4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, davacı idarenin bilirkişi raporlarına yönelik itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine yapılan temyiz başvurusu incelemesi.
Özet: Bu dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne yönelik kararları Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir kez kaldırılarak yeniden yargılamaya gönderildikten sonra ikinci kez onanmış; davacı idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu, bilirkişi raporlarının ve emsal değerlendirmelerinin hatalı olduğu gerekçesiyle yaptığı istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesince benzer bölgedeki emsal dosyalar ve hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda belirlenen bedelin uygun bulunmasıyla esastan reddedilmiş ve bu karar davacı idare tarafından temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/3 Esas, ████████ KararKARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Kars 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Kars ili, ..., ... Mahallesi 1 29... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından bilirkişi raporlarına yapılan itirazların değerlendirilmeden verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, emsal alınan taşınmazların uygun emsal olmadığını, emsal alınan taşınmazların değerlerinin çok yakın bölgeden seçilmediğini, emlak değerlerine göre 2 kat fark olduğunu, emsal taşınmazların üstün ve eksik yönlerine ilişkin açıklama yapılmadan değerlendirilme yapıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilmesinde, zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11. maddesine uygun, emsal esasına göre değer biçilmesinde, taşınmaz üzerindeki yapılara 2019 yılı resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesinde, taşınmaz üzerindeki ağaçlara maktuen bedel belirlenmesinde, Dairenin 2017 değerleme yılına ilişkin aynı bölgeden geçen dosyalar da (Daireden aynı bölgeden geçen 2022-791 Esas, 2022-2621 Karar sayılı dosyası (Kars ili, ..., ... Mahallesi 1 49... parsel) ilk kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine 400 TL/m² birim fiyatı üzerinden karara çıkarıldığı ve Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin █████████ Esas, 9314 Karar sayılı dosyası ile 19.10.2023 tarihinde onandığı, yine daireden aynı bölgeden geçen ████████ Esas, █████████ Karar sayılı dosyası (Kars ili, ..., ... Mahallesi 1 42... parsel) ilk kararın davacı ve bir davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine 400 TL m² birim fiyatı üzerinden karara çıkarıldığı ve Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 2023-2251 Esas, 9315 Karar sayılı dosyası ile 19.10.2023 tarihinde onandığı, ████████ Esas, sayılı (1 28... parsel), ████████ Esas, (1 38... parsel) ████████ Esas, sayılı (1 42... -3 parseller) dosyaların vb geçen dosyalar taraflarca istinaf edilmesi üzerine 400 TL/m² birim fiyat uygun görüldüğü, son olarak dairenin aynı bölgeden taraflarca istinaf edilerek geçen 2023-148 Esas, 2023-666 Karar sayılı dosyasında davaya konu Kars ili, ..., ... Mahallesi 1 21... parsel sayılı taşınmazın 2017 değerleme yılında 600 TL/m² birim fiyatının uygun görülmesi karşısında, dava konusu taşınmaz için 2019 yılı için belirlenen 531,50TL/m² birim bedelinin istinafa gelenin sıfatına göre, hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.