kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, bölge adliye mahkemesi kararının emsal değer tespiti ve usul yönünden temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, bölge adliye mahkemesi kararının emsal değer tespiti ve usul yönünden temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinin ardından, davalı idarenin istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi, idarenin taşınmazlara fiilen el atmasının ve geçerli bir kamulaştırma kararının olmamasının tespitini onayıp davanın kabulünü sürdürmüş, ancak el atılan bazı kısımların tescili hususunda ilk derece hükmünü düzelterek yeniden esas hakkında karar vermiştir; davalı idarenin temyizi üzerine Yargıtay, uyuşmazlığın kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili olduğu kapsamında konuyu incelemektedir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Adıyaman 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsiline ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Adıyaman ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 30... parsel sayılı taşınmazlara davalı idarece fiilen el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el konulan ve el atma ile kullanımı imkansız hale gelen taşınmazların alanları için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsalin birim değerinin dava tarihine güncellenmesi sırasında Tüketici Fiyat Endeksi oranının kullanılması gerektiğini, Üretici Fiyat Endeksi oranının kullanılmasının taşınmazın değerini yükselttiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazlara istinat duvarı, kaldırım ve yol yapılmak suretiyle el atıldığı ve bu el atmanın herhangi bir geçerli ve kesinleşmiş kamulaştırma kararına dayanmadığı, davaya konusu taşınmazların hava fotoğraflarının incelenmesi sonucu taşınmazlara 2010 yılı sonrası el atıldığının tespit edildiği, tüm bilgi ve belgelere göre el atan idarenin davalı ... olduğu, bununla birlikte arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve davaya konu taşınmazların davalı tarafından el atılan kısımları esas alınarak, davacı tarafın tapu kaydındaki payına göre tarafına ödenecek tazminat bedelinin hesaplanmasında herhangi bir isabetsizlik görülmediği, davalı idare vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ancak Dairelerince geri çevirme kararı ile dosya arasına alınan fen bilirkişi raporuna göre davaya konu 330 parsel sayılı taşınmazın 2.372,76 m²lik kısmına yol, 193,11 m²lik kısmına kaldırım ve 61,13 m²lik kısmına istinaf duvarı yapılarak ve 331 parsel sayılı taşınmazın 900,72 m²lik kısmına yol, 207,05 m²lik kısmına kaldırım ve 98,18 m²lik kısmına ise istinaf duvarı yapılmak suretiyle el atıldığı hâlde, İlk Derece Mahkemesince istinat duvarı ve kaldırım olarak el atılan kısımların davalı adına tesciline dair hüküm kurulması gerekirken bu kısımlar yönünden de terkin kararı verilmesinin doğru görülmediği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.