basit yargılama usulüyle verilen beraat kararına müştekinin itiraz hakkının, katılma talebi ihtarının eksikliği nedeniyle kanun yararına bozma yoluyla incelenmesi.

Basit yargılama usulüyle verilen beraat kararına müştekinin itiraz hakkının, katılma talebi ihtarının eksikliği nedeniyle kanun yararına bozma yoluyla incelenmesi.

Özet: Bu hukuki metin, basit yargılama usulüyle verilen beraat kararına karşı şikayetçi tarafından yapılan itirazın mercii mahkemesince reddedilmesi üzerine, adalet bakanlığı tarafından kanun yararına bozma talebini incelemektedir; temel sorun, basit yargılama usulü tebligatında şikayetçiye davaya katılma talebinde bulunması gerektiği yönünde açık bir ihtar yapılmadığında, şikayetçinin 5271 sayılı kanunun 260. maddesi uyarınca itiraz hakkının bulunup bulunmadığıdır ve yargıtay cumhuriyet başsavcılığı, bu ihtar eksikliği nedeniyle şikayetçinin itiraz hakkının bulunduğunu ve merci mahkemesinin itirazın süresinde olup olmadığını değerlendirerek genel hükümlere göre karar vermesi gerektiğini savunmaktadır.

4. Ceza Dairesi ███████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : █████████ Değişik iş

SUÇ : Hakaret

İNCELEME KONUSU

KARAR : İtirazın reddi

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Sanık hakkında basit yargılama usûlü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda beraatine dair Yerel Mahkeme kararına yönelik şikayetçi tarafından yapılan itiraza ilişkin mercii kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.12.2025 tarih ve ███████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun "Basit yargılama usulünde itiraz" başlıklı 252/1. maddesinde yer alan, "251 inci madde uyarınca verilen hükümlere karşı itiraz edilebilir. Süresi içinde itiraz edilmeyen hükümler kesinleşir." şeklindeki, 252/6. maddesinde yer alan, "Birinci fıkradaki itirazın, süresinde yapılmadığı veya kanun yoluna başvuru hakkı bulunmayan tarafından yapıldığı mahkemesince değerlendirildiğinde dosya, 268 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca itirazı incelemeye yetkili olan mercie gönderilir. Mercii bu sebepler yönünden incelemesini yapar ve kararını gereği için mahkemesine gönderir." şeklindeki,

5271 sayılı Kanun'un “Kanun yollarına başvurma hakkı” başlıklı 260/1. maddesinde yer alan, "Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır." şeklindeki düzenlemeler ile,

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin █████/2022 tarihli ve █████████ esas, ██████████ karar sayılı ilâmında yer alan, "Mahkemece yargılamanın basit yargılama usulüne göre yapılmasına karar verilerek, müşteki ve vekiline... davaya katılmak isteyip istemediği hususlarının beyanları ile birlikte mahkemeye bildirilmesinin, müşteki vekiline █████/2021 müştekiye ise █████/2021 tarihlerinde tebliğ edilerek ihtar olunduğu, ancak müşteki ve vekili tarafından dosyaya sunulan yazılı bir beyan olmadığı gibi davaya katılma yönünde de bir talebinin bulunmadığı, bu kapsamda müşteki vekilinin ...itiraz hakkının bulunmadığı gözetilerek, itirazın reddi yerine, yazılı şekilde kabulüne ilişkin Konya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin █████/2021 tarihli ve ████████ değişik iş sayılı kararında isabet bulunmamaktadır." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde, Mahkemece mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını on beş gün içinde yazılı olarak bildirmelerinin isteneceği, söz konusu tebliğ mazbatasında, aynı süre içinde katılma talebinin bildirilmesi gerektiği ihtarının da yer alması hâlinde anılan süre içerisinde davaya katılma talebinde bulunmayan müşteki ve varsa vekilinin itiraz hakkının bulunmadığı,

İnceleme konusu somut olayda, Mahkemesince basit yargılama usulü uygulanmasına tensiben karar verilmesini müteakip, iddianamenin tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde beyanlarını bildirmesine dair ihtaratı içeren tebligatların müştekiye 19.11.2024 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakta ise de, aynı süre içinde katılma talebinin bildirilmesi gerektiği ihtarının yer almadığı, bu hâlde 5271 sayılı Kanun'un 260. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde verilen karara karşı müştekinin itiraz hakkı bulunduğu anlaşılmakla, mercii Mahkemesi tarafından müştekice verilen itiraz dilekçesinin süresinde olup olmadığının değerlendirilerek, süresinde olduğunun kabul edilmesi hâlinde genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, itirazın süresinde olmadığının kabul edilmesi hâlinde ise itirazın bu yönden reddine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı CMK'nın "Kanun Yollarına Başvurma Hakkı" başlıklı 260. maddesi;

(1) Hâkim ve mahkeme kararlarına karşı Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar için kanun yolları açıktır.

(2) (Değişik fıkra: █████/2014-6545 S.K./73. md) Ağır ceza mahkemelerinde bulunan Cumhuriyet savcıları, ağır ceza mahkemesinin yargı çevresindeki asliye ceza mahkemelerinin; bölge adliye mahkemesinde bulunan Cumhuriyet savcıları, bölge adliye mahkemelerinin kararlarına karşı kanun yollarına başvurabilirler.

(3) Cumhuriyet savcısı, sanık lehine olarak da kanun yollarına başvurabilir.",

anılan Kanun'un "İtiraz Usulü ve İnceleme Mercileri" başlıklı 268. maddesinin birinci fıkrası; "Hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde 35 inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gün içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. Tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar. 263. madde hükmü saklıdır." şeklindedir.

5271 sayılı Kanun'da kanun yoluna başvurma hakkı, Cumhuriyet savcısı, şüpheli, sanık ve bu Kanuna göre katılan sıfatını almış olanlar ile katılma isteği karara bağlanmamış, reddedilmiş veya katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlara, müdafiliğini veya vekilliğini üstlendiği kişilerin açık arzusuna aykırı olmamak koşuluyla avukatlara, şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi ve eşine tanınmıştır.

İtiraz kanun yolu olağan kanun yollarından olup CMK'nın 267 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. CMK'nın 267. maddesinde; hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde, mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebileceği hüküm altına alınmıştır.

İnceleme konusu somut olayda, Yerel Mahkeme tarafından yargılamanın basit yargılama usulüne göre yapılmasına karar verilerek, iddianamenin tebliğinden itibaren on beş gün içerisinde beyanlarını bildirmesine dair ihtaratı içeren tebligatın şikayetçiye tebliğ edildiği, ancak aynı süre içinde katılma talebinin bildirilmesi gerektiği ihtarının yer almadığı, bu hâlde 5271 sayılı Kanun'un 260. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama neticesinde verilen karara karşı şikayetçinin itiraz hakkı bulunduğundan itiraz mercii tarafından itiraz dilekçesinin süresinde olup olmadığının değerlendirilmesi, süresinde olduğunun kabul edilmesi hâlinde genel hükümlere göre duruşma açılarak karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, itirazın süresinde olmadığının kabul edilmesi hâlinde ise itirazın bu yönden reddine karar verilmesi yerine itiraz hakkı olmadığından bahisle ret kararı verilmesi hukuka aykırıdır.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.01.2025 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3. 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.03.2026 tarihinde karar verildi.