12. Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve maddi hasar tazminatı taleplerini gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay içtihadı ışığında inceleyerek karar veriyor.
Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazası sonucu davacıya ait araçta meydana gelen maddi hasar ve değer kaybının tazmini talebiyle açılan bir davayı incelemektedir. Asıl davada, davacı sigorta şirketinden, birleşen davada ise kazaya karışan araç sahibinden poliçe limitini aşan değer kaybının tahsilini talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi zaman aşımı ve poliçe limiti gibi savunmalar yaparken, diğer davalı cevap dilekçesi sunmamıştır. Mahkeme, trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının gerçek zarar kalemi olduğunu ve bu zararın Trafik Sigortası Genel Şartlarına göre değil, aracın kaza öncesi ve onarım sonrası piyasa değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak, bu konudaki Yargıtay içtihatlarını gerekçesinde belirtmiştir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C....12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023BİRLEŞEN ... 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN████████ ESAS SAYILI DAVASINDADAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan), Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;ASIL DOSYADA DAVA : Davacı vekili asıl dava dosyasında dava dilekçesinde, █████/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait ... plakalı araca davalıya KZMSS ile sigortalı ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini , davacının aracında ki 81.612,48 TL hasar sebebiyle değer kaybı da oluştuğunu HMK nın 107. Maddesi gereğince şimdilik 100,00 TL tazminatın █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir. BİRLEŞEN DOSYADA DAVA: Davacı vekili birleşen dosya dava dilekçesinde; █████/2023 tarihinde davalı şirkete ait ... plaka sayılı araç ile müvekkiline ait park halindeki ... plaka sayılı araca çarparak, 90.000,00 TL değer kaybına sebebiyet vermesi nedeniyle, sigorta şirketinin poliçe limitinin üzerinde kalan 51.812,47 TL bakiye değer kaybının kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ASIL DOSYADA CEVAP : Davalı ...Sigorta Şirketi vekili asıl dava dosyasında cevap dilekçesinde, zaman aşımı def'inde bulunmuş sorumluluğun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu Genel Şartlar ekindeki yönteme göre hesaplama yapılmasını iskonto indirimi yapılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP: Davalı ... Ekmek Ve Unlu Mamüller İnşaat Sanayi Turizm Ve Ticaret Limited Şirketine usulüne uygun tebligat yapılmış ise de davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ████████ esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı, araç hasar zararı, araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K, █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin █████/2022 tarih ve ██████████ E, █████████ K sayılı ilamı)Asıl dava dosyası yönünden yapılan incelemede;Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD █████/2010, █████████ E, █████████ K; 17 HD █████/2010, █████████ E, █████████ K,).Birleşen dava dosyası yönünden yapılan incelemede;Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı araç için █████/2022 ilâ █████/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, kaza tarihi itibariyle araç başı maddi teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, █████/2023 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.Asıl dava dosyasında tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, Makina Mühendisi █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda, ... plaka numaralı araçta, kaza sonrası kaza tarihi itibariyle meydana gelen reel değer kaybı zararının 745.000,00 TL-655.000,00 TL=90.000,00 TL (Doksanbin TL) olarak tespit edildiği belirtilmiştir.Davacı vekilinin ve davalı vekilinin bilirkişi kök raporuna yaptığı itirazların değerlendirilmesi için kök raporu hazırlayan bilirkişiye dosyasının tevdi ile alınan raporda; yapılan inceleme neticesinde; 17 Eylül 2024 tarihli Bilirkişi Kök Raporunda yapılan tespitlerin uygun olduğu, bahse konu raporda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek bulunmadığı, belirtilmiştir. Birleşen dava dosyası için asıl dosyada alınan bilirkişi raporunun yeterli olduğuna kanaat getirildiğinden usul ekonomisi ilkesince yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, █████/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile asıl dosyada davalıya ZMSS ile sigortalı, birleşen dosya davalısına ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalıların kusura ilişkin itirazları bulunmadığı, davacının aracında kaza nedeniyle 90.000,00 TL değer kaybı oluştuğu, davalı sigorta şirketinin dava açılmadan önce yaptığı ödeme düşüldükten sonra bakiye 38.187,53 TL araç başı maddi hasar teminat limiti kaldığı, davalı şirketin bu miktardan sorumlu olması nedeniyle asıl davanın kabulüne, 51.812,47 TL bakiye araç değer kaybı bedelinin birleşen dava dosyası üzerinden kusurlu araç sahisi davalı şirketten tahsilinin talep edildiği ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca davalının bu miktardan sorumlu olduğu anlaşılmakla birleşen davanın kabulüne, davacının aracının hususi oması nedeniyle sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren, diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Asıl dava dosyası yönünden davanın KABULÜ ile; 38.187,53 TL araç değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,2-Birleşen dava dosyası yönünden davanın KABULÜ ile ; 51.812,47 TL araç değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,1)Asıl Dava Dosyasında; a-Kabul edilen 38.187,53 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.608,59 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.338,74 TL harcın davalı ... .... ... Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,b-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 578,10 TL harcın davalı ...Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,c-Davacının karşıladığı 157,00 TL tebligat gideri, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.657,00 TL yargılama giderinin davalı ...Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,d-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 38.187,53 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,f-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ...Sigorta Şirketi'nden alınarak hazineye gelir kaydına,2)Birleşen Dava Dosyasında;a-Kabul edilen 51.812,47 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.539,31 TL karar ve ilam harcından 884,83 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.654,48 TL harcın davalı ... Ekmek Ve Unlu Mamüller İnşaat Sanayi Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi alınarak hazineye gelir kaydına,b-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 884,83 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.538,63 TL harcın davalı ... Ekmek Ve Unlu Mamüller İnşaat Sanayi Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,c-Davalı ... Ekmek Ve Unlu Mamüller İnşaat Sanayi Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 51.812,47 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Ekmek Ve Unlu Mamüller İnşaat Sanayi Turizm Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,3-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır