Trafik kazası sonrası açılan menfi tespit ve istirdat davasında, ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanmaması nedeniyle usulden ret kararı.
Özet: Bu menfi tespit ve istirdat davası, davacının trafik kazasında kusursuz olduğunu, davalının haksız yere icra takibi başlattığını ve maaşından kesinti yapıldığını iddia ederek borçlu olmadığının tespitini ve kesilen paranın iadesini talep etmesine karşın, davalının ise kazada davacının tam kusurlu olduğunu, aracının hasar görüp kazanç kaybına uğradığını ve icra takibinin haklı olduğunu savunmasıyla ilgilidir; ancak mahkeme, davanın konusu bir miktar para alacağı olması sebebiyle dava şartı arabuluculuk prosedürünün tamamlanmamış olması nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini belirtmektedir.
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C....12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RHAKİM : ... ...KATİP : ... ...... 1. Genel İcra Dairesi █████████DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davalının ... .... .... plakalı araç arasında trafik kazasının meydana geldiğini, kazada müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin trafik ışıklarında yeşil ışık yanıp kalkış yaptığında , davalının aracının aniden durduğunu ve müvekkilinin hafif şekilde davalının aracına arkadan değdiğini, davalının aracında herhangi bir çizik bulunmamasına rağmen müvekkilinden fahiş miktarda para talep ettiğini, müvekkilinin teklifi kabul etmemesi üzerine araçtaki yolcularını indirerek başka şekilde gitmelerini söylediğini, araçta hareket etmesini engelleyecek hiç bir sebep olmadığı halde yolcuları başka bir araçla gönderilmesi amacının müvekkiline zarar vermek olduğunu, davalının aracının tamire götürülecek herhangi bir zararın bulunmadığını, olayla ilgisi olmayan faturaları takibe dayanak belge yaptığını, davalının kötü niyetle █████/2024 tarihinde icra takibi başlattığını, müvekkilinin itiraz süresini kaçırması nedeniyle takibin kesinleştiğini, müvekkilinin araçlarına ve maaşına haciz konulduğunu, █████/2024 tarihinde müvekkilinin maaşından 10.512,94 TL kesinti yapıldığını belirterek müvekkilinin alacaklıya borçlu olmadığının tespitine, ... 1. Genel İcra Dairesinin ████████ esas sayılı dosyasına konu takibin iptaline, müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 10.512,94 TL'nin ödeme tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, █████/2023 tarihinde 16 VZ 625 plakalı araç sürücüsü ...'ın müvekkiline ait 06 C 2720 plakalı servis aracına arkadan çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, taraflar arasında anlaşmalı maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının düzenlendiğini, kazanın meydana gelmesinde 16 VZ 625 plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğun tespit edildiğini, müvekkilinin yolcu taşıma işiyle uğraştığını, aracın onarım süresi boyunca kullanamadığını ve kazanç kaybına uğradığını, müvekkilinin dört farklı kuruma yolcu taşıma hizmeti verdiğini, kurumlar ile müvekkili arasında akdedilen sözleşme uyarınca herhangi bir kaza veya arıza esnasında araç için yer alan yolcuların taksi vasıtası ile gidecekleri adrese ulaştırılacağı hususunun kararlaştırıldığını, kaza sonrasında tutanak tutma işleminin uzun sürmesi nedeniyle servis içerisindeki yolcuların taksi vasıtası ile gidecekleri yere ulaştıklarını, taksi ücretlerinin müvekkili tarafından karşılandığını, müvekkilinin uğradığı kazanç kaybı ve müvekkilince karşılanan taksi ücretlerinin tahsili için ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün █████████ E. Sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini belirterek açılan davanın reddini istemiştir.DELİLLER : ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2025 tarih ve ████████ esas, ███████ karar sayılı görevsizlik kararı, ... 1. Genel İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı takip dosyası, trafik kazasına ilişkin belge ve tutanaklar, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.7155 sayılı Kanunun 20. maddesi ile eklenen TTK.nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin 1. fıkrasında "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin 2. fıkrasında "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemeleri yer almaktadır.Dosyanın incelenmesinde davalının işleteni olduğu zarar gören... plakalı aracın okul servisi - ticari araç olması nedeni ile davanın ticari mahiyette olduğu, konusunun menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin bulunduğu, dava dilekçesine arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın eklenmediği gibi, dosyanın mahkememiz esasın alındığı █████/2025 tarihine kadar da dosyaya sunulmadığı görülmüştür.Dosyasının mahkememize ... 14. Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2025 tarih ve ████████ esas, ███████ karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderildiği görülmektedir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih ve █████████ esas, ████████ karar sayılı kararında, "Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine giren bir davanın görevli olmayan bir başka mahkemede açılması durumunda da arabuluculuğa başvuru şartının aranması gerektiği, aksi halde taraflarca görevli olmayan bir başka mahkemede arabuluculuk dava şartını aşmak amacıyla dava açılmasına yol açılması durumunun söz konusu olacağı" belirtilmiş, temyiz edilen karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih ve █████████ esas, █████████ karar sayılı ilamı ile (görevsiz mahkemeye açılan dava tarihi olan) "█████/2019 dava tarihinden önce arabuluculuk sürecinin bitirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin" usul ve kanuna uygun olduğu belirtilerek istinaf mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih ve █████████ esas, █████████ karar sayılı kararında da "6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiş olup, görevsizlik kararı üzerine davaya görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğundan ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından mahkemece görevsiz mahkemede açılan davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığından" istinaf kararının onanmasına karar verilmiştir.Usul ekonomisi gereğince arabuluculuk dava şartının, davanın görevli mahkemenin esasına kaydından önce giderilebileceğine dair içtihatlar bulunmakta ise de, görevsizlik kararı üzerine görevli mahkemede bakılan davanın yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğu, 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin 2. fıkrasının hükmüne göre arabuluculuk son tutanağın dava dilekçesine eklemesinde zorunluluk bulunduğu, usul ekonomisi ilkesinin kanunun açık hükmünün önüne geçemeyeceği, aksinin kabulünün taraflarca arabuluculuk dava şartını aşmak amacıyla görevli olmayan mahkemede dava açılmasına yol açacağı, kaldı ki asıl davada arabuluculuk son tutanağının görevsizlik kararı üzerine dosyanın █████/2025 tarihinde mahkememiz esasına kaydından da sonra; █████/2025 başvuru tarihinden sonra █████/2025 tarihinde düzenlendiği görülmüştür.HMK'nun 115. maddesinin 2. fıkrasında "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.", 3. fıkrasında "Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." düzenlemeleri yer almakta ise de, yukarıda da açıklandığı gibi davada arabuluculuk müessesesini özel olarak düzenleyen 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin 2. fıkrasının son cümlesinin öncelikle uygulanması gerektiği, eldeki ticari davada ise arabuluculuk dava şartının görevsiz mahkemede dava açılırken yerine getirilmediği ve sonradan tamamlanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Arabulucuya başvurulmadan dava açılması nedeniyle davanın, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrası ile HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,2-Dava usulden reddedilmekle, alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, 479,54 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 135,86 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi uyarınca, ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddi halinde, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı (maktu) miktarı geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı (nisbi) avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, 28.079,98 TL dava değeri üzerinden hesaplanan 4.492,80 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu miktar itibarı ile kesin olarak karar verildi. █████/2025 Katip ... Hakim ... ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır