hukuka aykırıdır ve davanın reddi gerekmektedir. Davacının talep ve iddiaları haksız, dayanaksız ve hukuka aykırı olup, davanın reddini savunmuştur.İHBAR OLUNAN ... ... MOTOR. ARAÇ. SAN. TİC. AŞ. ihbar DİLEKÇESİNE KARŞI SUNDUKLARI BEYAN DELİKÇELERİNDE: " Dava konusu edilen araçların ne üreticisi nede satıcısıyız. Ayıp oranında bedel indirimine, bunun mümkün olmaması halinde ise araçların misli ile değiştirilmesine karar verilmesine ilişkindir. Bu nedenle davacının talepleri kapsamında şirketimizin bir sorumluluğu bulunmadığı açıktır. Dava konusu ... Şase Nolu araç 02.06.2021 tarihinde müvekkil şirketin servisine aşağıda belirtilen şikayetlerden dolayı giriş yapmıştır. 1.Aracın bakımı talebi,2. Araca subap ayarı yapılması talebi,3.Aracın arka dingil frenin balatayı kırması şikayeti, Aracın yukarıda belirtilen talep ve şikayetler ... Türk A.Ş. tarafından belirlenen standartlar çerçevesinde yerine getirilerek aracın bakım ve supap ayarı yapılmıştır.Aracın fren balataları kırıyor şikayeti incelenmiş fren balataları kırık olmasına rağmen herhangi bir arızaya rastlanılmamıştır. Davacıya aracın çalışma koşulları hatırlatılmış şantiye aracı ve tonajlı çalışmasından, yetkili servis dışında orijinal olmayan parça kullanılması nedeniyle oluşmuş arıza olduğu söylenmiştir. Müvekkil tarafından yapılan inceleme neticesinde kırık olan fren balatasının yan sanayi olduğu, teknik verilere uygun orijinal parça olmadığı görülmüştür. Bu durumun davacıya sorulması üzerine, davacı fren balatasını yetkili servis dışında değiştirdiğini ve değiştirdiği balatanın da kırıldığını beyan etmiştir. Müvekkili servisine balataları dışarıda değiştirilmiş şekilde getirilen araç üzerinde işlem yapılmış ancak; davacının dışarıda yaptırmış olduğu işlem nedeniyle sisteme verilen hasar onarılamamıştır. Bu nedenle davacıya, fren sisteminin detaylı bir inceleme sonrası onarılabileceği söylenmiştir. Arızanın davacının kullanımına aykırı olarak dışarıda yaptırmış olduğu bir işlemden dolayı meydana gelmesi nedeniyle garanti kapsamında onarımının mümkün olmadığı açıklanmış ve indirimli onarım teklif edilmiştir. Ancak davacı onarımı kabul etmemiş, aracını teslim alarak müvekkil servisten ayrılmıştır. Araçtaki ayıp üretimden kaynaklanmamaktadır. Davacının iddia ettiği arızaların tamamı kullanıcı hatası nedeniyle ve araçta orijinal olmayan parça değişimi, yetkisiz serviste yapılan işlemler ile kullanıma ve eskimeye bağlı olarak meydana gelmiştir. Aynı nitelikteki arızaların onarımında uzlaşma sağlanarak garanti süresi dışında olmasına rağmen onarım bedelinin büyük bir kısmı müvekkil yetkili servis tarafından karşılanarak davacıya yardımcı olunmak istenmiş, davacı hiçbir şekilde mağdur edilmemiştir. İddia olunan hususlarla ilgili herhangi bir kusur ya da sorumluluğu bulunmamaktadır. İhbar olunan sıfatı gereği aleyhlerine hüküm kurulmamasına, Haksız olarak açılmış bulunan davanın reddini, " beyan etmiştir....... TALİMAT SAYILI DOSYASI İLE BİLİRKİŞİ MAKİNE MÜHENDİSİ ... TARAFINDAN DÜZENLENEN █████/2023 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA ; Fren balatalarının kırılma: Dosyadaki araçların incelemesi ve taraflardan alınan bilgiler sonucu garanti süresi içerisinde yaklaşık 75.000 km civarında araçlar balata kırmaya başladığını, Araçların istiap hadleri 4 dingilli araçlarda 32 tondur bu araçlarda fabrikanın belirlediği istiap haddi 31 tondur fakat araçlar ortalama 35 ton ile çalıştığını, ancak genel olarak damperli araçların çalışma şekli 35-40 ton arasındadır imalatçı firmalarda bunun farkında olduğunu, ... da ki serviste kalınlığı 1 cm olan yeni pabuçlar takılmış olup bu pabuçlarda balata kırma şikayeti olmadığını, Balata değişimlerinde perçin uygulamasındaki oluşabilecek hatalarda balata çatlamaları oluşabilmekte olduğunu ve araçlarda retarder gibi harici bir fren sisteminin olmamasıda buna etken olduğunu, Fren pabuçlarının kontrolünü sağlayan (S) lerin fren tablasındaki yerlerinin makas bağlantılarından dolayı yukarıda kaldığını yükün frenlere dağılımında balatanın 3/1 lik kısmına basınç uyguladığını ve bundan dolayı da balatanın zamanla aşınmasından kaynaklı 22 cm lik balatalarda pabuçlarında yeterli et kalınlığında olmaması titremeye sebebiyet vererek balata kırılması oluşabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. ...... alimat sayılı dosyası ile bilirkişi ...... ve Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda ; Dava konusu edilen 5 araç satış bedelinin toplam 3.369.706,00 TL olduğunu, Davacı tarafından ödenen tamirat giderinin 18.462,65 TL olduğunu, ... ... tarafından davacıdan tamirat gideri olarak 35.507,73 TL nin teklif edildiğini, (...... ) Davaya konu edilen araçlarda parça değişimi İle arızanın giderilebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. ...... talimat sayılı dosyası ile Makine Mühendisi bilirkişi ..., Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli uzman bilirkişi ... ile SMMM- Ticari işletme ve şirketler konusunda nitelikli hesaplama Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda ; FREN BALATALARININ KIRILMASI: Dosyadaki araçların incelemesi ve taraflardan alınan bilgiler sonucu garanti süresi içerisinde yaklaşık 75.000 km civarında araçlar balata kırmaya başladığını, Araçların istiap hadleri 4 dingilli araçlarda 32 tondur bu araçlarda fabrikanın belirlediği istiap haddi 31 tondur fakat araçlar ortalama 35 ton ile çalışmaktadır ancak genel olarak damperli araçların çalışma şekli 35-40 ton arasındadır imalatçı firmalarda bunun farkında olduğunu, ... da ki serviste kalınlığı 1 cm olan yeni pabuçlar takılmış olup bu pabuçlarda balata kırma şikayeti olmadığını, Balata değişimlerinde perçin uygulamasındaki oluşabilecek hatalarda balata çatlamaları oluşabildiğini ve araçlarda retarder gibi harici bir fren sisteminin olmaması da buna etken olduğunu, Fren pabuçlarının kontrolünü sağlayan S lerin fren tablasındaki yerlerinin makas bağlantılarından dolayı yukarıda kaldığını yükün frenlere dağılımında balatanın 3/1 lik kısmına basınç uyguladığını ve bundan dolayı da balatanın zamanla aşınmasından kaynaklı 22 cm lik balatalarda pabuçlarında yeterli et kalınlığında olmaması titremeye sebebiyet vererek balata kırılması oluşabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Araçların garanti süreçlerince servis kayıtları , garantileri bittikten sonra ki özel servis faturaları incelenmiş olup yetkili servisin takmış olduğu orijinal balataların veya yetkili servisin yönlendirdiği özel servislerde takılan muadil çeşitli marka balatalarında aynı şekilde yukarıda belirttikleri hatalardan dolayı kırılmaya maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Makine Mühendisi bilirkişi ...... ile Borçlar Hukuku Öğretim Görevlisi bilirkişi ...... 'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda, Davaya konu damperli ağır tonajlı kamyon araçlarının dağdan yüklü inerken araçta retarder (hidrolik fren) olmadığı için, devamlı ayak freninin kullanılması gerektiğinden, yolun negatif eğimi de (yokuş aşağı) dikkate alındığında bu araçlarda balataların aşınması ve olumsuz