balıkesirde kentsel-bölgesel spor alanı içinde kalan taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedel tahsili davasında ilk derece ve istinaf kararlarının temyiz incelemesi.

Balıkesirde kentsel-bölgesel spor alanı içinde kalan taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedel tahsili davasında ilk derece ve istinaf kararlarının temyiz incelemesi.

Özet: Davacının Balıkesirdeki değerli taşınmazlarına davalı idarece yasal kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı iddiasıyla açılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesi davayı belirli bir idare yönünden kabul edip diğer davalıları pasif husumet yokluğu nedeniyle reddetmiş; bu kabul kararına karşı davalı idarenin yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilerek, dosya temyiz incelemesi için Yargıtaya taşınmıştır.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ Esas, █████████ Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın ... yönünden kabulüne, davalı ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Balıkesir ili, ... İlçesi, ... Mah.(eski 377 ada, 5 parsel), yeni 2490 ada, 24 parsel sayılı taşınmaza davalı idarece yasal anlamda kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atılması nedeni ile taşınmazın tasarrufundan çıktığını, kamunun kullanımına sunulan taşınmazın bedelinin tahsilini talep ettiklerini, müvekkiline yasal bir tebligat yapılmadığını, ortada geçerli bir kamulaştırma olmadığını, dava konusu taşınmazın ticaret ve hizmet alanlarına bitişik durumda olup metrekare birim değerinin çok yüksek olduğunu, çok önemli ticaret ve yerleşim bölgesinde bulunduğunu, taşınmazın Balıkesir'in en pahalı taşınmazı niteliğinde olduğunu, bu nedenle dava konusu taşınmaza davalı idarece kamulaştırılmaksızın el atılarak tasarruf edilmesi nedeni ile şimdilik 13.000,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı idareden tahsili ile müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeni ile reddinin gerektiğini, dava açılmadan önce davacının idareye 23.01.2019 tarihli dilekçe ile başvurarak davaya konu taşınmazla ilgili davaya konu taşınmaza eş değer konut veya ticari imarlı arsa ile takas edilmesi, takas olmaması halinde imar transferine konu edilmesi veya serbest piyasa rayiç bedelinin ödenmesi şeklinde uzlaşma talebinde bulunduğunu, idarece verilen cevapta da uzlaşmaya konu edilmek istenen taşınmazda kamulaştırma yapılmasına yönelik herhangi bir çalışma bulunmadığı, imardaki kullanımın değiştirilerek spor tesisleri alanı kullanımından çıkarılmasına idarenin muvafakat ettiğinin ve ilgili belediye başkanlığına müracaat edilmesi grektiğinin bildirildiği, dolayısıyla tarafına açılan davanın haksız ve dayanaksız olması nedeniyle usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davada husumetin müvekkil idareye yöneltilmesinin mümkün olmadığını, dava konusu taşınmazın uygulama imar planında Kentsel-bölgesel spor alanında kaldığını, 2017-2022 yıllarını kapsayan 5 yıllık imar istimlak programına alındığını, ancak herhangi bir kamulaştırma işlemine başlanmadığını, davacı tarafından idareye kamulaştırma başvurusun da bulunmadığını, dava konusu taşınmaza müvekkil idarece el atıldığı iddiasını kesinlikle kabul etmediğini, açılan davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davayı kabul etmediklerini, ... Belediyesi Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün yazısı ile Kentsel-Bölgesel Spor alanında yer alan parselin kamulaştırma işlemlerinin Belediyenin hüküm ve tasarrufunda olmadığını, Spor Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda olduğunu, ilgili kuruma müracaat edilmesi gerektiğini, davanın reddini talep ettiklerini, aksi kanaat halinde taşınmaz değerinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa uygun olarak seçilecek bilirkişi heyetince belirlenmesinin gerektiğini, belirtilen nedenlerle açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ... yönünden kabulüne, davalı ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından dava konusu taşınmaza fiili el atmanın söz konusu olmadığını, imardaki kullanımın değiştirilerek spor tesisleri alanı kullanımından çıkarılmasına idarenin muvafakat ettiğini, dava konusu taşınmazın imar planında spor alanında kaldığını, spor alanlarından belediyelerin sorumlu olduğunu, fiilen el atılmayan kısımların da tapu kaydının iptaline karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkil idare adına tescil hükmünün kurulmasının doğru olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun cevap, beyan ve itiraz dilekçelerinde belirilen hususları karşılamadığını, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, düzenleme ortaklık payı ve kamu ortaklık payı kesintisi dikkate alınmadan değerlendirmeye gidilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi heyetinin davalı Bakanlığın sorumlu olduğuna yönelik kanaati ve değerlendirmesinin hatalı olduğunu, davacıların planlama aşamasında planlara itiraz etme hakları bulunmaktayken kamulaştırmasız el atma davası açmasının iyiniyetli bir yaklaşım olarak değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapuda tarla olarak kayıtlı olduğu, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kentsel bölgesel spor alanında kaldığı, davalı ... tarafından ... 17 Eylül Stadyumu hizmetinde otopark ve yol yapmak suretiyle dava konusu taşınmaza fiilen el atıldığı, mahkemece dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilip emsal araştırması yapılarak değer belirlendiği, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve buna göre uygun bir tazminat bedeli tespitinde isabetsizlik görülmediği ayrıca her ne kadar davalı ... vekili müvekkili idarenin adına tescil hükmünün kurulamayacağını belirtmiş ise de, ... İl Müdürlükleri adına tescile kararı verilmesine ilişkin 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun geçici 15 inci maddesi mülga olmuş olup, dava konusu taşınmazın davalı ... adına tapuya tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşiınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Bakanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.