yargıtay 5. hukuk dairesinin, 2942 sayılı kanun uyarınca kamulaştırılan arsa niteliğindeki taşınmazın bedelinin tespiti, tescili, emsal karşılaştırması ve usuli kazanılmış hak ilkesiyle faiz başlangıcına ilişkin uyuşmazlığı değerlendiren içtihadı.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin, 2942 sayılı kanun uyarınca kamulaştırılan arsa niteliğindeki taşınmazın bedelinin tespiti, tescili, emsal karşılaştırması ve usuli kazanılmış hak ilkesiyle faiz başlangıcına ilişkin uyuşmazlığı değerlendiren içtihadı.

Özet: Davacı idarece, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararının davacı tarafından tekrar tekrar istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi, arsa niteliğindeki taşınmazın emsal karşılaştırmasıyla değer tespitini usulüne uygun bularak, usuli kazanılmış hak ve Yargıtay içtihadı doğrultusunda ilk kararda belirlenen kamulaştırma bedeli ile faiz hesaplamasını düzelterek esas hakkında yeniden hüküm kurmuş; bu karara karşı davacı idarenin vekilince yapılan temyiz başvurusu ile hukuki süreç devam etmektedir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 738 (yeni 2 04... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescili ile yol olarak terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; acele el koyma dosyasında dava konusu taşınmaza belirlenen bedelin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın özelliklerine uygun gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın usulüne uygun şekilde karşılaştırılmasının yapılmadığını, dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın emlak vergi değerleri arasında fahiş derecede fark olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin yöntem olarak doğru olduğu, Mahkemece ilk kararının sadece davacı idare tarafından istinaf edildiği, bu nedenle davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu dikkate alınarak, ilk kararda belirlenen bedel olan 1.189.958,16 TL'ye hükmedildiği, metrekare birim değeri olan 1.312,00 TL/m'nin ise dava konusu taşınmaz ile aynı mahallede, çok yakın konumda bulunan 1182 parsele ilişkin davada, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin █████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile 19.04.2016 tarihi itibarıyla uygun bulunan 539,00 TL/m² birim değeri ile uyumlu olduğu, ancak kamulaştırma bedelinin Mahkemenin ilk kararı ile davalıya derhal ödenmesine hükmedildiği gözetildiğinde, faizin de Mahkemenin ilk karar tarihine kadar işletilmesi gerektiği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak üzerinde bulunan ağaçlara ise kaim değer metoduna göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.