yol şartlarına göre, fren sisteminin devamlı aşırı yüklere maruz kalması, yan sanayi balataların kullanımı neticesi orijinal sistemle uyumsuz olması gibi hususlar, kullanımdaki şartların olumsuzluğunu meydana getirerek aşırı yıpranma, aşınmalar nedeniyle kırılma şikayetlerini oluşturacağını, Orijinal olmayan yan sanayi fren balatalarının kullanılması ve yetkili olmayan servislerde değişim işlemlerinin uygulanması da bu olumsuz durumları meydana getireceğini, Piyasa şartlarında her tür tüm araçlarda balata, disk vb. ilgili parçalar ve değişimleri sarf malzeme ve işlemleri grubuna girdiği için, bu durum kullanımla ilgili olduğundan, davacı tarafın sorumluluğuna yol açacağını, Bu husustaki beyanlar davalı şirket tarafından da belirtildiği üzere; “... Garanti Şartları 'na göre; fren takozları, fren balataları, kampanaları ve diskleri gibi aracın kullanım ve km'sine bağlı olarak aşınan parçaların garanti kapsamında olmadığını, ... orijinal parçalarından başka parçaların kullanılmasından kaynaklanan arızalar, garanti süresi içerisinde olsa dahi garanti kapsamında değerlendirilemeyeceği* ifadeleriyle açıklandığını, Araçlarda fren balatalarının değişimi, uygulanması sarf malzeme olarak değerlendirildiği ve bu parçaların araçta bilakis yenilenmiş olduğundan, araçta değer kaybı dolayısıyla da ayıp oranında indirimin söz konusu olup olmayacağı konusundaki takdir yetkisinin Mahkemeye ait olacağını, Davaya konu araçlarla ilgili davacı tarafından iddia edilen kazanç kaybı yönünden bakıldığında; dava dosyası içerisinde bir bilgi, belge ve delil bulunmadığından bu hususta bir değerlendirme yapılamayacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesi ve (5) adet ... ... marka kamyonların misli ile değişim talebi bulunması nedeniyle,...... Mahkemesinin talimat dosyası ile bilirkişilerin █████/2023 tarihli raporu ile Dava konusu edilen 5 araç satış bedelinin toplam 3.369.706,00 TL olduğu belirtildiği, araçların değeri üzerinden Harçlar Kanuna göre eksik harç davacı tarafça tamamlanması üzeri mahkememizin █████/2023 tarihli ara kararı ile dava değeri 1.000.000,00 TL'yi geçtiğinden dava değeri dikkate alındığından 5235 sayılı kanunun 5/3.maddesi uyarınca dosyanın heyete tevdine, karar verilmiş olup mahkememizin heyet ara kararı ile Davanın terditli olarak açıldığı, öncelikle ayıp oranında bedelden indirim, mümkün olmadığı takdirde aracın misli ile değişimi ve servis onarım bedellerinin iadesi, kazanç kaybının tahsilinin talep edildiği, düzenlenen bilirkişi asıl ve ek raporunda aracın misli ile değişiminin gerektiğine dair bir görüş belirtilmediği, bu hali ile davanın dava değeri itibariyle heyetçe görülmesini gerektirir bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, mahkeme heyetinin çoğunluk kararı ile dosyanın tek heyetli olarak görülmesine, için dosya geri tek hakime iade edilmiştir.İtiraz kapsamında Makine Mühendisi bilirkişisi ... ile nitelikli hesap uzman bilirkişisi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; A) Araçtaki bedel indiriminin hesaplanması: Araçtaki bedel indirimi yerleşik Yargıtay kararlarına göre nisbi metod ile hesaplanmalıdır. Meydana gelen arızadan dolayı aracın ... Mart satın alınma tarihindeki: Ayıplı halinin rayiç değeri . 630.0000 TL olup, Bu aracın ayıpsız rayiç değeri 700.000 TL ,Aracın 20.03.... tarihindeki kararlaştırılan fatura bedeli : 673.941,20 TL olduğunu, 630.000 TL x 673.941,20= 606.547,08 TL ,700.000 TL, 673.941,20 TL- 606.547,08 TL= 67.394,12.TL bir araçtaki değer kaybı olduğunu, B) Misli ile değişim TALEBİ: Araçlardaki meydana gelen ayıplardan ötürü bedel indirimi Sayın mahkemece uygun bulunmadığı takdirde misli ile değişim kararı verilmesi halinde 5 adet aracın alındığı tarih ve özelliklerine uygun emsalinin davacıya verilmesi gerekmektedir. ... Mart ayında ( yukarıda ayrıntıları verilen) düzenlenen faturalarda 673.0941,20.TL ya satıldığı görülmektedir. Aynı vasıftaki araçların varsa araştırılarak misli ile değişimi kararı verilmesi mahkemenin takdirinde olduğunu, C) Davacı garanti süresi içerisinde yaptığı ödemeleri talep etmektedir: ... servisi tarafından davacıdan 35.507,73 TL talep edilmiş ise de bu işlemin yapılıp yapılmadığı ve bedelin ödenip ödenmediği belirli değildir. Davacıya yönelik düzenlenmiş 3.570,57 TL lık faturaların bakım faturaları olduğu anlaşıldığından bu faturalarla ilgili talep hakkı olamayacağı , başkaca tamir vs faturası sunulmadığından değerlendirme yapılmadığı mahkemenin takdirinde olduğunu, D) Kazanç kaybı talebi: Davacı dava konusu araçların serviste kaldığı günlere ilişkin kazanç kaybı talep etmektedir. Ancak davacının hangi işi yaptığı iş kapasitesi işteki karlılık durumu bilinmesi ve kazanç kaybı hesabı için gerekirse davacının yaptığı işe ilişkin sektör bilirkişisi ve mali müşavir( defter ve kayıtları ve cirosunu incelemek için) atanması hususu mahkemenin takdirinde olduğu, Sonuç olarak ; Davacının araçlarında söz konusu kamyonlara kronik arıza/ayıp veya gizli ayıp olmadığı kanaatine varıldığını, Ancak mahkemece aksi kanaate varılması halinde Araçtaki bedel indirimi 67.394,12 TL( bir araç için) olarak hesaplandığını, Misli değişim mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaati belirtilmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli TALEP ARTIRIM dilekçesinde özetle; Terditli olarak açtıkları dava yönünden tercihlerini de yapmak suretiyle, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, Ayıplı olan 5 adet araç yönünden, ayıp oranında bedel indirimine, satın alınma tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, her bir araç için 2.000-TL talep ettiğimiz indirim oranını gene her bir araç için 65.000-TL artırarak araç başına 67.000-TL olmak üzere toplam 335.000-TL'ye yükselttiklerini, Öte yandan onarım bedeli olarak talep ettiğimiz 100-TL ve kazanç kaybı yönünden talep ettiklerini 100-TL tazminat taleplerinin dava dilekçesindeki gibi aynen devamına karar verilmesi talep etmişlerdir. Talep artırım dilekçesi davalı taraflara ve ihbar olunan taraflara tebliğ edilmiştir.Mahkememizin █████/2025 tarihli duruşmasında veralen ara karar ile her ne kadar davalı ... vekili ile davalı ... vekili ile İhbar olunan ... vekillerinin ıslah zaman aşımı definde bulunmuş iseler de dava belirsiz alacak davası olarak açılmış olması nedeniyle bu tip davalarda zaman aşımı durduğundan taraf vekillerinin ıslah zaman aşımı defilerinin REDDİNE karar verilmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının davalı ... ŞİRKETİN'den aldığı 5 adet ... ... marka kamyonların üretimden kaynaklı ayıplı olması iddiası ile açılan bedel indirimi ve teyditli olarak misli ile değişimi yine ödeme tazminatı ve kazanç kaybını ilişkin tazminat davasıdır. Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma arabuluculuk son tutanağı ile birlikte toplanan tüm deliller ile birlikte alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; ...... talimat sayılı dosyası ile Makine Mühendisi bilirkişi ..., Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli uzman bilirkişi ... ile SMMM- Ticari işletme ve şirketler konusunda nitelikli hesaplama bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda: Fren pabuçlarının kontrolünü sağlayan (S) lerin fren tablasındaki yerlerinin makas bağlantılarından dolayı yukarıda kaldığını yükün frenlere dağılımında balatanın 3/1 lik kısmına basınç uyguladığını ve bundan dolayı da balatanın zamanla aşınmasından kaynaklı 22 cm lik balatalarda pabuçlarında yeterli et kalınlığında olmaması titremeye sebebiyet vererek balata kırılması oluşabileceği kanaatine ulaşıldığını. Araçların garanti süreçlerince servis kayıtları, garantileri bittikten sonra ki özel servis faturaları incelenmiş olup yetkili servisin takmış olduğu orijinal balataların veya yetkili servisin yönlendirdiği özel servislerde takılan muadil çeşitli marka balatalarında aynı şekilde YUKARIDA BELİRTTİKLERİ HATALARDAN DOLAYI KIRILMAYA MARUZ KALDIĞI belirtilmiş olup, bu kapsamda, Makine Mühendisi bilirkişisi ... ile Nitelikli hesap uzman bilirkişisi ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda da, araçtaki bedel indiriminin hesaplanması yapıldığında; Meydana gelen arızadan dolayı 67.394,12.TL tek bir araçtaki değer kaybı olduğu belirtilmiş olduğundan, araçların ilk servise gidişi olan hasar tespit tarihi olan █████/2021 olup eldeki davanın ise █████/2021 tarihinde açıldığı, araçların ise █████/... ile █████/... tarihli faturalar bu tarihlerde sıfır araç olarak satın alındığı. Dava konusu araçların hepsinde balata kırması oluştuğu, kronik arıza haline geldiği, arızanın oluşması ile davacı tarafın araçlarını servise götürdüğü, ...... Mahkemesine yazılan talimat ile alınan raporda görüşlerini sunan Makine Mühendisi bilirkişi ..., Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli uzman bilirkişi ... ve SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2023 raporda belirtildiği gibi, Fren pabuçlarının kontrolünü sağlayan (S) lerin fren tablasındaki yerlerinin makas bağlantılarından dolayı yukarıda kaldığını yükün frenlere dağılımında balatanın 3/1 lik kısmına basınç uyguladığını ve bundan dolayı da balatanın zamanla aşınmasından kaynaklı 22 cm lik balatalarda pabuçlarında yeterli et kalınlığında olmaması titremeye sebebiyet vererek balata kırılması oluşabileceği, Araçların garanti süreçlerince servis kayıtları, garantileri bittikten sonra ki özel servis faturaları incelenmiş olup yetkili servisin takmış olduğu orijinal balataların veya yetkili servisin yönlendirdiği özel servislerde takılan muadil çeşitli marka balatalarında aynı şekilde yukarıda belirttikleri hatalardan dolayı kırılmaya maruz kaldığı belirtilmiş olduğundan, davacı taraf araçlarının balata kırması üzerine süresi içinde servise götürdüğünden, ayıp ihbarının süresi içerisinde olduğu kanaatine ulaşılarak, bu neden ile Makine Mühendisi bilirkişi ..., Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli uzman bilirkişi ... ile SMMM- Ticari işletme ve şirketler konusunda nitelikli hesaplama bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2023 raporları dosya kapsamında ve hüküm kurmada dikkate alınarak, Meydana gelen arızadan dolayı tek bir araçtaki değer kaybı 67.394,12.TL olduğu bilirkişilerce belirlendiğinden, buna göre davacı tarafın ayıplı olan 5 adet araç yönünden, ayıp oranında bedel indirimine, araç başına 67.000-TL olmak üzere toplam 335.000,00-TL talep arttırım dilekçesi de dikkate alınarak, Türk Borçlar Kanunun 219 ve devamı maddelerine göre ayıba karşı tekeffül hükümleri kapsamında, araçlardaki balata kırma arızanın kronik hale geldiği, davacı tarafın sıfır olarak yeni aldığı 5 adet aracını kullanamaz hale geldiği de dikkate alınarak ; Davanın kısmen kabulü ile, kısmen reddine, Davacı tarafın terditli açtığı kronik arıza/ ayıplı mal oranında indirim talebinin kabulü ile, Toplam 335,000,00.TL tazminat alacağın hasar tespit tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tic. ve San.A.