İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen, markaya tecavüz ve haksız rekabet davasında, kooperatif markaları arasındaki iltibas iddiası üzerine verilen karar.
Özet: Davacı kooperatifin, davalı kooperatifin "Tire" ibaresi başta olmak üzere benzer markalar kullanarak tescilli markalarına tecavüz ettiği ve haksız rekabet yarattığı iddiasıyla açtığı maddi ve manevi tazminat ile tecavüzün önlenmesi davasında, bilirkişi raporları davalının markasında davacı markalarıyla aynı rengi, başak figürünü ve dairesel yazımı kullanarak ortalama tüketicide karıştırma ihtimali yarattığını, kavramsal ve fonetik açıdan ayniyet bulunduğunu tespit etmiştir.
T.C.
İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : 2021/8DAVA : Markaya Tecavüzün Önlenmesi, Maddi ve Manevi TazminatDAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2021Davacı vekili tarafından █████/2018 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1967 yılında İzmir/Tire’de kurulduğunu, Türkiye’ nin en büyük kooperatiflerinden biri haline geldiğini, markasının zaman zaman istismara uğradığını, davalı tarafın “... gıda ürünleri kooperatifi+şekil” markasına karşı yapılan itirazlar sonucu markanın tescilinin reddedildiğini, bu karara rağmen markanın kullanılmaya devam edildiğini, karşı tarafın kötü niyetli olduğunu, karşı tarafın markasının... markası ile iltibas yaratacak şekilde benzer olduğunu, müvekkilinin et/süt ürünü dışında ürünü bulunmamasına rağmen davalı şirketin yumurtaları hakkında taraflarına çokça şikayet geldiğini, markaların karıştırıldığını, kötü niyeti gösteren bir başka neden olarak; Tire’de bulunmayan ürünleri ... adı altında satmaya çalıştığını belirterek fazlası saklı 1.000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminat, ihtiyati tedbir verilmesini, tireorganikkoop.com sitesine erişimin engellenmesini, davalının unvanın iptalini, ilan yapılmasını istemiştir.SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 2017 yılında İzmir’de kurulduğunu, benzer olduğu iddia edilen marka işaretlerinin farklı olduğunu, “...baresinin ana unsur olduğunu, coğrafi yer adı ve kuruluş yeri olarak esinlenildiğini, davacının tek başına "..." ibaresi üzerinde hak iddia edemeyeceğini, davacının piyasaya sürdüğü ürünlerinde, ortalama tüketici tarafından algılanacak markasını T... olarak kullandığını, bazı ürünlerde tescilli markaya ortalama tüketici tarafından farkedilmeyecek kadar küçük şekilde yer verdiğini, iki marka arasında karıştırma ihtimalinin kabul edilemeyeceğini, davacıya ait ...+ siyah beyaz damalı inek figüründen oluşan işaretin tescil sınıfları arasında 29. Sınıf balık, kümes hayvanları etleri, kuru bakliyat, fındık ve fıstık ezmesi, tahin, salça ve yumurtalar da yer alıyor olsa da, bizzat davacının dilekçesinde de belirtildiği üzere,... firması tarafından bu malların üretimi ve satışı bulunmadığını, davacı tarafından sunulan kullanım delilleri de yalnızca süt ve süt ürünlerine ilişkin olduğunu, davalının marka kullanımı ise yalnızca tahıl, bakliyat, kavanoz grubu, tavuk eti ve yumurtası ürünlerine ilişkin olduğunu belirterek ihtiyati tedbirin ve haksız davanın reddini istemiştir.BİLİRKİŞİ RAPORU:█████/2019 tarihli muhasip bilirkişiden alınan raporda; SMK 151. Madde b) sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç yöntemi üzerinden yapılan hesaplamada davalı firma ...defter ve belgelerinin incelenmesi sonucunda, Mark KHK 66 b maddesine göre yapılan hesaplamada YKK 13.362,33 TL olduğunu raporlamıştır.