Üst İşverenin Arabuluculuk Sonucu Ödediği İşçilik Alacaklarının Taşeron Şirketten Rücuen Tahsili Konulu Asliye Ticaret Mahkemesi Gerekçeli Kararı.
Özet: Bir üst işveren şirket, bir işçinin çeşitli alt taşeron şirketlerde çalıştığı dönemlere ait işçilik alacakları ve arabuluculuk masrafları nedeniyle belediye tarafından kendi hak edişinden yapılan kesinti sonucu ödemek zorunda kaldığı miktarın, hizmet sözleşmeleri uyarınca sorumlu olduğunu iddia ettiği alt taşeron şirketlerden birinden rücuen tahsili amacıyla tazminat davası açmış, davalı taşeron şirket ise husumet yokluğu, sorumluluğunun bulunmadığı veya farklı sorumluluk oranlarının uygulanması, asıl işverenin tümden sorumlu olduğu ve zaman aşımı itirazlarıyla davanın reddini talep ederken, mahkeme dosyayı üst işveren sıfatıyla ödenen işçilik haklarının rücuan tahsili istemi kapsamında, hizmet alım sözleşmeleri ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde incelemeye almıştır.
T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████..........................................DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:I-DAVA DİLEKÇESİ:1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin faaliyet alanıyla ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bazen taşeron şirketler aracılığıyla yaptırdığını, davalı şirketlerin müvekkili şirketin taşeronu olarak çalıştığını, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ...'ün işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticelerinde tarafların anlaştığını, başvurucunun işçilik alacaklarının ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödendiğini, ayrıca arabuluculuk ücret ve masraflarının ödendiğini ve toplam 33.990,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerin müvekkili şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, işçinin çalıştığı diğer taşeron şirketler olan ... Gıda Tarım ve Hayvancılık San. Tic. Aş., ... İnşaat Elektrik Sanayi Ticaret Ltd. Şti., ... Yapı Nakliyat Tur. Aş., ... Proje Mimarlık Mühendislik Turizm İnşaat Taahhüt Peyzaj Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Grup İnş. Peyzaj Proje Müh. Hiz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. Ve ..., ... Mür. İnş. Taah. Tarafından işçinin kendi şirketlerinde çalıştığı gün sayısına oranla kendilerine rücu edilen miktarı, ödedikleri tarihe kadar olan işlemiş faizi de ekleyerek müvekkili şirkete toplam 30.087,00 TL ödeme yapıldığını, kalan tutarın faizi ile beraber yukarıda yazılı davalı şirketten rücuen tahsili gerektiğini, Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkili şirketin hak edişlerinden kesinti yapılarak tüm ödemenin müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalılarla imzalanan hizmet sözleşmesi ve eki şartnamelere göre davalıların sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile kısmi dava olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin ... Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkil şirketin hak edişinden kestiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalının sorumlu olduğu orandaki miktarlar kadar tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II-CEVAP DİLEKÇESİ:2.Davalı ... Peyzaj Akaryakıt İnşaat Mühendislik Gıda Madencilik Nakliye Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın husumet yokluğu sebebiyle müvekkili şirket yönünden reddinin gerektiğini, davacı taraf talep etmiş olduğu miktar üzerinden harç yatırmayarak eksik harç yatırdığından işbu eksikliği tamamlamaması halinde dosyanın işlemden kaldırılmasını, davacı tarafın taleplerinin soyut, genel geçer ve kötü niyetli iddialardan ibaret olup ispat yükü yerine getirilmediğinden huzurdaki davanın reddini istediklerini, ihtiyari arabuluculuk ile ödenen alacaklardan dolayı müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı işçiye ödenmiş olan alacak kalemlerinden müvekkili şirketin sorumlu olduğunu kabul etmemekle birlikte mahkemeniz aksi kanaatte ise Yargıtay 23. Hukuk Dairesi Kararları Ve TBK m. 167 gereği, raporda yer alan yarı yarıya sorumluluk hesaplaması esas alınarak davacının talep ettiği gibi çalışma dönemleriyle orantılı ödeme yükümlülüğünün belirlenmesi gerektiğini, davacı tüm dönemler ile birlikte sorumlu kabul edilmesini, ödemelerden asıl işverenin sorumlu olduğunu, zamanaşımı ve talep edilen faize itiraz ettiklerini belirterek, öncelikle müvekkil şirketin dava konusu alacaklardan hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine, mahkemenin aksi düşüncede olması halinde davanın itirazları doğrultusunda esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.III-HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:3.Eldeki dava, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkindir.4.Bilindiği üzere, hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.5.Yargıtay'ın konuya ilişkin emsal içtihatları uyarınca da, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu kabul edilmektedir (Bkz. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi █████/2020 tarihli, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamı)6.Dava dilekçesi incelendiğinde, davacının faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu bir kısım işleri taşeron şirketler aracılığıyla yaptığını, bu kapsamda davalı şirketle aralarında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, dava dışı işçi ...'