Ş ile davalı ... TÜRK A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, davacı tarafın onarım bedeli ile kazanç kaybına ilişkin isteminin şartları oluşmadığından TMK.6. ve HMK.190.md.leri uyarınca ispat edilediğinden reddine karar verilmiştir. Ayracı davacı tarafın terditli olan taleplerinden ilk talebi kabul edildiğinden, ayıp oranında bedel indirim olmaz ise araçların misli ile değişimi konusundaki talebi konusunda konusunda bir karar verilmesine yer olmadığına, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1)Davanın KISMEN KABULÜ İLE, KISMEN REDDİNE,A)Davacı tarafın terditli açtığı kronik arıza/ ayıplı mal oranında indirim talebinin KABULÜ İLE, Toplam 335,000,00.TL tazminat alacağın hasar tespit tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tic. ve San.A.Ş ile davalı ... TÜRK A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, davacı tarafın onarım bedeli ile kazanç kaybına ilişkin isteminin şartları oluşmadığından REDDİNE,B)Davacı tarafın terditli olan taleplerinden ilk talebi kabul edildiğinden, ayıp oranında bedel indirim olmaz ise araçların misli ile değişimi konusundaki talebi konusunda konusunda bir karar verilmesine yer olmadığına, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 22.883,85.TL karar ve ilam harcının, dava açılışında davacıdan alınan 174,20.TL peşin harç ile araç değerleri üzerinden █████/2023 tarihinde alınan 57.546,15.TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 5.820,96 TL talep artırım ıslah harcı olmak üzere toplam 63.541,31.TL harçtan mahsup edilmesi ile ile fazla yatırıldığı anlaşılan 40.657,46.TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesin,3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.360,00.TL arabuluculuk ücretinin, 0,81 TL'sinin DAVACIDAN; 1.359,19. TL'sinin DAVALI ... Tic. ve San.A.Ş ile DAVALI ... TÜRK A.Ş'den alınarak alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30.TL başvurma harcı, 1.701,50.TL tebligat ücreti, 22.500,00 TL bilirkişi ücreti, 703,00.TL keşif tamamlama harcı, 571,90 TL keşif harcı, toplamı 25.535,70.TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 25.520,46.TL'si ile iade sonrası kalan 22.883,85.TL harç toplamından oluşan 48.404,31.TL yargılama giderinin davalı ... Tic. ve San.A.Ş ile davalı ... TÜRK A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 53.600,00.TL vekalet ücretinin davalı ... Tic. ve San.A.Ş ile davalı ... TÜRK A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,6) Davalıların yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından red edilen miktar yönünden yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 200,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Tic. ve San.A.Ş ile davalı ... TÜRK A.Ş'ye verilmesine,7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,Dair; davacı vekili ile davalı ... vekili yüzüne karşı, davalı ... şirket vekili e-duruşmada yüzüne karşı, ihbar olunan ... vekili ile ihbar olunan ... şirket vekilinin yokluklarında olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde...... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ...... ¸e-imzalıdır. Hakim ...... ¸e-imzalıdır. ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