█████/2019 tarihli iki marka vekili, bir gıda mühendisi bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; davalı tarafın dava konusu ... Gıda Ürünleri Kooperatifi (şekil) işaretini....com internet sitesi içeriğindeki ve davacının seri markalarının asli unsuru olan “...” ibaresine ticari etki yaratacak şekilde internet sitesi alan adı olarak kullanımlarının markasal kullanım mahiyetinde olduğunu, davacı tarafın... sayılı markasının davalının bir kısım kullanımlarının yer aldığı 29.sınıfta emtia benzerliği olsa da mal-hizmet farklılığı olduğundan marka yönünden karıştırılma ihtimalinin olmadığını, davacının...sayılı markasıyla davacının işareti arasında fonetik benzerlik, semantik ve görsel açılardan benzerlik olmadığından bu marka yönünden karıştırılma ihtimalinin olmadığını, davacının...markalarında yer alan “... ...” sözcüklerinin davalının işaretinde de kullanıldığını, bu sözcükler arasında kavramsal ve fonetik açıdan ayniyet olduğunu, her ne kadar görsel açıdan benzerliğin düşük olsa da davalının işaretinde yer alan “... sözcüğü nedeniyel tarafların hitap ettiği orta seviyedeki müşterilerin zihninde karıştırma ihtimalinin bulunduğunu, davacının... sayılı markalarında ve davalının işaretinde ortak unsur olarak yer alan “...” ve/ veya “...” sözcükleri arasında semantik ve fonetik açıdan ayniyet olduğunu, görsel açıdan yapılan karşılaştırmada ise davalının renk, şekil ve kompozisyon seçiminde, seçenek özgürlüğü bulunduğu halde davacının markalarında yer alan aynı rengin ve başak figürünün kullanılmış olduğunu ve yine davacının markalarındaki gibi dairesel şekilde yazıldığını, bu sebeplerle davalı işaretinin davacının söz konusu markalarını çağrıştırdığını ve markalar ile işaret arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu rapor etmişlerdir. TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE Dava markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Marka, bir işletmenin mal ve/veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarettir.Markanın başkaları tarafından haksız kullanımı ve marka hakkının ihlali durumunda marka sahibi SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir.Bu kapsamda aşağıda sayılan fiiller marka hakkına tecavüz sayılmaktadır:a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 6769 sayılı kanunun 7. maddesinde belirtilen biçimlerde kullanmak.b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerinikullanmak suretiyle markayı taklit etmek.c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklitedildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.d) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya buhakları üçüncü kişilere devretmek. Davalı Mahkememizin... dosyasını bekletici mesele yapılmasını istemiş o dosya markanın hükümsüzlüğünü değil sınıf içerisinde kullanılmayan mal ve hizmetlerin iptalini istenmiş bir kısım mal ve hizmetler yönünden marka hakkının devam ettiğinden bekletici mesele yapılmamıştır. Tescilli bir markanın ihlal edilebilmesi için tescilsiz ibarenin markasal olarak kullanılması gerekmektedir. Bir ibarenin markasal olarak kabulü için mal ve hizmetle doğrudan bağlantılı olarak, ilgili çevrenin mal ve hizmetle markayı irtibatlanmasını sağlayacak şekilde kullanılması gerekmektedir. Davacının... markalarında yer alan “...” sözcüklerinin davalının işaretinde de kullanıldığını, bu sözcükler arasında kavramsal ve fonetik açıdan ayniyet olduğunu, her ne kadar görsel açıdan benzerliğin düşük olsa da davalının işaretinde yer alan “tire sözcüğü nedeniyel tarafların hitap ettiği orta seviyedeki müşterilerin zihninde karıştırma ihtimalinin bulunduğunu, davacını...ayılı markalarında ve davalının işaretinde ortak unsur olarak yer alan “... ve/ veya “kooperatifi” sözcükleri arasında semantik ve fonetik açıdan ayniyet olduğunu, görsel açıdan yapılan karşılaştırmada ise davalının renk, şekil ve kompozisyon seçiminde, seçenek özgürlüğü bulunduğu halde davacının markalarında yer alan aynı rengin ve başak figürünün kullanılmış olduğunu ve yine davacının markalarındaki gibi dairesel şekilde yazıldığını, bu sebeplerle davalı işaretinin davacının söz konusu markalarını çağrıştırdığını ve markalar ile işaret arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, davalının ibareyi kullanımının SMK 