ün işçilik alacakları için asıl işveren ... Büyükşehir Belediyesi'ne başvurduğunu, ... Büyükşehir Belediyesi ile varılan uzlaşma nedeniyle adı geçen işçiye ... Büyükşehir Belediyesi'nce 33.990,00 TL ödeme yapıldığını ve bu ödemenin müvekkilinin hak edişlerinden kesildiğini, ödenen bedelin bir kısmının dava dışı şirketlerden tahsil edildiğini ancak davalının payına düşen kısmı ödemediğini belirterek, davalının payına düşen ve müvekkilince ödenen bedelin rücuen tazmini için eldeki davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür. Davalı ise cevap dilekçesinde, açılan davanın haksız olduğunu, davacının alacağının bulunduğu tespit edilse dahi tarafların yarı yarıya sorumlu olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. 7.Bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dava dosyası incelendiğinde, davanın, üst işveren sıfatıyla ödendiği ileri sürülen işçilik haklarının rucuan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür. Bu çerçevede, Mahkememizce işçilik alacakları ödenen dava dışı işçi ...'ün hizmet döküm cetveli ile işyeri ünvan listesi SGK'dan getirtilmiş, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve eki şartnameler dosyaya kazandırılmıştır. Bunun yanı sıra, ... Büyükşehir Belediyesi'ne müzekkere yazılarak dava dışı işçi ...'e arabuluculuk kapsamında varılan uzlaşma neticesinde işçilik alacakları adı altında yapılan ödemelere ilişkin tüm belgeler ile yapılan ödemelerin kalem kalem hangi işçilik alacakları nedeniyle yapıldığının bildirilmesinin istenmiş ve istenen belgeler celbedilmiştir. Akabinde dosya Mahkememizce nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve bilirkişiden uyuşmazlık kapsamında rapor tanzim etmesi istenilmiştir. 8.Tüm dosya kapsamı uyarınca, dava dışı işçi ... ile dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi arasında varılan arabuluculuk uzlaşması neticesinde, adı geçen işçiye 15.000,00 TL kıdem, 3.300,00 TL ihbar, 3.650,00 TL fazla çalışma, 4.000,00 TL hafta tatili, 2.750,00 TL UBGT, 4.300,00 TL yıllık izin ücreti olmak üzere 33.000,00 TL işçilik ücreti ödemesi yapıldığı, aynı zamanda 990,00 TL arabuluculuk ücreti ödendiği, bu ödemelerin davacı ... ... Ltd. Şti'nin hakedişlerinden █████/2022 tarihinde kesildiği, yapılan ödemelerin 30.087,00 TL'lik kısmının dava dışı şirketlerden tahsil edildiği, eldeki davada bakiye kalan miktarın davalı şirketin sorumluluğuna düşen miktar kadar tahsilinin talep edildiği, davacı kurum ile davalı alt işveren arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği, bu suretle taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme ve sözleşmeye ilişkin idari şartnamelerin ilgili maddelerinde personellerle ilgili işçilik ücretleri ve bu uğurdaki zararların yüklenici tarafından karşılanacağının ve bu yönde yüklenicilerin sorumluluğunun düzenlendiği, bu sebeple davalı şirketin sorumluluğunun belirlenmesinde öncelikle davacı kurum ile davalı arasındaki hizmet alım sözleşmesindeki düzenlemelerin esas alınması gerektiği şüphesizdir. Bu nedenle, ödenen işçilik alacakları nedeniyle davacının davalıya rücu hakkı bulunduğu, işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olduğu, davalının ödenen kıdem tazminatından davacıya karşı sorumluluğunun dava dışı işçinin kendi bünyesinde çalıştığı döneme denk gelen 3.242,05 TL kadar sorumlu olduğu, ödenen yıllık izin ve ihbar tazminatından ise son işverenin sorumluluğunun bulunduğu, davalının son işveren pozisyonunda bulunmadığından bu kalemlerden sorumluluğunun bulunmadığı, yine davacı tarafça ödenen fazla mesai ve UBGT alacağına ilişkin yapılan ödemenin gerçek ödeme olup olmadığı ile davalının bu bedelden sorumlu olduğuna ilişkin dosya kapsamında usulüne uygun delil bulunmadığı, arabuluculuk ücreti açısından ise davacının davalıya ancak davalının sorumlu olduğu miktara oranla rücu talep edebileceği bu miktarın 164,70 TL olduğu değerlendirilmekle, davacının davasını kısmi dava olarak ikame ettiği, █████/2025 tarihinde davasını ıslah ederek talep ettiği alacak miktarını 3.903,00 TL'ye yükselttiği ancak yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davasının 3.242,05 TL kıdem tazminatı ile 164,70 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 3.406,75 TL alacak yönünden haklı olduğu, bakiye miktar yönünden davalıdan talepte bulunamayacağı anlaşılmış ve davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 3.406,75-TL'nin ödeme tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE, 2-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin ve ıslah harcı olarak alınan 477,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 137,80 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 477,60 TL peşin ve ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 3.406,75 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 496,25 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan 4.591,40 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 103,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 4.007,62 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine, 8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.793,13 TL'nin davalıdan, 406,87 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. █████/2025