7/2-b kapsamında tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğu, tecavüz oluşturan ibarenin davalı ticaret ünvanında yer alması ve markasal olarak kullanılması sebebi ile davacının ünvanın iptali talebi SMK 7/3-e kapsamında uygun görülmüştür.Davalı tarafın dava konusu ... Gıda Ürünleri Kooperatifi (şekil) işaretini ...com internet sitesi içeriğindeki ve davacının seri markalarının asli unsuru olan “...” ibaresine ticari etki yaratacak şekilde internet sitesi alan adı olarak kullanımlarının markasal ve ticari etki yaratacak şekilde kullanım mahiyetinde olduğu anlaşılmakla davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu kanaat edilmiş ve erişimin engellenmesine karar verilmiştir.Davacı YKK talebini SMK 151/2-b maddesine göre hesaplanmasını istemiş ve bu kapsamda alınan █████/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda davalının bu ibareyi kullanma sonucu elde ettiği net kazancının 13.362,33 TL olduğu davacının yoksun kalınan kazancının bu miktar olduğu anlaşılmakla davacı lehine bu miktar üzerinden maddi tazminata hükmedilmişitir. SMK'nın 149. maddesi uyarınca, sınai mülkiyet hakkı sahibi, tecavüzün tespit, önlenmesi ve maddi tazminat yanında manevi tazminat da talep edebilmektedir. TBK'nın 58. Maddesi göz önüne alınarak; somut olayın koşulları ve sonuçları dikkate alınarak 7.000 TL manevi tazminatın kabulü uygun görülmüştür.Yukarıda saydığımız gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile, Davacının davasının kısmen kabulüyle, Davalının ... asli unsuru şeklindeki ibare kullanımlarının davacı marka hakkına tecavüzünün tespitine, tecavüzü konu ibareyi içeren ürün, tabela, broşür ve tanıtım araçlarına el konulmasına, masraflar davalıya ait olmak üzere el konulan ürünlerde tecavüze konu ibarenin silinmesi veya değiştirilmesi mümkün ise silinmesi ya da değiştirilmesine, mümkün değilse imhasına,...com adlı siteye erişimin engellenmesine, erişim sağlayıcılar birliğine yazı yazılmasına, Davalının ticaret unvanındaki ... ibaresinin iptaline, sicilden terkine, 1.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren 12.362,3 TL █████/2020 ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle alınmasına, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7.000 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerinin reddine, Hükmün kararın kesinleştikten sonra 3 ay içerisinde talep edilme koşuluyla ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, 3 ay içerisinde talep edilmezse ilan hakkının düşeceğinin ihtarına, ilan giderlerinin davalıya yüklenilmesine, Alınması gereken 912,77 TL karar harcının, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 750,54 TL harçtan mahsubu ile eksik 162,23 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 750,54 TL harcın da davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, maddi tazminat davası kabul edilmekle AAÜT.'ne göre belirlenen 2.004 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen kabul edilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen miktar markaya tecavüz davası davasıda dikkate alınarak, 5.900 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, manevi tazminat davası kısmen reddedilmekle, AAÜT.'ne göre belirlenen 3.450 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,Davada red/ kabul oranının takdiren 20%-80% olduğuna, yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine, Davacı tarafından yapılan toplam 2.367 TL yargılama giderinin % 80'i olan 1.893,60 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,Davalı tarafından yapılan toplam 6,40 TL yargılama giderinin % 20'si olan 1,28 TL'nin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına, Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili yanlara iadesine,Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, yanların huzurunda usulen okunup anlatıldı. █████/2021Katip ...E imza Hakim...eimza